ඇඳීම සහ ඇන්දීම


39645

අඳින ඇඳුම පමණක් නොව ඊට සමගාමීව කරන කොණ්ඩය සැකසීම වැනි බාහිර සැරසිලි ද කෙනෙකු පිළිබඳ ප්‍රකාශනයක් වෙයි. ඔහුගේ ඇයගේ අනන්‍යතාවය එයින් ප්‍රකට වෙයි. ඇතැම් විටක ඔහුගේ ඇයගේ හර පද්ධතිය ද එයින් විද්‍යාමාන වෙයි. කෙනෙකු කැමති චාම් හා සරල ප්‍රකාශනයක් ඉදිරිපත් කිරීමට ය. තව කෙනෙකු කැමති කැපී පෙනෙන ප්‍රකාශනයක් කිරීමට ය. එපමණක් නොවේ. එක් එක් අවස්ථාවට අප තෝරා ගන්නා ප්‍රකාශනය ද වෙනස් වෙයි. ගෙදරට එකක් ද කාර්යාලයට එකක් ද මගුල් ගෙදරට එකක් ද මළ ගෙදරට එකක් ද ක්‍රිඩා හෝ ව්‍යායාම කිරීමේ දී තව එකක් ද හවසක විවේක සුවයෙන් සක්මනේ යෙදීමට තව එකක් ද වශයෙන් මෙය විවිධ ආකාරයන් ගන්නේ ය. උදයේ අඳින ඇඳුම වර්ණයෙන් හවසක අඳින ඇඳුමට වෙනස් වෙන්නේ ය. අඳින ඇඳුමට අදාළව සෙසු සැරසිලි නිම විය යුතු ය. නැත්නම් එල හරකා හා මි හරකා එකට බඳින කරත්තයක් සේ දිස් වන බැවිනි.

මේ සංකීර්ණතා නිසා ම බොහෝ දෙනෙකු ඇඳුම හා සැරසිලි තෝරා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් පරිස්සම් වෙති. එහෙත් ඇතැම් අය ඒ සම්බන්ධයෙන් සැළකිලිමත් වන්නේ නැත.

“කබාය ඉරිලා ඊට කමක් නැහැ කවුරු බලන්න ද කවුරු දකින්න ද මා දැන් මහළු වියේ“ කියන ගීතයෙන් කියවෙන්නේ මේ ප්‍රකාශනය අත් හැරියෙකුගේ කතාව ය. ඒත් ඇතැම් අය තරුණ වියේ ම මේ ප්‍රකාශනය අත් හරින්නෝ ය (මහළු විය ප්‍රකාශනය අත් හැරීමට ඉඩ හසර සලසනවා යැයි මින් කිසිසේත් අදහස් නොවේ).

ඔවුන් ඉදිරිපත් කරන තර්කයන් බැලූ බැල්මට සාධාරණ ය. ඇඳුමකට ඔය හැටි අගයක් දෙන්නේ මන් ද? වඩා වැදගත් ඇතුළතින් සකස් වීම නොවේ ද? බාහිර ආටෝපයකින් මිනිසුන් රවටන්නේ මන් ද? එවැන්නකට අප රැවටිය යුත්තේ මන් ද?

එහෙත් ඔවුන් නොදන්නා දෙය නම් තාර්කික මොළය කෙසේ වෙතත් අපේ අවිඥානය අපට ද හොරා මේ බාහිර ප්‍රකාශනයට ප්‍රතිචාර දක්වන බව ය. සුන්දර දසුනකට අපේ හිත ඇදී යන්නේ නිතැතිනි. ප්‍රකාශනය සුන්දර නම් ඇතුළත ද සුන්දර යැයි අපි හගිමු. මෙය මනෝ විද්‍යාවේ අගතියක් ලෙස දක්වා ඇති බව ඇත්ත ය. එහෙත් වඩාත් දැඩිව සැළකිය යුතු ඇත්ත වන්නේ අප ඊට අපට ද හොරා යටත් වෙන බව ය.

මහත්මා ගාන්ධි ඇන්දේ චාම් ඇඳුම් ය. ඒ මහත්මා ගාන්ධි කවුරුන් දැයි මිනිසුන් දැන සිටි නිසා ය. එවැනි ශ්‍රේෂ්ඨ චරිතයකට මිනිසුන් දිනා ගැනීමට අමතරෙන් රෙදි පෙරවිය යුතු නැත. එහෙත් ඔබටත් මටත් එවැනි පෘතුළ ජනප්‍රියතාවයක් නැති නිසා අප එසේ සරල වන්නට ගොස් අමාරුවේ නොවැටිය යුතු ය.

දේශපාලනඥයන් සුදු අඳින්නේත්, යුද හමුදා භටයන් හා පොලීසියේ නිලධාරීන් පදක්කම් සහිත නිල ඇඳුම් අඳින්නේත්, අප වසගයට ගන්නා ප්‍රකාශනයන් ලෙස ය. එය පෙරලා ඔවුන් ව ම ද වසගයට ගන්නා අතරේ ය.

අප මනා ලෙස ඇඳ පැළඳ සිටීමෙන් බාහිර අයගෙන් යහපත් ප්‍රතිචාරයක් හා සැළකිල්ලක් ලබනවා පමණක් නොවේ. අප තුළ ද අප පිළිබඳ වැඩි විශ්වාසයක් එයින් ගොඩ නැගෙන බව වටහා ගත යුතු ය.

එහෙත් එය අනවශ්‍ය ලෙස කිරීමෙන් වැළකීමට ද අප ප්‍රවේසම් විය යුතු ය. එතකොට සිදු වන්නේ පියරු බබෙක් වීමට ය. වෙසක් කූඩුවක් වීම ය.

ඇතැම් අයට ආත්ම විශ්වාසය ගොඩ නගා ගැනීමට එවැනි බාහිර උත්තේජනයක් අවශ්‍ය නොවනවා වෙන්නට පුළුවන. එහෙත් එවැනි අයට ද වඩා සාධනීය විශ්වාසයක් ඇතැම් විට ඔවුන්ට ද හොරා මනා ලෙස ඇඳ සැරසුණු විට ඇති වීම ස්වභාවික ය. ඒ නිසා අප මේ ඇඳීමෙන් කිසිවෙකු රවටන්නේ නම් රවටන්නේ අනුන්ව ව පමණක් නොවේ. අපි අප ව ද රවටා ගමු.

රැවටීම සඳහා භාවිතා කරන අන්වර්ථ පදයක් බවට ඇඳිම හා ඇඳ ගැනීම පත්ව ඇත්තේ ඒ නිසා විය යුතු ය. “අලුතෙන් අන්දන්න දෙයක් නෑ. මිනිහ ඇඳල ඉන්නෙ“ යයි කියන්නේ ඒ නිසා ය.

මේ රැවටීම සැළකිය යුත්තේ සම්‍යයක් රැවටීමක් ලෙස ය. අප කියන දෙය දෙස මිනිසුන් අවධානය යොමුකරන්නේ අප මුලින් ඔවුන්ගේ අවධානය දිනා ගත හොත් පමණ ය. ඒ සඳහා අප ඇඳ ගත යුතු ය. සැරසිය යුතු ය. ඒ සැරසිල්ලට සිනහව ද විශ්වාසවන්ත භාවය පල කරන ශාරීරික ඉරියවු ද අයත් ය. එයින් කියන්නේ සැරසිල්ල ඇඳුමෙන් කොණ්ඩෙන් එහාට යන බව ය. ඊට අමතරව සිනහව හා විශ්වාසවන්ත භාවය ඇති කරන ඉරියවු, වඩා තීව්‍ර ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට, ඇඳුමෙන් හා වෙනත් භෞතික සැරසිලිවලින් ද උත්තේජනයක් අපට ඇති වන බව ය. ඒ නිසා ම අප ඇඳලා සිටිය යුතු බව ය. ඇඳ ගත යුතු බව ය.

රැවටීමක් සිදු වන බව දන්නා නිසා ම අප ඇඳුමට සියල්ල තීරණය කිරීමට ඉඩ නොදිය යුතු ය. ඒ ඇඳුම පිටුපස ඉන්නා පුද්ගලයාගේ සැබෑ රුව අඳුනා ගත යුතු ය.

දේශපාලනඥයාගේ සුදු පිරුවට අස්සේ ද, භික්ෂුවකගේ කසාවත් සිවුර අස්සේ ද, මනා ලෙස ඇඳ පැළඳ ගෙන සිටින අලෙවිකරුවාගේ ටයි පටිය අස්සේ ද සැබෑ ලෙස සිටින්නේ කවුදැයි සොයා ගැනීමට ඔබ උත්සහ කළ යුතු ය.

අනිත් අතට අප තේරුම් ගත යුතු කාරණය වන්නේ අප අඳින ඇඳුම අපට ප්‍රවේශයක් සළසනවා විනා අප ව ද දිගු ගමනක් ගෙන නොයන බව ය. එයින් වෙනත් ලෙසකින් කියන්නේ ඇඳුමෙන් සියල්ල ජය ගත නොහැකි බව ය. අප දක්ෂ නොවෙතොත් අප ළග අවශ්‍ය අන් සියල්ල නැති වුව හොත් නොබෝ වේලාවකින් අපව නිරුවත් වන්නේ ය. දැක්ක ද “මිනිහගෙ රෙදි ගැලවුනා“ යැයි මිනිසුන් කියන තත්වයට නොවැටීමට අප ප්‍රවේසම් විය යුතු ය.

ඒ නිසා ඇඳ ගෙන සිටියාට මදි ය. ඉතිරි සියලු කාරණාවලින් ද සන්නද්ධව සිටිය යුතු ය. සූදානම් ශරීරය ඇති ව සිටිය යුතු ය. නගන ප්‍රශ්නයන්ට උත්තර දීමේ සමත්ව සිටිය යුතු ය. සැක සංකා මතු කළ විට ඒවාට නොපැකිළ උත්තර දීමට සූදානම් ව සිටිය යුතු ය.

ඇඳුම අවශ්‍ය ය. එසේ වුව ද ඇඳුමින් පමණක් සියල්ල කර ගත හැකි යැයි සිතන අය, ඇඳුම නොවැදගත් යැයි සිතන අය තරමට ම, අමාරුවේ වැටිය හැකිය යන අවබෝධය අපට තිබිය යුතු ය.

Advertisements

පළමුවෙනියා සහ අන්තිමයා


39192

අප අසා ඇති ජනප්‍රිය කතාවක් තිබේ. ඒ පන්තියේ පළමුවැනියා රැකියාවක් කර එදා වේල සරි කර ගනිද්දී අන්තිමයා දේශපාලකයෙකු වී යෙහෙන් වැජඹෙන බව ය. ඊට අමතරව අන්තිමයා පළමුවැන්නාව -රැකියාව කරන තැනැත්තාව- පාලනය කරන බව ය. ඔහුට නියෝග දෙන බව ය. කළ යුතු නො කළ යුතු දේ ගැන උපදෙස් දෙන බව ය.

කතාව ඇත්ත ය. වැරැද්දක් ඇත්නම් ඒ කාගේදැයි කවුරුවත් කියන්නේ නැත. කියන්නට දන්නා කෙනෙක් ද නැත.

දේශපාලනඥයා වෙනුවට ව්‍යාපාරිකයෙකු ආදේශ කොට මේ කතාව නැවත ලිවිය හැකි ය. ඒ කතාවේ පන්තියේ අන්තිමයා ව්‍යාපාරිකයෙකු වී පන්තියේ පළමුවැනියාව කුලියට වැඩට ගන්නේ ය. එය ද ඇත්ත ය. දේශපාලනය ද ව්‍යාපාරයකි. අවදානම් ගත යුතු ව්‍යාපාරයකි. ඒ නිසාම මේ දෙකම එක ගොඩට දමා ඔවුන් ව්‍යාපාරිකයන් ලෙස පොදුවේ හඳුන්වා මේ කතිකාව කර ගෙන යමු.

අප සඳහන් කළ කතාවේ දැක්වූ පරිදි ම ව්‍යාපාරිකයෙක් වීමත් විධිමත් අධ්‍යාපනයත් අතර සම්බන්ධයක් නැත. තිබේ නම් එය ඍණාත්මක සම්බන්ධයකි. අප එසේ කියන්නේ, කතාව පැත්තකින් තබා සංඛ්‍යාලේඛන පිරික්සුව ද, දක්ෂ ව්‍යාපාරිකයන් බොහෝ දෙනෙකු ඉහළට විධිමත් අධ්‍යාපනයක් ලැබූ අය නොවෙන බවත් එසේ අධ්‍යාපනය ලැබූවන් අතර ව්‍යාපාරිකයන් අවම බවත් පෙනී යන නිසා ය.

ඉහත කී තත්වයට හේතු විමසිය යුතු ය.

ව්‍යාපාරිකයෙකු වීමට අවදානම් ගත යුතු ය. ඒ කියන්නේ ඔහු අසාර්ථක වීමට ඉඩ ඇති දේට ද අත ගැසිය යුතු බව ය. අවදානම වැඩි වන තරමට ප්‍රතිලාභය ද වැඩි වන බව ව්‍යාපාර ලෝකය ගැන දන්නා බොහෝ අය දනිති. එයින් කියවෙන්නේ වැඩි ලාභයක් ගත හැක්කේ අසාර්ථක වීමට වඩාත් ඉඩ ඇති ආයෝජන වලින් බව ය.

එ් කියන්නේ අසාර්ථක වීමට බිය කෙනෙකුට හෝ අකමැති කෙනෙකුට හොඳ ලාභ ලබන ව්‍යාපාරිකයෙකු වීමට බැරි බව ය (එහෙම කෙනෙකුට දේශපාලනඥයෙකු හෝ රටක නායකයෙකු වීමට ද නොහැකි ය).

විධිමත් අධ්‍යාපනය තුළ අසාර්ථක වීමකට ඉඩක් නැත. අවුල ඇත්තේ එතැන ය. ඒ තුළ ඉහළට යන්නේ ෆේල් නොවන අය ය. අසාර්ථක නොවන අය ය. මේ තුළ ගොඩ නැගෙන්නේ ම අත් හැරීමට අමාරු අභිමානයකි. අසාර්ථක වීමට අකමැති අභිමානය කි. මේ අභිමානය පැත්තකින් තබන්නේ නැතිව ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළ නොහැකි ය. පවත්වා ගෙන යා නොහැකි ය.

විධිමත් අධ්‍යාපනය තුළ සිසුන් යොමු කරන්නේ වැරදි නොකර කිරීමට ය. ව්‍යාපාරයක් එසේ දියත් කළ නොහැකි ය. ඒ තුළ ඉගෙන ගන්නේ වැරදි කරමින් ය. ඒ වැරදි ඉක්මණින් හදා ගනිමින් ය. එම දැනුම ලබා ගත යුත්තේ කලාවක් ප්‍රගුණ කරන ආකාරයෙන් එහි නිරත වීමෙනි. විද්‍යාවක් ලෙස හැදෑරීමෙන් නොවේ.

විධිමත් අධ්‍යාපනය තුළ න්‍යායික දැනුමට තැනක් ලැබෙන අතර ව්‍යාපාරික ලෝකයේ වඩාත් අවශ්‍ය ප්‍රායෝගික දැනුම ය.

විධිමත් අධ්‍යාපනයේ දී මෙන් ම ව්‍යාපාරික ලෝකයේ දී ද ජය ගැනීමට නම් බුද්ධිය අවශ්‍ය ය. මෝඩයෙකුට ඒ ක්ෂේත්‍ර දෙක තුළම ඉඩක් නැත. එහෙත් ඒ ක්ෂේත්‍ර දෙක සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ දෙආකාරයක බුද්ධියකි. විධිමත් අධ්‍යාපනයකට අවශ්‍ය විශ්ලේෂණාත්මක බුද්ධිය යි. කුඩා කැබලි වලට කඩා ඒ එක් එක් කෑල්ල වෙන වෙනම ගෙන ගැඹුරින් විමසා බැලීමේ බුද්ධියයි. ව්‍යාපාරික ලෝකයට අවශ්‍ය සංශ්ලේෂණාත්මක බුද්ධියයි. නොගැලපෙන දේ පවා එකතු කර නව දෙයක් නිර්මාණය කිරීමේ බුද්ධිය යි.

විශ්ලේෂණාත්මක බුද්ධිය ගනුදෙනු කරන්නේ කරුණු සංඛ්‍යාලේඛන සමග ය. තර්ක විතර්ක සමග ය. එය වෙහෙසෙන්නේ ඉහත කි කරුණු සංඛ්‍යාලේඛන හා තර්ක විතර්ක යන දෙක නිසි පිළිවෙලකට ගොනු කොට ගොඩ  නගන නිශ්චිත නිගමන සෙවිමේ ය.

සංශ්ලේෂණාත්මක බුද්ධිය ගනුදෙනු කරන්නේ යථා ලෝකයේ තිබෙන දේ සමග ය. ඒවා විවිධ ආකාරයන්ගෙන් සංකලණය කිරීමෙන් ලැබෙන ප්‍රතිඵල සෙවීමට එය වෙහෙසෙන්නේ ය. තර්ක විතර්ක හරහා නිශ්චිත එක් නිගමනයකට පැමිණෙනවා වෙනුවට හැකි තාක් විකල්ප නිර්මාණය කිරීමට එය කටයුතු කරන්නේ ය. විකල්ප අතරින් වඩාත් සුදුසු විකල්පය තෝරා ගැනීමේ දී වැඩි බරක් යොදන්නේ උප විඥානයට ය. ඒ කියන්නේ කිරා බැලීමෙන් පසු වඩා සුදුසු දෙය තෝරා ගැනීමට වඩා හැඟෙන දැනෙන දේ අනුව තෝරා ගත යුතු විකල්පය ගැන තීන්දු ගන්නා බව ය.

මෙයින් කියන්නට හදන්නේ අධ්‍යාපන නොලද දේශපාලකයන් හෝ ව්‍යාපාරිකයන්ගෙන් රටට වැඩි සේවයක්  වන බව නම් නොවේ. ඔවුන්ට ප්‍රමාණවත් බුද්ධියක් ඇති බව වත් නොවේ. ඇත්තටම වඩා තිරසාර දේශපාලනඥයින් හා ව්‍යාපාරිකයන් විය හැක්කේ සංශ්ලේෂණාත්මක බුද්ධිය තරමට ම විශ්ලේෂණාත්මක බුද්ධිය ද ඇත්නම් ය. එවිට සංශ්ලේෂණාත්මක බුද්ධිය භාවිතා කොට නිර්මාණය කරන විකල්ප අතුරින් වඩාත් හොඳ විකල්පය තර්කය ද විශ්ලේෂණාත්මක බුද්ධිය ද යොදා ගෙන තෝරා ගත හැකි ය. රටක් ඉදිරියට යා හැක්කේ එවැනි දෙඅංශයේ ම පිරිපුන් මිනිසුන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වයෙනි.

අපේ අවාසනාවට මේ දෙපිරිස දෙඅංශයකට බෙදී ඇත.

අප කලින් ද කි පරිදි අසාර්ථක නොවීමේ අභිමානය හා එම අභිමානය දිගින් දිගට පවත්වා ගෙන යෑමේ වුවමනාව නිසා ම අවදානම් ගැනීමට අකමැති හා බිය නිසා විශ්ලේෂණාත්මක බුද්ධිය ඇති ඉගෙනීම දක්ෂ අය මේ ක්ෂේත්‍රයන් මග හරිති.

ඊට අමතරව ඔවුන් සම්බන්ධයෙන් තවත් ගැටළු කීපයක් තිබේ. ඔවුන්ගේ දැනුම බොහෝ විට එක පටු ක්ෂේත්‍රයකට සීමා වී තිබීම දෙවැනි ගැටළුව ය. ඒ නිසා ඔවුන් ඒ ක්ෂේත්‍රයේ නිවැරදි තීරණ ගැනීමට ඉඩ තිබුන ද (ඉඩ තිබුණු පමණින් ද එසේ විම අනිවාර්යය නොවන බව එයින් ගම්‍ය වේ) සෙසු ක්ෂේත්‍රයක ද එසේ කරාවි යැයි සහතිකයක් නැත. ඇතැම් විට ඔවුන් වෙනත් ක්ෂේත්‍රයක ගැටළු දෙස බලන්නේ තමන්ගේ ක්ෂේත්‍රයේ කෝණයෙන් වීමේ ඉඩ වැඩි ය. තෙවැනි ගැටළුව, ඔවුන් අන් අයට සවන් දීමට තරම් නිහතමානී නොවීම ය. සිව්වෙනි ගැටළුව, ඔවුන් ඉක්මණින් ගැඹුරට පැනීමට, විශ්ලේෂණයට, යොමු වීම ය. ප්‍රශ්නයක පළල හඳුනා ගන්නට පළමුව එහි එක පැති කඩක් දැක එහි ගැඹුරට කිමිදීමට කටයුතු කිරීම ය. ඒ හේතුවෙන් ඔවුන්ට පළල මග හැරීම ය. පස්වෙනි ගැටළුව නම් ඔවුන්ට, මේ ක්ෂේත්‍රයන් දෙක තුළ කළ යුතුව තිබෙන සිල්ලර කටයුතු කිරිමේ, උනන්දුව හින විම ය. මේ හේතු කීපය නිසා අහම්බෙන් ව්‍යාපාරිකයෙකු හෝ දේශපාලනඥයෙකු වන කෙනෙකු පවා සාර්ථක නොවීමට ඉඩ තිබීම ය.

රට මේ තත්වයෙන් ගොඩ ගැනීමට නම් ව්‍යාපාරික ලෝකයට පියවර තැබීමට අධ්‍යාපනය ලැබූ අය කටයුතු කළ යුතු ය. ඒ එම ක්ෂේත්‍රයට පිවිසීමට පෙර අප මෙහි සඳහන් කළ තමන්ගේ සීමාවන් ගැන දැනුවත් ව ය. පිවිසිමට පෙර ඒ යදම් ගලවා ඉවත් කිරීමට වග බලා ගෙන ය. ඉගෙන ගත් කෙනෙකුට ව්‍යාපාරික හෝ දේශපාලන ලෝකය ජය ගත හැක්කේ එහෙම කළොත් පමණ ය.

නිපදවිය යුත්තේ මොනවා ද?


38304

සමහරු නම් කියන්නේ රබර් කිරි නිපදවන අප මකන කෑල්ලක්වත් හදාගන්නේ නැතිව ඒ භාණ්ඩෙත් චීනෙන් ගෙන්වන බව ය. මට නම් ඒ ගැන ලොකු අරෝවක් නැත. ඒ අප ලෝකයේ විශාලම ගුවන් යානා වලට අවශ්‍ය ටයර් නිපදවමින් ඉන්නා නිසා ය. තව සමහරු කියන්නේ අප අල්පෙනිත්තක්වත් හදා ගන්නට බැරුව ඉන්නා බව ය. ලෝකයේ විශාල සමාගම් වලට අපේ සමාගම් මෘදුකාංග පද්ධති විකුණන තාක් එහි ද අවුලක් මට නම් පෙනෙන්නේ නැත.

කෙනෙකු කළ යුත්තේ ඔහු හෝ ඇය වඩාත් දක්ෂ දෙය ය. වෙන කෙනෙකුට පහසුවෙන් කරන්නට බැරි දේ ය. වැඩි අගයක් තමන්ට එකතු කළ හැකි දේ ය.

අමරදේව සිංදු කියන එක නවත්වා ගොවිතැන් කරන්නට යෑමේ තේරුමක් නැත. ඇත්තටම වරක් එක කට කැඩිච්ච එකෙක් අමරදේවගෙන් ඇසූ ප්‍රශ්නයකට අමරදේවගේ උත්තරය වී ඇත්තේ මට කියන්නේ උදැල්ලක් අරන් කුඹුරට බහින්නට දැයි කියා ය. ගොවිතැන් කළ හැකි අය බොහෝ ය. එහෙත් අමරදේව මෙන් ගායනා කරන්නට හැකි අය අඩු ය. එහෙම තියාගෙන අමරදේවට කුඹුරට බහින්නට කියන්නේත් තමන්ගේ දේ තමන් හදා ගත යුතු යැයි කියන්නේත් වත්මන් ලෝකය වැඩ කරන්නේ කෙසේදැයි නොදන්නා අය ය.

මෙය ඇගිල්ලෙන් ඇන කිව යුතු දෙයක් නම් නොවේ. එහෙත් කියන්නට සිදු ව තිබෙන්නේ මිනිසුන් සරල තර්කයක් දෙසා බෑමෙන් ශාස්ත්‍රී සංවාදයන් කරන්නට අර අඳින නිසා ය.

මතුපිටින් බැලුවහම වැඩේ ඇත්ත ය. මකන කෑල්ලක් අල්පෙනිත්තක් යනු සුළු දේ ය. ඒවාත් පිටින් ගෙන්වීම කරුමයක් ලෙස දකින්නම වටින්නේ ය. එහෙත් එසේ කියන අය අමතක කරන කාරණය නම් ලංකාවේ මේ පුංචි දේ සඳහා ඇති වෙළඳ පොළ අතිශයින් කුඩා බව ය. අප ඒවා නිපදවන්නේ නම් ලෝකය ඉලක්ක කර ගත යුතු බව ය. අනෙක් අතට දියුණු වී ඇතැයි කියන චීනයේ තවමත් අපට වඩා අඩු මිලකට ශ්‍රමය මිලට ගත හැකි ය. එහෙව් රටක් සමග තරග කර අල්පෙනිත්ති නිපදවීමට යෑම නුවණට හුරු නැත.

අප කළ යුත්තේ වඩා ලොකු දේ නිපදවීමට ඉදිරිපත් වීම ය. ලංකාවට නොව, ලෝක වෙළඳ පොලට එවැනි දේ සැපයීමට ඉදිරිපත් වීම ය. ගුවන්යානා ටයර් හා පරිගණක මෘදුකාංග එවැනි ලොකු දේ සඳහා උදාහරණ දෙකක් පමණ ය.

එය පහසු නැත. කියන තරම් පහසු නැත. එය තනිව කළ හැකි කටයුත්තක් ද නොවේ. විදේශ ආයෝජන, දියුණු තාක්ෂණය, ක්‍රමවත් කළමනාකරණය වැනි දෑ ඒ සඳහා අවශ්‍ය ය. විදෙස් වෙළඳ පොලවල් සමග ගනුදෙනු කරන මහා පරිමාණ වෙළෙන්දන් සමග ජාල ගත වීම ද අවශ්‍ය ය. වත්මන් ලෝකයේ තනිව යා හැකි ඉඩ සහ දුර අල්ප ය. සන්ධාන ගත වීම අවශ්‍ය ය. එකිනෙකා මත යැපෙන්නට සූදානම් අයට පමණක් අද ලෝකය විවෘත ව ඇත.

එහෙත් බොහෝ දෙනා එයට සූදානම් නැත. ඔවුන් සූදානම් වන්නේ සුරක්ෂිත ලාංකික වෙළඳ පොලක් තුළ තම නිශ්පාදන විකුණන කුඩා ව්‍යවසායකයෙකු වීම ට ය.

ව්‍යාපාරිකයන් බොහෝ දෙනෙකු රජයෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ විදේශ ආයතන සමග සම්බන්ධ විය හැකි වාතාවරණයක් රට තුළ ගොඩ නගන ලෙස නොවේ. විදේශිකයන් පන්නා දමා තනියම රජ විය හැකි වෙළඳ පොලක් ලංකාවේ ව්‍යාපාරිකයන්ට හදා දෙන ලෙස ය. කොටින් ම චීනයෙන් මකන කෑලිත් අල්පෙනිත්තිත් ගෙන්වන එක නතර කර දෙන ලෙස ය.

බොහෝ ව්‍යාපාරිකයන් රජය ඇති කරගන්නා වෙළඳ ගිවිසුම් දෙස බලන්නේ ම තමන්ගේ සුරක්ෂිත වෙළඳපොල ආක්‍රමණය කිරීමට පිටරැටියන්ට අවසර දෙන වෑයමක් ලෙස ය. රට පාවා දිමක් ලෙස ය. දේශීය නිෂ්පාදකයන්ට පිටුපෑමක් ලෙස ය. දේශීය වෘත්තිකයන්ට රැකියා අහිමි කිරීමේ උත්සහයක් ලෙස ය. මේ පිරිස් අවි අමෝරාගෙන වීදී බහින්නේ ඒ නිසා ය.

අප ලෝක වෙළඳ පොලට අවතීර්ණ වීමට අදහස් කරන්නේ නම් තනියම යන දේශීය ගමනකින් නම් එය කළ නොහැකි ය. ඒ සඳහා අපේ අඩුපාඩු සම්පූර්ණ කර ගත හැකි සන්ධානයන් අවශ්‍ය ය. විදේශ සන්ධානයන් අවශ්‍ය ය. තාක්ෂණික සන්ධානයන් අවශ්‍ය ය. කළමනාකරණ සන්ධානයන් අවශ්‍ය ය. වෙළඳ සන්ධානයන් අවශ්‍ය ය. අයෝජකයන් අවශ්‍ය ය. දැනුම සහිත විශේෂඥයන් අවශ්‍ය ය.

අපේ උපායමාර්ගය මේ නව අවස්ථාවන් ඉදිරියේ පසු බැසීම නම්, තරගයක් නොදීම පරාජය පිළිගෙන පසු බැසීම නම්, දේශීය බැනර් එකට මුවා වී රැකවරණ පැතීම නම්, අපට අනාගතයක් නැත.

රට ගැන අප කී කතාව ආයතන සම්බන්ධයෙන් ද එක සේ අදාළ ය.

ආයතනයක් නිපදවිය යුත්තේ ආයතනයට වඩාත් වැඩි අගයක් ඇති කළ හැකි දේ ය. සෙසු දේ, ඒ ඒ අංශයේ දක්ෂ ආයතන මගින් සපයා ගත යුතු ය. අපේ ආයතනය මුද්‍රණය අතින් ඉහළ ප්‍රමිතියක් ඇති කර ගෙන තිබේ. අප අපට අවශ්‍ය කඩදාසි ද නිපදවා ගත යුතු යැයි සිතා ඒ කර්මාන්තයට ද අත නොගැසිය යුතු ය. එය වඩාත් හොඳින් කළ හැකි අන් අය ඉන්නා තාක් වත් එසේ නොකළ යුතු ය. අප ඒ කර්මාන්තයට පිවිසිය යුත්තේ ඒ කර්මාන්තයේ නියැලී සිටින අය නොකරන යමක්, ඔවුන් නොකරන තරමේ කාර්යක්ෂමතාවයකින් යුතු ව, අපට කළ හැකි නම් ය. අප ප්‍රකාශනයේ වගකීම ද බාර නොගත යුතු ය. එසේ කරනවා නම් අප එය කළ යුත්තේ වෙනත් ප්‍රකාශණ ආයතන නොකරන යමක්, ඔවුන් නොකරන තරමේ කාර්යක්ෂමතාවයකින් යුතු ව, කළ හැකි නම් පමණ ය.

අප මේ උදාහරණ ගෙනාවේ ඇතැම් ආයතන මේ පිළිබඳ තැකීමකින් තොරව තමන්ගේ සැපයුම් දම්වැලේ අනිත් පුරුක් ද අල්ලන්නට ගොස් ඇතැම් විට අනා ගන්නා නිසා ය.  ඇන ගන්නා නිසා ය.

සැපයුම් දම්වැලේ පාලනය අපට ලබා ගත හැකි නම් හොඳ ය. ඒ අපට අන් ආයතන වල කටයුතු ඊට වඩා හොඳින් කළ හැකි නම් පමණ ය.

අවසාන නිගමනය නම් අප කළ යුත්තේ අපට වඩාත් හොඳින් කළ හැකි දේ පමණක් බව ය. අප වඩ වඩා උත්සහ කළ යුත්තේ වෙන අයට කරන්නට අපහසු, ඔවුන් නොකරන, අතපසු කරන දෙය, කිරීමට උගෙනීම ය. වඩා හොඳින් අන් අයට කළ හැකි දේ ඔවුන්ට කරන්නට දෙන්න. අපි ඉන්පසු එකිනෙකාගේ දේ හුවමාරු කර ගමු. ලෝකය අද කැරකෙන්නේ එසේ ය. එය වෙනත් ලෙසකින් කරකවන්නට අපට බැරි ය. කරකවනවා නම් ඒ අපේ විනාශයට ද පාර කපා ගනිමින් ය.

ඔක්සිජන් සහ කොකා කෝලා


38768

“ඉතාමත් ශක්තිමත් යකඩයක් පවා ඔක්සිජන් විසින් මළ කා කුඩු බවට පත් කරනවා ඇත. එයින් පෙනෙන්නේ ඔක්සිජන් වායුවට කෙතරම් හානිකර විය  හැකි ද කියා ය. ඔබේ පෙනහල්ල වඩාත් පරිස්සම් කර ගත යුත්තේ මේ භයානක ඔක්සිජන් වායුවෙනි. ඒ නිසා රෝහලේ දී ඔක්සිජන් දෙන්නට සූදානම් වුනොත් විරුද්ධ වන්න.“ කෙනෙක් එසේ  කියන විට ඉදිරිපත් කරන්නේ කුමක් ද? සාක්කි ද දත්ත ද? නැත. එය තර්කයකි.

ඔක්සිජන් නැතුව අපට ජීවත් විය නොහැකි බව අප දන්නා නිසා මේ කියන කියමන සාක්කියක් ලෙස හෝ දත්තයක් ලෙස අප බාර ගන්නේ නැත. එහෙත් අපව නොමග යවනු සඳහා හෝ නොදැනුවත් කම නිසා හෝ මේ සිදු කරන්නේ තර්කයක් සාක්කියක් ලෙස හුවා දැක්වීම ය.

අප ඔක්සිජන් ගැනත් යකඩ ගැනත් අපේ ජිවිතය ගැනත් දන්නා නිසා එහි ක්‍රියාකාරිත්වයට ඔක්සිජන් වල අවශ්‍යතාවයත් දන්නා නිසා  ඒ තර්කය අමන තර්කයක් හැටියට බාර ගැනීමට නොපැකිළෙමු. එය සාක්කියක් හැටියට කෙසේ වත් නොගනිමු. ඒ නිසා ම එය බැහැර කර දමමු.

ඇතැම් අය යමකට සාක්කි හැටියට ඉදිරිපත් කරන්නේ සාක්කි නොවේ. මෙවැනි තර්කය ය. බොහෝ විට අමන තර්ක ය.

ඔක්සිජන් ගැන ඉදිරිපත් කළ තර්කය සාක්කියක් හැටියට පිළි නොගන්නා ලංකාවේ අපි කෝකාකෝලා වලින් වැසිකිළි වලක තදින් සටහන්ව ඇති පහසු වෙන් ඉවත් කළ නොහැකි කුණුපැල්ලම් පවා ඉවත්ව යන බව පෙන්වා එයින් සිරුරට හානියක් විය හැකි යයි කෙනෙකු කීවොත් එය සාක්කියක් හැටියට පිළිගැනීමට මැලි නොවෙමු. මා මේ කියන්නේ සැවොම ගැන නොවේ. අතිමහත් බහුතරය ගැන ය. මේ තර්කය සාක්කියක් හැටියට මූණු පොතේ සිය දහස්වර බෙදා හදා ගනු මා දැක තිබේ.

(කෝකා කෝලා වල ගුණ අගුණ වෙනම කතා කළ යුතු එකකි. එය අපේ නොව පෝෂණ විශේෂඥයෙකුගේ කාර්යයකි. එහෙත් මේ කියන්නේ කෝකා කෝලා වලින් පහසුවෙන් නොයන කුණු පැල්ලමක් ඉවත් කළ හැකි යැයි පෙන්වා කොකා කෝලා සියල්ල ඛාදනය කරන භයානක එකක් යැයි පෙන්වීම ගැන ය.)

ඒ කියන්නේ අපට හුරු පුරුදු දේ සම්බන්ධයෙන් කෙසේ වෙතත් නුහුරු නුපුරුදු දේ සම්බන්ධයෙන් නම් අපි තර්ක සාක්කි හැටියට වරදවා තේරුම් ගන්නා බව ය. ඔක්සිජන් කතාව සිනා සී බැහැර කරන අප ම කෝකා කෝලා කතාව බදා ගෙන බෙදා ගන්නා බව ය.

විද්‍යාවට සියලු දේ විස්තර කළ නොහැකි ය. එය අප නිතර අසා ඇති කතාවකි (විද්‍යාවට සියලු දේ විස්තර කළ නොහැකි ය යන්න නිශ්චිත දත්තයකි. ඒ නිසා එය කතාවකට වැඩි දෙයකි. සත්‍යයකි).

එහෙත් ඒ ප්‍රකාශය ඉදිරිපත් වන්නේ මිත්‍යා විශ්වාස (සාක්කි සහිතව සම්බන්ධයක් සනාථ කළ නොහැකි විශ්වාස) සත්‍යය ලෙස ගැනීමට තර්කයක් හැටියට ය.

නිදර්ශනයක් ගෙන මෙය පැහැදිලි කරගන්නට බලමු. විද්‍යාව තවමත් හොල්මන් වල පැවැත්ම පිළිගන්නේ නැත. කරන ලද පර්යේෂණයන්ගෙන් එවැන්නක පැවැත්මක කිසිම ලෙසකින් හෝ තහවුරු වී නැත. ඒ වෙනුවට එවැනි හොල්මන් දකින අය සම්බන්ධයෙන් කරන ලද පර්යේෂණ වලින් අනාවරණය කර ගෙන ඇත්තේ එසේ හොල්මන් දකින පුද්ගලයන් විසින් යම් යම් දේ සිතෙහි මවා ගන්නා බව ය. ඒවා සැබෑ ලෙස ඔවුන්ට හැඟෙන බව ය. එසේ පෙනෙන හැඟෙන දේවල් හැලුසිනේෂන් යනුවෙන් වෛද්‍ය විද්‍යාවේ හඳුනා ගැනේ. එය අසාමාන්‍ය මානසික සංසිද්ධියකි. එවැනි අයට මනෝ වෛද්‍ය වරයෙකුගේ සහය අවශ්‍ය කෙරේ.

හොල්මන් තදින් විශ්වාස කරන ඇතැමෙක් විද්‍යාවේ මේ සොයා ගැනීම අවඥාවෙන් බැහැර කරමින් ඊට විරුද්ධව සාක්කියක් හැටියට ගෙන එන්නේ අප අර කලින් කී විද්‍යාවට සියලු දේ විස්තර කළ නොහැකි යයි කියන කතාව ය. පංචේන්ද්‍රියන්ට අහු නොවන දේ “තිබිය හැකි ය“ යන කතාව ය. හොල්මන් අහු නොවන්නේ විද්‍යාවේ අඩු කමක්  නිසා මිස හොල්මන් නැති නිසා නොවන බව ය.

(අප මෙහි දී තේරුම් ගත යුත්තේ “තිබිය හැකි ය“ යන්න තර්කයක් බවත් “තිබේ ය“ යන්න සාක්කියක් බවත් ය).

“පුදුම වැඩක් නෙ? පංචේන්ද්‍රියන්ට අහුනොවන දේ සම්බන්ධයෙන් සාක්කි සපයන්නේ කෙසේ ද?“ මේ ඉදිරිපත් වන තර්කය යි. අප විසින් එසේ කියන අයගෙන් පෙරලා ප්‍රශ්න කළ යුත්තේ එසේ නම් එවැන්නක පැවැත්ම දැන ගත්තේ කෙසේ ද යන්න ය. ඊට උත්තර තිබේ. ඒවා දැන ගැනීමට විශේෂ බලයක් අවශ්‍ය බව ය. එය ද තර්කයක් මිස සාක්කියක් නොවේ. එසේ නම් යම් කෙනෙකුට එවන් විශේෂ බලයක් තිබෙන බව අප දැන ගන්නේ කෙසේ ද?

එය දැන ගත හැකි ක්‍රමයක් නැත. එය අප විසින් විශ්වාස කළ යුතු ය. මක් නිසා ද යත් විද්‍යාවට හැම දෙයක් ම තේරුම් කළ නොහැකි නිසා ය.

දැන් නැවතත් සිදුවන්නේ “විද්‍යාවෙන් සියලු දේ විස්තර කළ නොහැකි ය“ යන සාක්කිය (නිශ්චිත දත්තය) තර්කයක් හැටියට ඉදිරිපත් වීම ය.

ඒ කියන්නේ ඇතැම් විට සාක්කි හා නිශ්චිත දත්ත, තර්ක හැටියට ද අප විසින් ගෙන එන බව ය. ඉදිරිපත් කරන බව ය. එහෙම බැලුවහම පෙනෙන්නේ මේ දෙක – සාක්කි හා තර්ක – අපේ වාසියට කලවම් කර පාවිච්ච් කිරීමට අප විසින් කටයුතු කරන බව ය.

සත්‍යය සෙවීමට සූදානම් කවරෙකු වුව ද මුලින් ම කළ යුත්තේ සාක්කි හා තර්ක කියන මේ දෙකේ වෙනස වටහා ගැනීම ය. සාක්කි, සාක්කි හැටියටත් – තර්ක, තර්ක හැටියටත් පටලවා ගන්නේ නැතුව දැකීම ය. සාක්කි, තර්ක හැටියටත් – තර්ක, සාක්කි හැටියටත් ඉදිරිපත් කරන බව දැන විමසුම් ඇසකින් ඒවා දෙස බැලීම ය.

එහෙම නොකරන කෙනෙකුට සත්‍යය මුණ ගැසෙන්නේ නැත. ඒ නිසා ම එවන්නෙකු රැවටිල්ලට පහසුවෙන් ම ගොදුරු වන්නේ ය.

මිත්‍යාව ගොඩ නැගෙන්නේ මේ කළවම් කිරීමට අමතරව බොළඳ තර්කයන් ද ගෙන එමිනි.

“මේ ගැන පොතකත් තිබුන. අහවල් පුද්ගලයාත් කියල තියෙනව. පිළිනොගන්නෙ ටික දෙනෙක් විතරයි. බහුතරයක් විශ්වාස කරනව. එහෙම තමයි විදිහ. කොච්චර කාලයක් තිස්සෙ තියෙන කතාවක් ද? බොරුවක් නම් ඔච්චර කල් ඕක තියෙන්නෙ කොහොම ද?“ මේ සියල්ල තර්ක ය. එහෙත් ඒවා කමකට නැති තර්ක ය. පුහු තර්ක ය.

මේ සංවාදය ඉදිරිපත් කළේ කළමනාකරුවන් ද සෙසු මිනිසුන් මෙන් ම මේ මුලා වේ සිටින නිසා ය. ඒ නිසා ම වැරදි නිගමනයන්ට එළඹෙන නිසා ය. එම නිගමන විසින් මෙහෙයවනු ලැබ සිය අනුගාමිකයන් ද ආයතන ද අමාරුවේ දමන නිසා ය.

කළ යුත්තේ සාක්කි විමසීම ය. ඒ සාක්කි වල සත්‍යතාවය විමසීම ය. ඊළග පියවර ඒ සාක්කි ද සමග ගොඩ නගන තර්ක විමසීම ය. ඒ තර්ක වල නිරවද්‍යතාවය සාවද්‍යතාවය පිළිවිසීම ය. තුන්වෙනි පියවර ඒ සාක්කි සහ තර්ක විසින් අවසාන නිගමනය ගොඩ නගන අයුරු විමසිම ය. එහි හිස්තැන් හා නොගැලපෙන තැන් තිබේ දැයි බැලීම ය. නිගමනය බාර ගත යුත්තේ ඒ සියල්ල අවසානයේ ය.

ඇතුවත් බැරි නැතුවත් බැරි සැළසුම්


එන එන විදිහට ජිවිතය පිළිගැනීම එක් විදිහකි. සැළසුම් ඇති ව ජීවිතයට මුහුණ දීම තව විදිහකි. බොහෝ කළමනාකරණ පොත් වල ද කළමනාකරණ ගුරුවරුන්ගේ උපදෙස් වල ද ඉගැන්වීම නම් සාර්ථක මිනිසෙකු විමට දෙවැන්න අනුගමනය කළ යුතු බව ය. සාර්ථක ආයතනයකට නම් දෙවැන්න නැතිවම බැරි බව ය.

සැළසුමක වැදගත් ම දෙය ඉලක්කයක් තිබීම ය. ඒ ඉලක්කයට යා හැකි මාවතක් ඒ තුළ නිශ්චය කර තිබීම ය. එම මාවතේ ගමන් කිරීමේ දී අනුගමනය කළ යුතු උපාය මාර්ගයක් (නිශ්චිත වාහනයක්) හඳුනා ගෙන තිබීම ය. ඒ උපායමාර්ගය අනුගමනය කරමින් කළ යුතු විවිධ වැඩ කොටස් අඳුනා ගෙන තිබීම ය. ඒවාට අවශ්‍ය සම්පත් හඳුනා ගෙන තිබීම ය. ඒ එක් එක් වැඩ කොටස එක් එක් අයට හෝ කණ්ඩායමට පවරා තිබීම ය. එම අයට හෝ කණ්ඩායමට හඳුනා ගත් එම සම්පත් ලබා දීමට ඒ අනුව හැකි වෙන අතර මේ සියල්ල නිසා වැඩ කටයුතු ඒ සැලසුමට අනුව සිදු වේ දැයි බැලීමට ද හැකි වේ. පසු විපරම් කිරීමට හැකි වේ. අඩුපාඩුවක් තිබේ නම් ඒ පිළිබඳ හේතු සොයා පිළියම් යෙදීමට හැකි වේ. ඒ ක්‍රියාවලිය තුළ ඉලක්කය කරා යා හැකි වේ.

එන එන විදිහට කටයුතු කිරීමේ දී ඉලක්කයට අමතරව වෙන කිසිවක් නැති නිසා ව්‍යාකූලත්වයක් ඇති වේ. කවුරුන් විසින් කුමක් කළ යුතු දැයි නොදැන මිනිසුන් අතරමං වේ. සම්පත් අවශ්‍ය යැයි මතක් වන්නේ වැඩ ආරම්භ කළ විට ය. අනුගමනය කළ යුතු උපාය මාර්ග හඳුනා ගෙන නොතිබීම නිසා ආරම්භ කරන වැඩ අසාර්ථක වේ. ඉලක්කය කරා යන මාවත හඳුනා ගෙන නැති නිසා විවිධ මාවත් වල ගමන් කරන්නට උත්සහ කොට අතරමං වේ.

මේ කාරණා සියල්ල බැලූ විට පෙනෙන්නේ සැලසුම් කිරීමේ වැදගත් කම ය.

එහෙත් අභාග්‍ය නම් බොහෝ දෙනෙකු මේ සැළසුම් ක්‍රියාවලිය තුළ සිරකරුවන් බවට පත් වීම ය. සැලසුම ඉතා විස්තීරණ එකක් බවට පත් කර ගැනීමට යෑම තුළ එහි සිර වීම ය. ඒ සැලසුම තෙල් කඩදාසියක පැන්සලෙන් අඳින දළ සැළැස්මක් වනු වෙනුවට එය සුදු කඩදාසියක නොමැකෙන තීන්තයෙන් ඇඳී දෘඪ සැලැස්මක් කිරිම නිසා ඇති කර ගන්නා අවුල ය. සැලසුම තුළ අනවශ්‍ය විස්තර ඇතුළත් කිරීමට කටයුතු කිරීම නිසා ඇති කර ගන්නා අවුල ය. ඒ තුළ නිරපරාදේ කාලය වැය කරමින් කර ගන්නා අවුල ය. කොහොමටත් පසුව වෙනස් කළ යුතු ව තිබෙන දෙයක් වෙනුවෙන් වටිනා කාලය වෙන් කිරීමේ අවුල ය. මේ සියල්ල හරහා සැලසුම මග පෙන්වන දෙයක් බවට නොව හිර කරන දෙයක් බවට පත් කර ගැනීම ය.

ඒ නිසා සිදු වන්නේ පරිසරයේ සිදු වන වෙනස් කම් වලට සංවේදී ව සැලසුම නැවත විමසන්නට අපොහොසත් වීම ය. අනවශ්‍ය කාලයක් ගෙන සකස් කරන ලද එකක් නිසා එය නොගැලපෙන බව පෙනි පෙනීත් එය අතැරීමට නොහැකි වීම ය. එසේ නොකොට වෙනස් කරන්නට අමාරුවෙන් කැමති වූ කල ද නැවතත් සිදු වන්නේ නව විස්තීර්ණ දෘඪ සැලැස්මක් සඳහා තවදුරටත් කාලය ගැනීම ය. එසේ ගෙන නැවතත් අමාරු වැටීමට මං පාදා ගැනීම ය. අන්තිමට කාලය ගත කර ඇත්තේ සැලැස්ම හදන්නට පමණක් බව පෙනී යන විට කෝච්චිය ගිහින් ඉවර ය. වසරේ වැඩි කාලයක් ගත කර ඉවර ය.

අද අප ජිවත් වන්නේ වේගයෙන් වෙනස් වන සමාජයක ය. ඒ තුළ නිත්‍ය සැලසුමකට ඉඩක් නැත. එයින් අදහස් කරන්නේ අවට වෙනස්වීම් සැළකිල්ලට ගෙන අප ද වෙනස් විය යුතු බව ය. අපේ උපායමාර්ග ඒ අනුව වෙනස් විය යුතු බව ය. අප කළ යුත්තේ අපට මග පෙන්වන දළ සැලැස්මක් ඇඳ ගමන ආරම්භ කිරීමට ය. ගමන තුළ නැවත නැවතත් සැලැස්ම විමසීම ය. විස්තර ගමනට පෙර නොව ගමන සමග ගොඩ නැගීම ය.

ඊළගට අප විසින් සැළකිය යුතු කාරණය වන්නේ අප සැලසුම් කරන්නේ කුමන ආකාරයේ කටයුත්තක් ද යන්න ගැන වැටහීමක් ඇතිව සැලසුම් කිරීමේ ක්‍රියාවලියට අවතීර්ණය වීමට ය. එය එළඹෙන වර්ෂය වෙනුවෙන් අපේ ආයතනයේ වාර්ෂික සැලැස්ම නම් අපට එය තරමක් විස්තර සහිතව කිරිමේ හැකියාව තිබේ. ඒ අප කරන කටයුතු හා ඒ කටයුතු ක්‍රියාත්මක කිරීමේ දී අපට අවශ්‍ය සම්පත් මෙන් ම මතුවන අභියෝග ගැන ද අපට පූර්ව දැනුමක් ඇති කර ගත හැකි නිසා ය.

එහෙත් අප කරන්නට යන්නේ නව වෙනසක් නම් එහි දී අපට සිදු වන්නේ පළල් ඉලක්කයන් හා අනුමාන උපායමාර්ගයන් සහිතව අවිනිශ්චිත ගමනක යන්නට ය. එවැනි තැනක විස්තිර්ණ වැඩ පිළිවෙලක් ගොඩ නැගීමට වැය කරන කාලය නාස්තියකි.

උදාහරණයක් ලෙස අපට වහලයේ ඇතැම් ලී දිරාපත් ව ඇති නිසා අලුත්වැඩියා කරන්නට සිදු වූවා යැයි සිතමු. වහල ගැලවීමෙන් තොරව කොපමණ ලී අවශ්‍ය වේදැයි අපට කිව නොහැකි ය. ඒ නිසා ම අපට අනුගමනය කරන්නට වෙන උපාය මාර්ගය ද කල් ඇති ව කිව නොහැකි ය. එය අලුතින් වහලයක් හදනවාට වඩා සංකීර්ණ ය. ඒ නිසා ම විස්තර සහිතව සැලසුම් කළ නොහැකි ය.

මීට සමානව ආයතනික වෙනස්කමක් ද විස්තර ඇතිව සැලසුම් කළ නොහැකි ය. එය වෙනස ක්‍රියාත්මක කරන්නට යන විට මතු වන අභියෝග කළමනාකරණය කරමින් කළ යුතුව ඇති වැඩකි. අලුත්ම ආයතනයක් පිහිටුවනවාට වඩා සංකීර්ණ වැඩකි.

වෙනත් ඕනෑම කටයුත්තක දී මෙන්ම සැලසුම් කිරීමේ දි ද දැනගියොත් කතරගම ය – නොදැන ගියොත් අතරමග ය. බොහෝ දෙනෙකුට සිදු වන්නේ එක තැනක එක තත්වයක් යටතේ කළ යමක් තව තැනක තව තත්වයක් යටතේ ද කිරීමට ගොස් අනාගන්නට ය. එසේත් නැත්නම් කළමනාකරණ දේශකයෙකු පුහුණු සැසියක දී කී දෙයක් විමසීමකින් තොරව කරන්නට ගොස් අනා ගන්නට ය.

සැලසුම අවශ්‍ය ය. ඕනෑ ම දෙයක් මෙන් ම එය ද මාත්‍රාව ඉක්මවා භාවිතා කිරීමෙන් කෙනෙකු රෝගී විය හැකි ය.

ප්‍රතිචාරය වැදගත් ය


කෙනෙකුගේ නරක ක්‍රියාවක් අඩුපාඩුවක් අපට ලොකුවට පෙනේ. එවැනි විටක ඒ ගැන තමන්ගේ විරෝධය දැක්වීමට ඇතැම් දෙනෙක් පසුබට නොවෙති. ඇතැම් විටක ඒ විරෝධය වඩාත් හොඳින් කළ හැක්කේ කෙසේ දැයි නොසිතා මුලට නැගෙන සිතුවිලි වලින් මෙහෙයවනු ලැබ එකවර විරෝධය පල කරන්නට පවා එවන් අය පෙළඹෙති. ඇතැම් විට ඒ විරෝධය සම්බන්ධයෙන් ඔවුහු අතිශය නිර්දය ද වෙති.

අයහපත් ක්‍රියාවක් ඉදිරියේ මුවින් නොබැණ සිටීම වැරදි ය. බොහෝ විට එසේ නිහඩව සිටින අය සිතන්නේ තමන්ගේ මැදිහත් වීම නිසා තමන්ට අනවශ්‍ය කරදරයන්ට මුහුණ දීමට සිදු වෙතැයි කියා ය. ඊට අමතරව ඒ ක්‍රියාව සිදු කළ පුද්ගලයා තමන් සමග පුද්ගලිකව අමනාප වෙතැයි කියා ය. මේ පසු බෑම නිසා අයහපත් ක්‍රියා දිගින් දිගට සිදු වේ.

ඒ නිසා ම අප එවැනි ක්‍රියාවන්ට විරෝධය දැක්වීම වැදගත් ය. අවශ්‍ය ය. සාධාරණ ය.

එහෙත් ඒ විරෝධය පළ කළ යුත්තේ කෙසේ දැයි යන ප්‍රශ්නය අප සැළකිල්ලෙන් කාලය ගෙන විමසිය යුතු ය. ප්‍රතිචාරය සැළසුම් කළ යුතු ය. පස් මහ බැලුම් බැලිය යුතු ය. ඒ ප්‍රතිචාරය දැක්විය යුත්තේ කුමන වෙලාවක, කුමන පිරිසක් ඉදිරියේ ද, නැතිනම් පෞද්ගලිකව ද, යන්න විමසිය යුතු ය. ඒ ප්‍රතිචාරය කෙසේ විය යුතු ද, ඒ සඳහා කුමන මාධ්‍යයක් භාවිතා කළ යුතු ද, කෙසේ සංකේතකරණය කළ යුතු ද, කුමන වචන භාවිතා කළ යුතු ද, කෙසේ කරුණු පෙලගැස්විය යුතු ද, කුමන උපක්‍රම භාවිතා කළ යුතු ද, යන්න ගැන සිතිය යුතු ය. ඒ සන්නිවේදනය තුළ කුමක් කළ යුතු ද යන්න පමණක් නොව කුමක් නොකළ යුතු  ද යන්න ගැන ද අවධානයට යොමු විය යුතු ය. කෙටියෙන් කියතොත් ක්ෂණිකව ප්‍රතික්‍රියා කරනු වෙනුවට හිතා මතා ප්‍රතිචාර දැක්විය යුතු ය.

අප බොහෝ විට කරන්නේ විවේචනය ය. ඒ බොහෝ විට අප පුරුදු ව සිටින විදිහ අනුව ඉබේ සිදු වන එකක් වන්නට ඉඩ තිබේ. ඒ වෙනුවට විචාරයක් කළ හැකි දැයි සොයා බැලිය යුතු ය. විවේචනයක ඇත්තේ ඍණ කරුණු පමණ ය. විචාරයක ඍණ හා ධන දෙකම අඩංගු ය. පළමුවෙන් ධනත් දෙවනුව ඍණත් ඉදිරිපත් වේ නම් එය අසා සිටීමට ඇති ඉඩ විශාල ය.

අප බොහෝ විට ක්‍රියාව හා පුද්ගලයා පටලවා ගන්නෙමු. අප විවේචනය කළ යුත්තේ නිශ්චිත ක්‍රියාව මිස පුද්ගලයා නොවේ. එහෙත් අප හැගීම් වලින් පරල වී ඇති විටෙක එල්ලය වන්නේ පුද්ගලයාට ය. ක්‍රියාවට නොවේ. පුද්ගලයා පිළිබඳ අනුකම්පාව ඇතිව ක්‍රියාව විවේචනය කළ හැකි නම් ඒ තුළ ලබා ගත හැකි සාර්ථකත්වය වැඩි ය.

අපේ අරමුණ පුද්ගලයා නිවැරදි කිරීම නම් අප විවේචනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රවේසම් විය යුතු ය. අපේ අරමුණ පුද්ගලයා නිවැරදි කිරීම වෙනුවට සෙසු පුද්ගලයින් නිවැරදි කිරීම නම් විවේචනය නුසුදුසු වන්නේ අඩුවෙනි. එවන් විටක වුව විචාරය යොදා ගත හැකි නම් එය පිළි ගන්නට සෙසු අය තුළ පවා ඇති සම්භාවිතාවය වැඩි විය හැකි ය. ඒ නිසා විවේචනය මග හැරීම බොහෝ අවස්ථාවල හොඳ ය. එය පුරුද්දක් හැටියට පවත්වා ගෙන යෑම ඒ නිසා ම යහපත් ය.

වඩාත් බරපතල ප්‍රශ්නය එය නොවේ. අයහපත් වැඩ මතු කර විවේචනය කරන අපට යහපත් වැඩ මග හැරීම ය. යහපත් වැඩක් නිසා ඒ ගැන අමතරෙන් කටයුතු කිරීම අවශ්‍ය නැතැයි බොහෝ දෙනා සිතති. එහෙත් මේ පරස්පර ප්‍රතිචාරය නිසා යන පණිවුඩය සමාජයට ඇති කරන බලපෑම ඍණ ය.

අවධානය ලැබෙන්නේ අයහපත් වැඩ වලට පමණක් නම් කෙනෙකුට අවධානය ලබා ගැනීම සඳහා ඇති එකම විකල්පය අයහපත් වැඩ කිරීම ය. එයින් ඇති කරන අභිප්‍රේරණය යහපත් නැත. දිරි දෙන්නේ නරක වැඩ කිරීමට නිසා ය.

ඇතැම් දෙනා යහපත් වැඩ නොදුටුවා සේ මග හැර යන්නේ ඒ සඳහා කරන අගැයීමකින් එම පුද්ගලයා නරක් විය හැකි යයි සිතන නිසා ය. සාර්ථකව යහපත්ව වැඩය අවසන් කළ පුද්ගලයා ඒ නිසා ආඩම්බර විය හැකි යයි සිතන නිසා ය. එය භාවිතා කර වැඩි අයිතීන් ඉල්ලතැයි හගින නිසා ය. ඔහුට / ඇයට සෙසු අයට වඩා විශේෂ සැළකිල්ලක් දෙන්නට සිදු වෙතැයි බිය නිසා ය. ඇතැම් විටෙක ඔහු / ඇය තමන්ට වඩා ඉහළට යතැයි සිතන නිසා ය. තමන්ට වඩා ඉහළ පිලිගැනීමක් සෙසු අයගෙන් ඔහුට / ඇයට ලැබෙතැයි කල්පනා කරන නිසා ය. තමන්ට පසු කලෙක ඒ තැනැත්තා අභියෝගයක් වෙතැයි සැකය නිසා ය.

යම් වැඩක් අගය කිරීමට ඉදිරිපත් වන අය පවා යහපත් වැඩකට ප්‍රතිචාරය ප්‍රශංසාවකට ලඝු කිරීමට කැමති ය. එය පහසු නිසා ය. ඊට අමතරව එවැනි ප්‍රශංසාවක් හරහා පුද්ගලයා තමන් වෙත දිනා ගැනීමට හැකි වෙතැයි සිතන නිසා ය. ඒ නිසා ම ඒ තැනැත්තා කළ යහපත් වැඩක් තුළ පවතින ඍණ කාරණා අමතක කර දැමීමට එවැනි විටෙක කටයුතු කෙරෙන්නේ ය.

එවැනි වැඩක් දෙස වුව ද විචාරශීලීව බලන්නට හැකි නම් එය වඩාත් අගනේ ය. ඒ තවදුරටත් වැඩි දියුණු කළ හැකි තැන් ගැන අවධානය දක්වමිනි. එවැනි තුලිත විචාරයක් හුදු ප්‍රශංසාවකට වඩා එය ලබන තැනැත්තා විසින් අගයනු ඇත්තේ ය. විශේෂයෙන් දියුණු වීමට කැමති පුද්ගලයන් විසින් අගයනු ඇත්තේ ය. ඒ එවැනි විචාරයක් සත්‍යයට ළග නිසා ය. මූණිච්චාවට කරනු ලබන ප්‍රශංසාවකට වඩා අගයක් ඊට ලැබෙන නිසා ය.

සාධනීය ප්‍රතිචාරයක් ලබා දෙන විට කුමක් නිසා තමන් එය සාධනීය ලෙස දකින්නේ දැයි කීමට බොහෝ දෙනා මහන්සි නොගනිති. එහෙත් ප්‍රතිචාරයේ අගය වැඩි වන්නේ එය හුදු ප්‍රශංසාවකට එහා ගොස් හේතු සාධක මත කෙරෙන අගැයීමක් දක්වා වර්ධනය වන්නේ නම් ය. සාධනීය දෙය කුමක් දැයි වඩාත් නිවැරදිව තෝරා ගැනීමටත් එය වඩාත් තීව්‍ර කර ගැනීමටත් එයින් අගයනු ලබන්නාට ඉඩකඩ ලැබෙන්නේ ය. නැතිනම් ඔහු සාධනීය ලෙස ගන්නේ තමන්ගේ අඩුපාඩුවක් වීමට ද ඉඩකඩක් පොදුවේ හොඳයි කියන ප්‍රතිචාරයක් තුළ ඇති නිසා ය.

වාචික ප්‍රතිචාරයක් දැක්වීමට ඉක්මන් වන සමහරු එය සනාථ කිරීමට හැකි අවස්ථාවන්ගෙන් ප්‍රයෝජන ගන්නේ නැත. කෙනෙකුගේ කටයුතුවල සඵලත්වය ඉහළින් අගයන කළමනාකරුවෙකු එසේ සඵලත්වය නොපෙන්වූ කෙනෙකුට අර මුල් කී තැනැත්තා පැත්තකට දමා උසස් වීමක් දෙන්නේ නම් එවැන්නෙකු විසින් කරන ලද වාචික ප්‍රතිචාරයට වටිනාකමක් නැති වෙයි.

එයට හේතුව වචන හිස් නිසා ය. ඒවාට තේරුම සැබෑ ලෙස සපයනු ඇත්තේ අපගේ ක්‍රියා මගින් අප විසින් වචනයෙන් කළ ප්‍රකාශ සනාථ කරනවා නම් පමණක් නිසා ය. එසේ නොවන තාක් ඒවා සැළකෙන්නේ ප්‍රලාප ලෙස ය. ඒ නිසා දක්වන ප්‍රතිචාරයන් වචනයට සීමා නොකිරීමට ද කළමනාකාරිත්වය වග බලා ගත යුතු ය. එය යහපත් ප්‍රතිචාරයන් සම්බන්ධයෙන් පමණක් නොව අයහපත් ප්‍රතිචාරයන් සම්බන්ධයෙන් ද සත්‍ය ය.

එසේ නිසි ප්‍රතිචාර නොදක්වන නායකයන් නායකත්වය දෙන්නේ නැත.

කාර්යාල දේශපාලනය


අසාර්ථක ආයතන වල “කාර්යාල දේශපාලනය“ ජය ගන්නේ ය. සාර්ථක ආයතන වල නිවැරදි අදහස් ජය ගන්නේ ය. “කාර්යාල දේශපාලනය“ තුළ තිබෙන්නේ එකිනෙකාගේ පිට කසා ගැනීම සඳහා ගොඩනගා ගත් අශුද්ධ සන්ධානයන් ය. කල්ලි ය. ඒවාට ප්‍රතිපත්ති නැත. තිබෙන්නේ තම තමන්ගේ පෞද්ගලික අභිප්‍රායයන් පමණකි. ඒ සඳහා ම පමණක් ඒ කල්ලියට අයත් අය විසින් විවිධ එකඟතාවයන් ඇති කර ගෙන තිබේ. ඉදිරිපත් කරන යෝජනාව තමන්ගේ කල්ලියේ එකකුගේ නම්, එය කොතරම් නොතරම් වුව ද, එයට සහයෝගය දක්වන්නටත් විරුද්ධ පිලේ එකෙකු ඉදිරිපත් කරන යෝජනාවක් කොතරම් විශිෂ්ඨ වුව ද එය නොසළකා හරින්නට හෝ ඊට විරුද්ධ වන්නටත් ඒ නිසා කටයුතු සිදු වේ. ඒ නිසා ම ජය ගන්නේ නිවැරදි අදහස් නොවේ. දේශපාලන හයිය හා පිරිස් බලය ඇති අයගේ අදහස් ය. ආයතන ගත වෙන්නේ ඒවා ය. ඒ නිසා ම ආයතනයක් විසින් ගනු ලබන තීරණ ආයතනයේ යහපත පිණිස හේතු වන්නේ නැත. එය යහපත් වන්නේ බලය හිමි පිරිසට ය.

ඇතැම් ආයතනයක බලය උසුලන කල්ලියට ප්‍රතිපක්ෂව තව කල්ලි බිහි වීමට ද ඉඩ තිබේ. ඇතැම් විට කල්ලි දෙකක් නොව තුන හතරක් ම බිහි වීමට ඉඩ තිබේ.

ඇතැම් කල්ලිවල පදනම අධ්‍යාපනය ලැබූ පාසල ය. තවත් තැනක ගම් පළාත ය. තව තැනක වෘත්තීය ය. තවත් තැනක දේශපාලනය ය. ඇතැම් තැනක ආගම ය. ජාතිය ය. ජන වර්ගය ය. කුලය ය.

මේ එකක් වත් ආයතනය හා සම්බන්ධ නැති පරිබාහිර ඒවා ය.

ඇතැම් ඒවා රහසිගත ව ද ඇතැම් ඒවා විවෘතව ද පවත්වා ගෙන යනු ලැබේ. ආගමක් මත ඇති කර ගන්නා කල්ලියක් රහසේ සංවිධානය වීමට ඉඩ ඇති වුව ද වෘත්තීය පදනමක් මත ඇති වන කල්ලියක් එලිපිට ක්‍රියාත්මක වන්නට පුළුවන.

ආයතනයක මෙවැනි කල්ලි ඇති වූ විට තනි පුද්ගලයින් හැටියට මිනිසුන්ට පැවැත්මක් නැති වෙයි. අකමැත්තෙන් වුව ද එක පැත්තක් තෝරාගැනීමට ඔවුන්ට බල කෙරේ. නැත්නම් වන්නේ ඔහු හෝ ඇය තමන්ගේ පැත්තේ නොවන බවට නැගෙන චෝදනා සියලු පැති වලින් නැගීම ය. එවිට සිදු වන්නේ කිසිවෙකු විසින් තමන්ගේ යැයි නොසළකන පරයෙකු ලෙස ජීවත් වීමට ය. “තමන්ගේ“ අයට ද්‍රෝහියෙකු වීම ය. “අපේ කම“ නාඳුනන නරුමයෙක් වීමට ය.

යම් ආගමකට අයත් පිරිසක් මෙවැනි කල්ලියක් රහසේ පවත්වාගෙන යනවා යැයි සිතමු. එම ආයතනයේ වැඩ කරන එම ආගමටම අයත් සේවකයෙකු මේ කල්ලියට සහභාගි වීම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ නම්, එහි උපදෙස් අනුව වැඩ නොකරන්නේ නම්, සිය ආගමික සගයින් විසින් ඔහු සළකනු ඇත්තේ ද්‍රෝහියෙකු ලෙස ය. ඔහුට එම කල්ලියේ ආරක්ෂාව තවදුරටත් නොලැබෙන අතර, ඇතැම් විටක දරුණු පලිගැනීමකට පවා, ද්‍රෝහියෙකුට ලැබෙන දැඩි දඩුවමකට පවා, යටත් වන්නට සිදු වනු ඇත. ඒ නිසා ම මෙවැනි පරිසරයක අකමැත්තෙන් වුව ද තම පක්ෂපාතිත්වය අදාළ කල්ලියට දැක්වීමට බොහෝ අයට සිදු වේ.

කල්ලියකට ඇතැම් විටක ආයතනයේ නායකයාව ගලග්‍රහණයට ගැනීමට වුව පුළුවන. විශේෂයෙන් කල්ලිය ප්‍රමාණයෙන් හෝ වෙනයම් බලයකින් වැඩි වූ විට නායකයා ඔවුන්ගේ සිරකරුවෙකු බවට පත් වීමට ඇති ඉඩ වැඩි ය. ඇතැම් තැනක නායකයා මේ කල්ලි වල පැවැත්ම තම පැවැත්ම හා වුවමනාවන් තහවුරු කර ගැනීම සඳහා යොදා ගන්නට වුව පුළුවන. මේ දෙකින් කුමක් වුව ද එයින් ආයතනයට වන හානිය ප්‍රබල ය. නිවැරදි තීරණ නොව අදාළ කල්ලියට හා කල්ලි සමග නායකයා පවත්වාගෙන යන ගනුදෙනුවට යහපත් වන තීරණ අවසානයේ නායකයා විසින් ගනු ලැබිය හැකි නිසා ය. ඒ අනුව පුද්ගලයන් ස්ථාන ගත කිරීමේ දී ද, සුදුසුකම් වෙනුවට මේ කල්ලි දේශපාලනයට වාසි දායක වන ලෙස තනතුරු හා උසස්වීම් ලබා දීමට නායකයා කටයුතු කිරීමට ඉඩ ඇති නිසා ය.

කල්ලි අතර ගැටුම් විවෘතව එලිපහලියේ ද ඇතැම් විටක සැඟව අභ්‍යන්තරයේ ද සිදු වනු ඇත. ඒ නිසා විධිමත් කණ්ඩායමක් ගොඩ නැගීමට ඇති ඉඩ කඩ අඩු ය. ඒ නිසා ම කණ්ඩායම කල්ලි විසින් තමන්ට රිසි තැනකට ඇදගෙන යෑමට උත්සහ කරනු ඇත්තේ ය. මේ කඹ ඇදිල්ල අවසානයේ විධිමත් කණ්ඩායම දුර්වල කර දමනු ඇත්තේ ය. වෙහෙසට පත් කර දමනු ඇත්තේ ය. විධිමත් කණ්ඩායමක් ගොනු කළ හැක්කේ අර්ථාන්විත ඒකකයක් මත පදනම් ව ය. දැන් මේ හැදී ඇති කල්ලිවලට එවැනි අර්ථයක් නැත. ඒවා සිය පුද්ගලික අභිමතාර්ථ සපුරාගනු වස් ගොඩ නගා ගන්නා ලද අර්ථාන්විත පදනමක් නැති අශුද්ධ සන්ධානයන් ය. කෙතරම් අශුද්ධ වුව ද ඒවා විධිමත් සංවිධාන ව්‍යුහයන් අභියෝගයට ලක් කරමින් පැවතිය හැකි ය. කණ්ඩායම තුළ අශුද්ධ කල්ලි වල අභිමතාර්ථ ඉටු කර ගැනීමට මිසක පොදු අභිවෘද්ධීයට අවශ්‍ය දෑ ඉදිරියට ගැනීමට ඇති පෙළඹවිම අඩු ය.

ඊට අමතරව ගනුදෙනු කිරීමට කාර්යාලයට පැමිණෙන අය ද තම කල්ලියට අයත් වර්ගයට අයත් නම් විශේෂ අනුග්‍රහයන්ට ලක් වෙන අතර ප්‍රතිවිරුද්ධ කල්ලියක කෙනෙකු නම් දැඩි නොසැළකිල්ලකට ද ඇතැම් විටක දැඩි විරුද්ධතාවයනට ද අසු වනු ඇත.

ආයතනය තුළ නවෝත්පාදනයන් කළ හැක්කේ ද ප්‍රතිසංවිධනයන් කළ හැක්කේ ද කල්ලිවල දේශපාලනය විසින් ඉඩ දෙනු ලබන සීමාවට යටත් ව ය.

ආයතනයේ  විනය පවත්වාගෙන යෑමේ දුෂ්කරතා ද ඇති විය හැකි ය. ප්‍රබල කල්ලියක කෙනෙකුට විරුද්ධව විනය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම නිසා විනය බලධාරියා කල්ලියේ තර්ජනයන්ට ලක් විය හැකි  නිසා ය.

සම්පත් බෙදීමේ දී ද ඇතැම් කල්ලිවලට විශේෂ වරප්‍රසාද ලබා දීමට සිදු වන අතර ඇතැම් කල්ලිවලට අයත් සේවකයන්ට වැඩ කිරීමට අවශ්‍ය වන අවම සම්පත් හා පහසුකම් පවා නොලැබී යනු ඇත.

බලය ඇති කල්ලියේ අදක්ෂයන් සෙසු කල්ලිවල දක්ෂයින් අභිබවා උසස්වීම් ලබන නිසා අවසානයේ බලය ලත් කල්ලියට පිටින් ඉන්නා දක්ෂ සේවකයින් උකටලීව අකර්ණම්‍ය වනු ඇත. ඉඩ ලැබුනු මුල් මොහොතේ ම ඔවුන් ආයතනයෙන් ඉවත් ව යනු ඇත. රටක් නම් රට හැර යනු ඇත.

“කාර්යාල දේශපාලනය“ ඕනෑම වටපිටාවක තිබිය හැකි ය. එසේ වුව ද “අපේ කම“ අගයන සංස්කෘතීන් තුළ, ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටවල් තුළ, එයට ඇති ඉඩ වැඩි ය. ඒ නිසා ම මේ කල්ලි මැඩපවත්වා, “කාර්යාල දේශපාලනය“ යටපත් කර දැමීමට, දැඩි නායකත්වයක්, කල්ලිවලින් උඩට පැමිණ, කල්ලිවලට අභියෝග කරන නායකත්වයක්, එවැනි තැනක දී, විශේෂයෙන් අවශ්‍ය ය.

සිය පැවැත්ම, ආයතනයක නම් ආයතනයට උඩින්, රටක නම් රටට උඩින්, තබන නායකයෙකුට එවැන්නක් කළ නොහැකි ය. ඔහු නිදහස් නැති නිසා ය. තමන්ගේ පැවැත්ම තුළ සිරකරුවෙක් නිසා ය.