වචනයෙන් ඔබ්බට


සන්නිවේදනය කී පමණින් අපේ මනසට එන්නේ වචන ය. වචනවලින් තොර සන්නිවේදනයක් ඇතැයි යන්න පිළිගැනීමට පවා බොහෝ දෙනෙකුට තරමක් දුරට සිතන්නට සිදුවේ.

මෙයට එක් හේතුවක් නම් අපේ පාසල් අධ්‍යාපනය තුළ වචන සිංහාසනාරූඩ කර තිබිම ය. වචන නැති අධ්‍යාපනයක් අපට සිතා ගැනීමට බැරි ය. ගුරුවරයා කීවේ වචන ය. ලීවේ වචන ය. අපට කියන්නට කීවේ වචන ය. අපට ලියන්නට කීවේ වචන ය. විභාගයේදී පරීක්ෂාවට ගත්තේ වචන ය. වචනවලින් තොර යමක් පාසැලේ තිබුනේ නම් අප ඒවාට කීවේ බාහිර ක්‍රියාකාරකම් කියා ය. ඒවා අධ්‍යාපනයේ ප්‍රධාන ධාරාවට සම්බන්ධ වූයේ නැත. ඒවා භාවිත වුනේ අධ්‍යාපනය සදහා නොවේ. පාසැලේ නම බැබලවීම සදහා ය.

දෙමාපියන් පවා ආදර්ශයට වඩා උතුම් කොට සැළකුවේ අවවාද ය. ඒ තුළ තිබුනේ වචන ය. තමන් ද සැක කළ විශ්වාස නොකළ වචන ය.

පන්සලේ හාමුදුරුවන් බෞද්ධයන් යහමග යවන්නට තැත් කළේ බණ කීමෙනි. ඒ ද වචන හරහා ය. පන්සිල් රැකීමට වඩා පන්සිල් ගැනීම උතුම් විය. පන්සිල් රැකීම ක්‍රියාවක් වන විට පන්සිල් ගැනීම වචන උච්චාරණයක් විය. ලතාවකට පන්සිල් කීවේ නම් බොහෝ දෙනෙකුට එය සෑහුනේ ය. බෞද්ධයෙක් වීම සදහා තිසරණ සහිත පන්සිල් සමාදම් වීම සෑහුනේ ය. බුදුන් සරණ යනවා යයි පොරොන්දු වුනු බෞද්ධයෙකුට ඊලග මොහොතේ පල්ලියට ගල් ගැසීමට අත ඔසවන්නට හිරිකිතයක් නැතිවුනේ ඒ නිසා ය. දාන ගෙදරක මත්පැන් කට ගා ගත් අය සුරාමේරය මජ්ජපමා කීමට හරිබරි ගැසුනේ ඒ නිසා ය.

දෙවියන්ට යාඥා කිරීමෙන් කිතුණුවෝ ද සැනසුනෝ ය. දෙවියන් හා එක්විය හැක්කේ තමන්ගේ ක්‍රියාවෙන් බව පෙන්වූ ජේසුස්ගේ ජීවිත ආදර්ශය බොහෝ කිතුණුවෝඅමතක කළෝය. ඔවුන් දෙවියන් හා එක්වුනේ වචනයෙන් පමණ ය. ඒ ගීථිකා කට පාඩමෙන් කීම හරහා ය.

ක්‍රියාවෙන් සමාජවාදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නොවුනත් අපේ රට නාමයෙන් එනම් වචනයෙන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදී ජනරජයක්ම වූයේ ය.

දේශපාලනඥයන් පවා අපට සංග්‍රහ කළේ වචනයෙනි. දේශපාලන වේදිකාවේ දී පමණක් නොව මැතිවරණ සමයේ වර්ණවත් පෝස්ටර්වල ද ප්‍රකාශනවල ද තිබුනේ වචන ය. ඒවායේ ශබ්ද රසයට වැඩි යමක් නොතිබුනේ ය.

වේදිකාවේ පමණක් නොව රිදී තිරයේ ද නළුවන් අඩුවෙන්ම කළේ රග පෑම ය. වැඩිපුර කළේ දෙබස් කීම ය.

ආයතන ඇතුළේ දී ඇතැම් ආයතන ප්‍රධානීන් ද වැඩිපුර කැමති සිය කාර්ය මණ්ඩලයට දේශනා පැවැත්වීමට ය. එහෙත් අවාසනාවකට මේ රැස්වීම්වල ආයතන ප්‍රධානීන් දෙසන බණ බොහෝ විටක අවකාශයට අධෝවාතයකින් තරම්වත් ප්‍රයෝජනයක් එකතු කරන්නේ නැත. එයට හේතුව ආයතනයේ කාර්ය මණ්ඩලය වෙන කවරෙකුටත් වඩා හොදින් කතාව පිටුපස ඇති ප්‍රධානියාගේ ක්‍රියාව ගැන අවබෝධයකින් සිටින නිසා ය.

වචන ලාභ ය. වචනවලට ඒ නිසා පහසුවෙන් බොරුවේ ස්වරූපය ගත හැකි ය. වරක් වචනයට රැවටුන මිනිසෙක් නැවත ඒ වචනම ඒ කියන්නාගේ මුවින් පිටවෙන කල විශ්වාස කරන්නේ නැත. බුද්ධිමත් මිනිසෙක් ක්‍රියාවෙන් සනාථ වන තුරු කවරෙකුගේ වුව කිසිදු වචනයක් විශ්වාස කරන්නේ නැත.

ඒ නිසා වඩාත් වැදගත් වන්නේ අඩුවෙන් කතා කර වැඩියෙන් වැඩ කර ඒ හරහා මිනිසුන් ඒත්තු ගැන්වීම ය. බොරුවෙන් තොර රටක් ගොඩ නැගිය හැක්කේ ක්‍රියාවෙන් සන්නිවේදනයේ යෙදීම හරහා ය. අප ආයතන තුළ ගොඩ නැගිය යුත්තේ ක්‍රියාවෙන් කෙරෙන සන්නිවේදනය අගයන සංස්කෘතියකි.

වචනය හා ක්‍රියාව අතර පරස්පරයක් දකින මිනිසුන් කරන්නේ වචන විසි කොට ක්‍රියාවෙන් කරන සන්නිවේදනය බාර ගැනීම ය. තමන් පරිසරයට ආදරය කරන බව කියන දේශපාලනඥයෙකුගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරය තුළ එල්ලන පොලිතීන් ද බැනර් කටවුට් ද, කරන්නා වූ විශාල මැතිවරණ වියදම් ද කියා සිටින්නේ පරිසරයට වචනයෙන් මිස ක්‍රියාවෙන් සම්මාදම් වීමේ වුවමනාවක් ඔහුට / ඇයට නැති බව ය.

බුදුන් වහන්සේගේ ආර්ය ගුණයක් ලෙස දැක්වූයේ යථාවාදී තථාකාරී ගුණය ය. එයින් කියවෙන්නේ එතුමන් කියන දේ කරන, කරන දේ කියන පුද්ගලයෙකු බව ය. කියන දේ නොකරන පුද්ගලයෙකු කරන්නේ තමන්ගේ වචන ද තමන්ව ද හෑල්ලු කර ගැනීම ය. තමන් පිළිබඳව කිසියම් විශ්වාසයක් තිබුනේ නම් එය නැවත ගොඩ නොනැගිය හැකි ලෙස බිඳ දැමීම ය.

වචන වලින් මිනිසුන් මුලා කරන බොහෝ දෙනා සිතන දෙයක් නම් ටික කලකින් මිනිසුන්ට සියල්ල අමතක වන බව ය. අලුත් වචන වලින් ඒ මුලා වුනු මිනිසුන් ම තවත් වතාවක් රැවැට්ටිය හැකි බව ය. පරණ වයින් අලුත් බෝතලයක දමා පිළිගැන්වූ විට මිනිසුන් රැවටෙන බවට කියවෙන කතාවෙන් කියන්නේ ද එය ම ය.

එය එක්තරා දුරකට සත්‍යයකි. මිනිසුන්ට ඉක්මණින් අමතක වේ. එහෙත් මේ රැවටිලිකාරයන් තේරුම් නොගන්නා කාරණය නම් එය නැවත නැවතත් කළ නොහැකි බව ය. ටික කලකින් එය මිනිසුන්ගේ සිත් තුළ නොමැකෙන ලෙස ඒ බොරුව සටහන් වන බව ය. එක දිගට වැටෙන වතුර බිඳුවකට දැඩි ගලක් පවා හිල් කළ හැකි බව ය. හැමදාමත් හැම කෙනෙකුමත් රැවටීම කළ නොහැකි බව ය.

වචන වලින් දිගින් දිගට ම සැරසීමට ඉදිරිපත් වන මිනිසුන් ඉන්නා වටපිටාවක, ඒ නිසා ම වචන අජීර්ණ වී ඇති පරිසරයක, මිනිසෙකු නිහඩව කරන ක්‍රියාවකට වුව විශාල වටිනාකමක් ඇති වේ. කළමනාකරුවෙක් හැම විටම තමන් සෙසු අයගෙන් වෙනස් වන්නට හිතන්නේ නම්, සුවිශේෂිත්වයක් ඇති කිරීමට සිතන්නේ නම්, අපේ රට තුළ ඒ සඳහා ගත හැකි එක් ක්‍රියාමාර්ගයක් වන්නේ වචන අඩු කොට ක්‍රියාවෙන් කතා කිරිමට සිතා ගැනීම ය.

සන්නිවේදනයේ දී වචනවලට ඇති භූමිකාව අවතක්සේරු කිරීමක් මෙයින් අපේක්ෂා නොකෙරේ. යමක් අපට පැහැදිලි කළ හැක්කේ වචන හරහා ය. මේ බ්ලොග් සටහන ලිවීමේදී ද මා භාවිතා කළේ වචන ය.

ඒත් යමක් ඒත්තු ගැන්වීමට නම් ඒ වචන ක්‍රියාවට නැගිය යුතු ය. වචන ආරම්භයකට හොද ය. එහෙත් එයින් අවසානය ලගා කර ගත නොහැකි ය. එය කළ හැක්කේ ක්‍රියාවකිනි.

Advertisements

කාලත්‍රය තුළ දිවි ගෙවීම


ගෙවී ගිය අතීතය පිළිබඳව වැලපීමේ තේරුමක් නැත. එළඹීමට නියමිත අනාගතය ගැන බිය වීමේ තේරුමක් නැත. කළ යුත්තේ මේ මොහොත සතුටින් ගත කිරීම ය. මේ මොහොතේ කළ යුතු දෙය මනා ලෙස කිරීම ය. සතුටින් කිරීම ය. ක්‍රමවත්ව කිරීම ය. කරන දේ පිළිබඳ මනා සිහියෙන් කිරීම ය.

මේ අවවාදය බොහෝ සෙයින් යහපත් එකක් බවට විවාදයක් නැත. අවසන් වූ දෙයක් ගැන පසුතැවිලි වෙමින් දුක් වීම තේරුමක් රහිත එකක් බව සැබෑ ය. එයින් සිදු වන්නේ කාලය අපතේ යැවීම පමණ ය. ගිය නුවණ ඇතුන් ලවාවත් ඇද්දවිය නොහැකි ය. එසේ තිබිය දී අතීතය ගැන පසුතැවිලි වීමේ මිනිස් ස්වභාවයට හේතුව කුමක් ද? ඒ අතීතයේ වැරදි වලින් නිදහස් වීමට අපව දිරි ගැන්වීමට ය. ඒවා නැවත නොවන බවට වග බලා ගත හැක්කේ එසේ කරන කෙනෙකුට ය. පසුතැවිලි නොවන කෙනෙකුට වැරැද්දක් ඇති වූ බව පෙනෙන්නේ නැත. ඒ නිසා වැරැද්ද සොයනු පිණිස අපව පොළඹවන ස්වභාවික සිතුවිල්ලක් ලෙස මේ පසුතැවිල්ල ගත යුතු ය. එහෙත් බොහෝ දෙනෙකු පසුතැවිල්ල ලගම නතර වෙයි. එතැනින් එහාට නොයයි. ප්‍රශ්නය ඇත්තේ එතැන ය. අතීතය ඉගෙනුම සඳහා භාවිතා නොකොට පසුතැවිලි වෙමින් ලත වෙමින් සිටීමට යොදා ගැනේ.

එළැඹී නැති අනාගතය ගැන බිය වීමේ තේරුමක් ද නැත. ඇතැම් විට අප හිතන බොහෝ දේ නොසිදු වන්නට පුළුවන. අපේ බිය හුඹස් බියක් වන්නට ද පුළුවන. එසේ තිබිය දී අප බිය වන්නේ ඇයි? ඒ හෙටට සූදානම් වීමට ය. සිදු විය හැකි දේ පිළිබඳ අවබෝධයෙන් සිටින විට ඒ සඳහා සූදානම් වීමට වුවමනා වෙයි. එවිට අනාගතය එළඹෙන විට අප ඊට සූදානම් ය. වස්සාන කාලය එළඹෙන බව දැන ඉතා ඉක්මණින් කන්න දේ රැස් කරන කූඹුවන් මෙන් මේ සූදානම හෙටට හොඳින් මුහුණ දීමට අපව ලක ලෑස්ති කරන්නේ ය. වැරැද්ද අනාගතය පිළිබඳ බියෙන් අකර්ණම්‍ය වීම ය. ඒ නිසා ම අනාගතය මග හැර යෑමට තැත් කිරීම ය. පෑල දොරින් පලා යෑමට සිතීම ය. වැරැද්ද ඇත්තේ බිය, සූදානම සඳහා උපයෝගී නොකර, එළඹෙන අනාගතය මග හැර යෑමට ඉදිරිපත් වූ විට ය.

වත්මන සතුටින් ගත කළ යුතු ය. ආතතියෙන් තොරව ජීවත් වීමට නම් ඒ ඉස්පාසුව වැදගත් ය. සියල්ල අමතක කොට මේ මොහොත තුළ සතුටින් සිටීම නිසා ම අනාගතයට මුහුණ දීමට අවශ්‍ය නව ජවයකින් අපට ශක්තිමත් විය හැකි ය.

එහෙත් ඒ අතීතයෙන් පාඩම් ඉගෙන ගැනීමට ද අනාගතය සඳහා සූදානම් වීමට ද වෙලාවක් ගන්නා අතරේ ය.

එහෙම නැති අය තමන්ට ද කරදරයක් වී අනුන්ට ද කරදරයක් වන්නට බොහෝ විට ඉඩ තිබේ. ඒ උන් අතීතයෙන් ඉගෙන ගැනීමට වත් අනාගතය සඳහා සූදානම් වීමටත් ලෑස්ති නැති නිසා ය.

ඔවුන් මේ මොහොතේ ආතතියෙන් තොරව ජීවත් වෙතත් අනාගතයේ දී ඔවුන්ට ඒ නිසා ම ඒ වෙනුවෙන් වන්දි ගෙවීමට සිදු විය හැකි නිසා ය.

අප කළ යුත්තේ කාලත්‍රය තුළම ජීවත් වීම ය.

අවාසනාව බොහෝ දෙනා මෙයින් එකක් තෝරා ගෙන ඒ තුළ වැඩිපුර ගැවසීම ය.

අතීතය තෝරාගන්නා බොහෝ අයට අතීතයෙන් නිදහස් වෙන්නට බැරි ය. අතීතය තුළ එකතු කර ගෙන ගොඩ ගසා ගෙන ඇති මනස්ගාත වලින් නිදහස් වීමට බැරි ය. පරණ එදිරිවාදු කම් ගහ මරා ගැනීම් තරහ මරහ අමනාපකම් නිසා ඔවුන් මුළු ජීවිතයම ක්‍රෝධයෙන් වෛරයෙන් ගෙවා දමන්නෝ ය. නැති වී ගිය සුන්දරත්වය ගැන, අහිමිව ගිය සම්පත් ගැන, ක්ෂය වී ගිය වත්කම් ගැන, උදේ හවා කල්පනා කර කර ඉන්නවා හැරෙන්නට කළ හැකි වෙනත් යමක් ඔවුන් දන්නේ නැත. ඔවුහු දහස් වතාවක් මනසින් අතීතයට යන්නෝ ය. නැතිනම් අඩුවශයෙන් ඊට එබිකම් කරන්නෝ ය. මග හැරුණු මඅතීතය නැවත ඇති වෙනු ඇතැයි සිහින දකින්නෝ ය.

අතීතය සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් නොකරන දෙය එයින් ඉගෙනීම ය. පාඩම් ඉගෙනීම ය. නැවත නොකළ යුත්තේ කුමක් දැයි විමසීම ය.

අනාගතය තෝරාගන්නා බොහෝ අයට ඒ පිළිබඳව ඇති අවිනිශ්චිතතාවයෙන් නිදහස් වන්නට බැරි ය. එය කෙබඳු විය හැකි දැයි යන බියෙන් නිදහස් වීමට බැරි ය. ඔවුන් ඇතැම් විට මවා ගන්නේ සිදු විය හැකි නරකම දේ ය. තමන් කරන්නට යන දේ ගැන සැක සංකා ය. ඔවුන් තුළ ඇත්තේ තමන් සතු සියල්ල අහිමි වෙතැයි යන බිය ය. සොර සතුරන් ඩැහැ ගනිතැයි බිය ය. හිතේෂින් හැරදා යනු ඇතැයි, අහිමි වෙතැයි, තමන් තනි වෙතැයි යන බිය ය.

ඇතැම්හු ඊට ප්‍රතිපක්ෂව අනාගතය ගැන සුභ සිහින දකිති. එහෙත් ඒ සිහින සැබෑ කරගත හැක්කේ කෙසේ දැයි සොයා නොබලති. ඒ වෙනුවෙන් අද කිරීමට ඇත්තේ කුමක්දැයි නොසොයති. දිගින් දිගට ම සිහින තුළ ඔවුහු ජීවත් වෙති. කිසියම් ආශ්චර්යයකින් ඒ සිහින සැබෑ වනු ඇතැයි යන විශ්වාසයේ පසුවෙති. අතීත පාඩම් තුළින් ඉගෙන ඒ හරහා වඩා ප්‍රායෝගික වත්මන් ක්‍රියාකාරිත්වය කුමක් දැයි තෝරාබේරා ගෙන එය අනාගතය ඉලක්කයන් කරා යන ගමනට සම්බන්ධ කරගන්නට ඔවුහු නොදනිති.

වත්මන ජීවත් වෙන තැනැත්තා සොයන්නේ අද දවස ගෙවා ගන්නා අයුරු ය. එදා වේල ටුවර්ස් යනුවෙන් සුරතල් නාමයෙන් හඳුන්වන්නේ ඔවුන්ව ය. හෙට මැරණත් හිතට සැපයි අද ජොලි කරලා යනුවෙන් අමුතුම බණක් දේශනා කරන්නේ ඔවුන් ය. මේ බොහෝ දෙනෙකු අනාගතය උගසට තබා ණයට කන බොන මිනිසුන් ය. ණය ගෙවන කාලයට එදා වේල ගත වෙන්නේ ණයට ගත් උන් මග හැරීමට ය. අලුතෙන් ණය ගනු පිනිස තව එකෙකු සොයා ගැනීමට ය.

කළමනාකරුවෙකු මේ කාලත්‍රය ගැන හා මේ නැඹුරුතා ගැන දැන ගත යුත්තේ තමන් නිසි ලෙස පැවතීම සඳහා පමණක් නොවේ. අනුන් සමග ගනුදෙනුවේ දී මනා අස්ථානයක සිට ඒ කටයුතු කිරීමටත් ය.

කළමනාකරුවෙකුට මේ සියලු වර්ගයේ මිනිසුන් සමග ගනුදෙනු කිරීමට ද සිදු වේ. ඔවුන් නිවැරදිව හඳුනාගැනීම මත කළමනාකරුගේ සාර්ථකත්වය තීරණය වෙයි. ඒ නිසා ද මේ කාරණා ගැන සැලකිලිමත් වීමට ඔහුට සිදු වේ. එක් පැත්තකින් තමන් කාලත්‍රයේ ම කටයුතු කරන අතරේ සෙසු මිනිසුන් කටයුතු කරන්නේ කුමක් මුල් තැනේ ලා දැයි සංවේදී වීමට ද අවශ්‍ය අවස්ථාවල ඔවුන් ව ද කාලත්‍රයේ කටයුතු කිරීම සඳහා පෙළඹවීමට ද ඔහු විසින් කටයුතු කළ යුතු ය.

 

විශ්වාසය සමග හැරෙන්නටවත් බැරි තර්කය


අප ඇතැම් දේ විශ්වාස කරන්නේ තර්ක කර පැමිණි නිගමන ඔස්සේ නොවේ. සමහර විට ඒ විශ්වාසයේ එල්බ ගත්තේ අපට කවුරුන් හෝ හිතේෂියෙකු විසින් විශ්වාස කරන ලෙස කුඩා කාලයේ කියූ ඔවදනක් නිසා ය. ඒවා මත පදනම් ව වසර ගණනාවක් ජීවත් වූ පසු ඒවා අප තුළ ඇටුවන් බහින්නේ ය. එසේ වූ පසු කුමන තර්කයකටවත් ඒවා පහසුවෙන් වෙනස් කළ නොහැක්කේ ය. අප තර්ක සොයන්නේ, අප එසේ තර්කයෙන් තොරව බාරගත් විශ්වාසයක් පවත්වා ගන්නට මිස එය විමසන්නට නොවේ.

තර්කය දෙපැත්ත කැපෙන ආයුධයකි. කිතුලට ගිය මිනිහාටත් තර්කයක් තිබුනේ ය. ඔහු කිතුලට ගියේ රා සොරකම් කරන්නට ය. අයිතිකාරයා එන බව දුටු ඔහු වහා ගහින් බැස්සේ ය. කුමක් නිසා ගසට නැග්ගේ දැයි ඇසූ විට ඔහුට දෙන්නට ලස්සණ උත්තරයක් තිබුනේ ය. ඒ තණකොල කපන්නට කියා ය. ගහේ කොහේ ද තණකොළ දැයි ඇසූ විට ඔහුට දෙන්නට තවත් අගනා උත්තරයක් තිබුනේ ය. ඒ නැති නිසා නේන්නම් බැස්සේ කියා ය. ඒ විදිහට ඕනෑම දෙයක් ඔප්පු කරන්නට තර්ක ගොඩ නගන්නට පුළුවන. ඒ නිසා තර්කය යොදා ගෙන මිනිසුන්ගේ විශ්වාසයන් ප්‍රශ්න කිරීම වැඩක් නැති වැඩකි.

අප මේ ටික කීවේ සෙසු මිනිසුන්ගේ විශ්වාසයන් ඒවා කොතරම් අන්ධ යැයි ඔබට පෙනී යන්නේ වුව ද ඒවා බිඳින්නට තර්කය යොදා ගැනීමෙන් පලක් නැතැයි කීමට ය.

එහෙත් ඔබට ඔබේ විශ්වාසයන් ප්‍රශ්න කිරීමට ඒ තර්කය යොදා ගත හැකි ය. එය ද හැමට කළ හැකි වැඩක් නොවේ. ඒ සඳහා ඔබ, ඔබේ විශ්වාසයට එරෙහිව තර්කයට යා යුතු ය. ඔබ, ඔබට විරුද්ධව තර්ක කළ යුතු ය. ඒ සඳහා විශාල ආත්ම ශක්තියක් අවශ්‍ය ය. අනුමාන මත නොව, පැහැදිලි කරුණු සංඛ්‍යා ලේඛන මත පදනම් ව, විමසන්නට ඔබ විසින් හිත හදා ගත යුතු ය. ඔබේ විශ්වාසයට පක්ෂ මෙන්ම විරුද්ධව ඇති කරුණු සංඛ්‍යා ලේඛන ද කවරේදැයි විමසන්නට සූදානම් විය යුතු ය. ඒවා වැඩියෙන් සෙවිය යුතු ය. බොහෝ මිනිසුන් වුවමනාවෙන් මග හැර යන ඒ කරුණු සංඛ්‍යා ලේඛන ඔබ විසින් මහන්සියෙන් සොයා යා යුතු ය.

ඔබ කළ යුත්තේ අන් අය වෙනස් කිරීමට මහන්සි වීම නොවේ. ඔවුන් දරන මතය පිළි නොගන්නේ වුව ද ඒවාට ගෞරව කිරීමට පුරුදු පුහුණු වීම ය. අන් අය වෙනස් කරන වෑයම පසෙක දමා අවශ්‍ය යැයි හැගෙන්නේ නම් ඔබ වෙනස් වීම ය. මේ අවවාදය ලැබෙන්නේ අන් අයගේ විශ්වාසයන් වෙනස් කිරීම අමාරු නිසා ය.

අපේ විශ්වාස ප්‍රශ්න කිරීමේ දී ද ගැටළු රැසකට මුහුණ දීමට අපට සිදු වේ. ඒ අප ඉදිරියේ ඇති කරුණු හා සංඛ්‍යා ලේඛන සමග කෙසේ ගනුදෙනු කළ යුතු දැයි අප නොදැනීම ය.

ප්‍රශ්නය වන්නේ බොහෝ කරුණු සංඛ්‍යාලේඛන මිනිසුන් විසින් ගොතා පල කර ඇති ඒවා විය හැකි නිසා ය. ඒවා සැක නොකරන මිනිසුන් විසින් නැවත නැවතත් කියා පදම් කර ඇති නිසා ය. සමහර කරුණු සංඛ්‍යා ලේඛන හිතා මතා අපෙන් වසන් කර ඇති නිසා ය. කවර කරුණක් කවර සංඛ්‍යාලේඛනයක් ඇත්ත දැයි දිව ගා බලා කිව නොහැකි නිසා ය.

නව අදහසක් මතු වූ විට මිනිසුන් කරන්නේ තමන් දැනටමත් දන්නවා යැයි හිතන දේ සමග එය ගලපා බැලීම ය. ගැලපෙන්නේ නැත්නම් කරන්නේ එය ඉවත දැමීම ය. මේ පෙරහන නව අදහස් වලට අපේ මනස තුළට ඇතුළුවීමට ඉඩ දීම වළකයි.

අප දන්නවා යැයි හිතාගෙන ඇති දැනුම වැරදි නම් මේ නිසා ම අපට නිවැරදි වීමට ඇති ඉඩ අවම ය.

එයින් අදහස් කරන්නේ මිනිසුන් වෙනස් නොවන බව ද? නැත. එයින් අදහස් වන්නේ වෙනස් වීම අමාරු දෙයක් බව ය.

සමහර මිනිස්සු වෙනස් වෙති. ඒ දිගින් දිගටම තමන්ට මුණ ගැසෙන කරුණු සංඛ්‍යා ලේඛන වලට තවදුරටත් මග හැර සිටිය නොහැකි වූ විට ය. ඒවා පෙරහන ටිකෙන් ටික සිදුරු කරමින් ඇතුළට යන්නට අවකාශයක් ඉල්ලා සිටින විට ය. එක මූලාශ්‍රයකින් නොව මූලාශ්‍ර ගණනාවකින් කරුණු හා සංඛ්‍යා ලේඛන නැවත නැවතත් ඉදිරිපත් වන නිසා ය.

ඇතත් නැතත් පරලොව සුදනෙනි මහත

හළොත් යෙහෙකි පව්කම් නොතබාම සිත

නැතත් එපරලොව ඉන් වන අවැඩ නැත

ඇතොත් නැතැයි පව්කළහුට වෙයි විපත

~-සුභාෂිතය-~

පුනරුත්පත්තියත් කර්ම ඵල විපාකත් විශ්වාසයන් දෙකකි. එක විශ්වාසයක් නැතත් අනෙක මත විශ්වාසය තැබීම අවැඩක් නොවන බව සුභාෂිත කවියා කියන්නේ ය.

විශ්වාසයන් ගැන බොහෝ දෙනෙකු දරන මතය ද ඒක ය. හරියට කියන්නට බැරි වුනත් ඒ විශ්වාසයෙන් අවැඩක් නොවේ නම් එය දැරීමේ අවුලක් නැත. එතකොට තව දුරටත් එය විමසන්නට ද හේතුවක් නැත. දැන් මේ ඇත්තේ තවත් පෙරහනකි. ඒ පෙරහන සමග මොනම ගනුදෙනුවක්වත් කිරීම අපහසු ය. මේ නිසා ද වෙනස් වීම අමාරු ය. දැඩිව ගන්නා විශ්වාසයක් සාධක ඇතුව ඔප්පු කිරීමෙන් වෙනසක් ඇති කළ හැක්කේ වුව ද මෙවැනි දියාරු විශ්වාසයක් නම් කොහොමටත් වෙනස් කළ නොහැකි ය. හමන සුළගට දැවැන්ත ගස් පෙරලිය හැකි වුව ද නැමෙන වැල් බිඳ දැමිය නොහැකිවා වගේ ය.

අපගේ විශ්වාසයන් ප්‍රශ්න කර හගිස්සවා ගන්නවාට අමතරව අනුන්ගේ විශ්වාසයන් අප ප්‍රශ්න කළ යුතු නැද්ද? අප ලිපියේ කලින් තැනක සඳහන් කළ පරිදි ඒවා පිළිනොගත්තත් ඒවාට ගරු කර එයින් සෑහීමකට පත් වී ඒවායේ හරි වැරැද්ද පෙන්වා දීමෙන් මග හැර යා යුතු ද? කෙනෙකු අයාලේ යනවා නම්, බොරු වළකට වැටෙන්නට යනවා නම්, අප අහක බලාගෙන එසේ වැටීමට ඔහුට ඇයට ඉඩ දිය යුතු ද?

පෙන්වා දීමෙනුත් පසු කෙනෙකු සිය කැමැත්තෙන් වලකට වැටෙන්නට යන්නේ නම් කළ හැකි යමක් අපට නැති බව ඇත්ත ය. එහෙත් පෙන්වා දීම අපේ යුතුකමක් නොවන්නේ ද?

මේ කරුණු සියල්ල විමසන විට අපට පෙනෙන්නේ විශ්වාසයන් ප්‍රශ්න කළ යුතු වුව ද එය ලෙහෙසි කටයුත්තක් නොවන බව ය. ඒ තුළ අමනාප කම් ඇති විය හැකි බව ය. අවංකව ගලවා ගැනීමේ චේතනාවෙන් කරන එවැනි ප්‍රශ්න කිරීමක් දෙස වුව ද හතුරුකමක් ලෙස බැලිය හැකි බව ය.

එසේ වුව ද අපේ යුතුකම අප විසින් ඉටු කළ යුතු යැයි ඔබ සිතන්නේ නම් තැන නොතැන බලා ඒ සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළ යුතු බව වත් හිතා ගන්නවා නම් හොඳ ය. නැත්නම් සිදු වන්නේ වඳින්න ගිය දෙවාලය හිස මත කඩා වැටීම ය.

නායකයා කට ඇරිය යුත්තේ අවසානයේ ය


බොහෝ නායකයින් වැරදි තීරණයන්ට එළඹෙති. ඒ ඇති තරම් විකල්ප විසඳුම් නිර්ණය නොකිරීම නිසා ම පමණක් නොවේ. ප්‍රශ්නය හරි හැටි තේරුම් නොගැනීම ද නිසා ය.

පාසලේ ඉහළ පන්තියක ඉගෙන ගන්නා දැරියක් වමනය කරන්නේ ය. මේ තනි සාධකය මත පදනම්ව විදුහල් පති එළඹෙන තීරණය දැරිය ගැබ් ගෙන ඇති බව ය. වමනය කරන්නට හේතු ගොඩක් තිබේ. එකක් කරකැවිල්ල ය. දෙවැන්න බඩේ යම් අජීර්ණයක් තිබීම ය. එහෙත් යමක් විමසන්නට අකමැති මනසකට මේ එකක්වත් විෂය නොවේ. ඒ කියන්නේ විසඳුම් සඳහා පමණක් නොව යම් ප්‍රතිඵලයක් සම්බන්ධයෙන් ද විකල්ප හේතු ගණනාවක් පැවතිය හැකි බව ය. විය හැකි සියලු හේතු සොයා බැලීමකින් තොරව එළඹෙන රෝග විනිශ්චය වැරදි විය හැකි බව ය. එය පූර්ව නිගමනයන් මත පදනම් වෙන අතිශය පටු හේතු දැක්වීමක් පමණක් විය හැකි බව ය.

දන්නා කියන කාන්තාවක් පිළිසිඳ ගැනීම නිසා වමනය කරන අවස්ථාවකට මුහුණ දී පැමිණෙන විදුහල්පති වරයෙකුට මේ දැරිය ද පෙනෙනු ඇත්තේ එවැනි අකරතැබ්බයකට පත් වූ කෙනෙකු කියා ය.

නායකයෙකු තීන්දුවක් ගත් විට ඊට පහලින් ඉන්නා අය ලෙහෙසියෙන් එයට විරුද්ධව යන්නේ නැත. හේතුව එය පාවා දීමක් හැටියට සැළකිය හැකි නිසා ය. ඒ තුළින් ඇතිවන කැළල අවසානයේ දිගු කාලීන විරුද්ධත්වයකට මග පාදන නිසා ය. අනුගාමිකයාගේ ජීවිතය ම ඒ නිසා ඛේදවාචකයක් විය හැකි නිසා ය.

නිරුවත් රජු ආඩම්බරයෙන් තමන් ඇන්දා යයි සිතූ සීතාම්බර පටලයෙන් මැසූ යැයි කියූ ඊනියා ඇඳුම ද සමග වීදි සංචාරයේ යෙදුනු විට හයක් හතරක් නොදන්නා දරුවෙකු කියන තුරු මිනිසුන් මුවින් නොබැන සිටියේ ඒ නිසා ය.

අපේ කතාවේ විදුහල්පති, දැරියක් වමනය දැමීම යන එක ම සාධකය පදනම් කරගෙන, ඒ දැරිය ගැබ් ගෙන ඇතැයි එළැඹි විනිශ්චය පාසලේ දී ගුරුවරයෙකුගේ ප්‍රශ්න කිරීමකට ඇතැම් විට ලක් නොවන්නට ඇත්තේ ඒ නිසා ය.

මේ නිසා ම නායකයෙකු කට ඇරිය යුත්තේ අගට ය. අන් සියලු අයගේ අදහස් විමසා අවසානයේ ය.

එහෙත් බොහෝ නායකයින්ට ඒ ඉවසීම නැත. අන් අය සියල්ල කියා අවසන් කළොත් තමන්ට කියන්නට කිසිවක් ඉතිරි නොවේ යැයි ඔවුන් බිය ය. ඒ නිසා අන් අයට අදහස් පල කරන ලෙස ඉල්ලා සිටිය ද ඒ වටය නිසි ලෙස අවසන් කිරීම සඳහා තිබිය යුතු ඉවසීම ඔවුන්ට නැත.

ඒ මදිවාට යම් ජනප්‍රිය අදහසක් කාගේත් පිළිගැනීමට ලක් වෙන අදහසක් ඉදිරිපත් වුවහොත් තමා ද ඒ පැත්තේ බව ඇගවීමට ඇතැම් නායකයින්ට ඕනෑ ය. එසේත් නැතිනම් සම්ප්‍රදාය විරෝධී රැඩිකල් අදහසක් යමෙක් ඉදිරිපත් කළොත් එය බහුතරයේ කැමැත්ත නොලැබෙතැයි සළකමින් එයින් තමන් දුරස් බව පෙන්නන්නට ද සමහර නායකයින්ට ඕනෑ ය. මේ නිසා ම නායකයාගේ මතය අකාලයේ එලියට පැමිණේ. එසේ පැමිණිමෙන් පසු ඊට විරුද්ධව මතයක් පල කරන්නේ එහෙමත් කෙනෙකි. අතිශයින් නිර්භීත කෙනෙකි. ඉතිරි සියල්ලෝ තමන්ගේ අදහස් අකුලා ගෙන පසු බසිති.

ඒ නිසා ම නායකයෙකු තමන්ගේ අදහස් පළ කිරීමෙන් වැළකුනාට මදි ය. වෙනත් අදහස් සම්බන්ධයෙන් තම මතය පළ කිරීමෙන් ද නායකයා වැළකිය යුතු ය. ඒ සියල්ල අවසානය දක්වා කල් දැමිය යුතු ය.

විශේෂයෙන් නායකයාගේ අතීත හැසිරීම තුළ හෙතෙම අන්‍ය මත නොඉවසන කෙනෙකු ලෙස ප්‍රතිරූපයක් මැවී ඇත්නම් තත්වය තවත් කණගාටුදායක ය. ඒ පූර්ව නිගමනය මිනිසුන් අකර්ණම්‍ය කරන්නේ ය.

මිනිසුන් සිය අදහස් පල නොකරන්නේ මිනිසුන්ට අදහස් නැති නිසා ම නොවේ. ඒ හරහා තමන් අමාරුවේ වැටෙතැයි යන බිය ද නිසා ය. නායකයෙකුගේ දක්ෂතාවය ඒ සඳහා ඇති තරම් නිදහස ඇතැයි වචනයෙන් පමණක් නොව ක්‍රියාවෙන් ද පෙන්නුම් කර සිටීම ය.

අප එසේ කීවේ වචනයෙන් අදහස් ඉල්ලා සිටින නායකයින්, ක්‍රියාවෙන්, විශේෂයෙන් එසේ පල කරන අදහස් සම්බන්ධයෙන් තමන් දක්වන වාචික හා අවාචික ප්‍රතිචාරයන්ගෙන්, තමන් එසේ නොවන බව ඇතැම් විට ප්‍රදර්ශනය කරන හෙයිනි.

මේ නිසා ම අදහස් ඉල්ලා සිටින නායකයෙකු, සෙස්සන් විසින් දක්වන සෑම අදහසක්ම, ඒවා අතිශයින් අඩු වැදගත් කමක් ඇතැයි පෙනී ගිය කල වුව ද, අගැයීමට ලක් කළ යුතු බව ය. ඒ ගැන අඩු වශයෙන් ස්තුතියක් වත් පුද කළ යුතු බව ය.

එසේ ඉදිරිපත් කරන අදහස් විමසුම නායකයා විසින් පසුවට කල් දැමිය යුතු ය. සෙසු අය ද එසේ කරන බවට නායකයා විසින් වග බලා ගත යුතු ය.

අදහස් ඉල්ලා සිටින නායකයෙකු සෑම කෙනෙකුටම ඒ සඳහා අවස්ථාව ලබා දිය යුතු ය. අදහස් ඉල්ලා සිටි විට බොහෝ විට ඒ සඳහා ඉදිරිපත් වන්නේ කට වාචාල හෝ කථනයේ දක්ෂ ටික දෙනෙකි. ඉතිරි අයගෙන් අදහස් ගන්නට ඔවුන් වෙන වෙනම ඇමතිය යුතු ය. ඔවුන්ට හිත හදා ගන්නට පවා කල් වේලා දිය යුතු ය.

අදහස් පල කිරීම සම්බන්ධයෙන් සීමා පැනවීම ද නායකයාගේ කාර්යය භාරයට අයත් ය. ඒ මුල් වටයේ දී එක් අයෙකුට එක් අදහසක් පමණක් පල කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීමෙනි. ඒ හරහා සෙසු අයට ද තම අදහස් දක්වන්නට ඉඩ හසර විවර කර දීමෙනි. කල්වේලා ඇති කර දීමෙනි.

අදහස් ලබා ගැනීම වට කීපයකින් කිරීමෙන් බොහෝ අදහස් ඇති අයට ඒ අදහස් දැනටමත් පල වූයේ නැත්නම් පල කිරීමට ඒ හරහා තව අවස්ථාවන් ලැබේ. ඊට අමතරව දෙදෙනෙකු, අවස්ථා දෙකක දී කියන, අදහස් දෙකක් එක්කොට, එහැම පිටින්ම නව අදහසක් ඉදිරිපත් කිරීමට තුන්වැන්නෙකුට අවස්ථාව ද ලැබෙන බැවිනි.

හැමගේ අදහස් ලබා ගැනීමෙන් පසු ඒ එක් එක් අදහස විමසුමට ලක් කළ යුතු ය. එහි දී අදහසේ අඩුපාඩු පමණක් නොව ශක්තීන් ද මතු කර ලීමට වග බලා ගත යුතු ය. එහි දී ද නායකයා සිය කට හඩ අවදි කළ යුත්තේ අවසානයට ය.

මේ අදහස් ලබා ගැනීම සඳහා අදාළ ප්‍රශ්නයට සම්බන්ධ සියලු පාර්ශවකරුවන් සම්බන්ධ කර ගත යුතු ය.

මේ ක්‍රියාමාර්ගය අනුගමනය කළේ නම් අප කලින් සඳහන් කළ විදුහල්පති වරයාට ජනතාව ඉදිරිපිට හෝ මානව කොමිසම් සභාව ඉදිරිපිට අසරණ වන්නට සිදුවන්නේ නැත.

නායකයා සිය අදහස පල කළ යුත්තේ සියල්ල අවසානයේ ය. තීන්දුව දිය යුත්තේ අවසානයේ ය. එතෙක් ඉවසිමට හැකි අය විශාල වෙනස්කම් කරන සාර්ථක නායකයින් බවට පත් වේ.

ආසයි බයයි. ඒ වෙනසේ හැටියි.


වෙනසක් සම්බන්ධයෙන් මිනිසුන්ගේ ප්‍රතිචාරය දෙආකාරය ය. වෙනසට මිනිස්සු කැමති ය. ආදරේ ය. ඒ වගේ ම අකමැති ය. බය ය. ඒ කියන්නේ ආසයි බයයි යන දෙකම ඒ සම්බන්ධයෙන් පවතින බව ය.

හැමදාම එක ම දේ දකින එක වස කම්මැලි වැඩකි. නිතර දකින කුකුළාගේ කරමලයත් සුදු යැයි කියන්නේ ඒ නිසා ය. මිනිසුන් සංචාරයට කැමත්තේ ද අලුත් අලුත් දෑ දැකිය හැකි නිසා ය. වෙනසට කැමති නිසා ය.

එහෙත් මේ ආසාව සමග අත්වැල් බැඳ ගෙන එන තව දෙයක් තිබේ. ඒ බය ය. අලුත් දෑ හුරු නැත. ඒ සමග කෙසේ ගනුදෙනු කළ යුතු දැයි දන්නේ නැත. අවිනිශ්චිතතාවය හැමවිටම බියට හේතු වේ. යන මං නොදැන අතරමං වූවෙකුට එන සිතුවිලි වලින් සිත පිරේ.

ඒ නිසා ම බොහෝ මිනිස්සු සිය ආසාව යටපත් කර ගෙන වෙනස මග හරිති. හුරුපුරුදු කම්මැලි ජීවිතයට ම කොටු වෙති. දන්න යකා නොදන්නා දෙවියාට වඩා යහපත් යැයි කියමින් තමන් ගත් පියවර සාධාරණීකරණය ද කරති.

තමන් වෙනස් කිරීම මෙසේ මග හරින ඇතැම් මිනිස්සු බොහෝ විට සෙසු මිනිසුන් වෙනස් විය යුතු යැයි අදහති. වෙනත් ලෙසකින් ඔවුන් කියන්නේ අවදානම ගත යුත්තේ තමන් නොවේ, අනෙකා කියා ය. ඒ තමන්ගේ වාසිය පිණිස ය. කවුරු වෙනස් වුනත් ඔවුන් නම් මේ කපේ දී කෙසේ වත් වෙනස් වන්නේ නැත. වැඩි දෙනෙක් අනුන් වෙනස් වෙනවාට පවා කැමති නැත. ඒ එවිට තමන්ට ද වෙනස් වන්නට සිදු විය හැකි යයි සිතීම ය. ඒ නිසා ම එහෙම වෙනස් වන්නට හදන අයට සමාජය ලවා දඩුවම් දීමට ද මේ දෙවැනි කී පිරිස සැදී පැහැදී සිටිති.

වරායේ නැංගුරම් ලූ නැවක් මහ සයුරේ රුදු රළ සමග පොරබදන නැවකට වඩා සුරක්ෂිත ය. වරාය කොහොමටත් සන්සුන් ය. හිතට නිවනක් ලැබීමට පවා ඒ සන්සුන් බව උදව් වේ. එහෙත් නැව් තිබෙන්නේ නැංගුරම් ලා තැබීමට නොවේ. මහ සයුරේ අභියෝගයන් ජය ගෙන ගමනාන්තයට යෑමට ය. ත්‍රාසය මුසු ඒ ගමන ජයගැනීම ම සතුට ගෙන එන වැඩකි. එහෙත් වෙනසකට බය මිනිස්සු නැංගුරම් ලා එක තැන රැඳීමත් මහා දෙයක් ලෙස සළකා එයින් සෑහීමකට පත් වෙති.

වෙනසට බය මේ මිනිස්සු අනාගතය මග හරිති. ඔවුන් ඒ වෙනුවට ඉන්නේ අතීතයට වහ වැටිලා ය. ගෙවී අවසන් වූ අතීතයට වහ වැටිලා ය. ඒ තුළ අභියෝග නැත. තලු මර මරා රස විඳිනවා හැරෙන්නට බය විය යුතු කිසිවක් අතීතය තුළ නැත. ඉතින් රාවණා ගැනත් දෙදහස් පන්සියක මහගු අතීතය ගැනත් වන වනා සිටිය හැකි ය. ඒ තුළ පිනුම් ගසන්නට වුව බය වෙන්නට දෙයක් නැත. රාවණා උදහස් වී නැගිට විත් කරදර කරන එකක් නැත.

අනාගතය එසේ නොවේ. එය නිර්මාණය කර ගත යුතු එකකි. එසේ කිරීම සඳහා සිහින දැකිය යුතු ය. සිහිනයන් සැබෑ කර ගැනීම සඳහා ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ගයන් සැළසුම් කළ යුතු ය. ඒ ක්‍රියාමාර්ගයන් තුළ වැඩ කළ යුතු ය. අතීතය වෙනස් ය. ඒ සම්බන්ධයෙන් කළ යුතු යැයි කියා දෙයක් නැත. තිබෙන්නේ කළ හැකි දේ පමණ ය. ඒ එක්කෝ එයට තඩි බෑම ය. නැත්නම් එය උඩ දැමීම ය.

ඒ අතරිනුත් උඩ දැමීම ලෙහෙසි ය. තඩි බෑවොත් වෙනසක් කිරීමට තල්ලු වන්නේ ය. බල කෙරෙන්නේ ය. ඒ සඳහා වගකීමක් ඇති වන්නේ ය. උඩ දැම්මොත් වැඩේ ලෙහෙසි ය. කළ යුත්තේ තියෙන දේ පවත්වා ගෙන යෑම ය. ඒ සඳහා උඩ ගෙඩි දීම ය. ඒ වෙනුවෙන් අමතරෙන් කරන්නට දෙයක් නැත. කළ යුතුව ඇති එකම දෙය සියලු ආකාරයේ වෙනස්කම් වලට එක හෙලා විරුද්ධ වීම ය. ඕනෑම අලුත් දෙයකට විරුද්ධ වීම ය.

ඒ නිසා ම ඔවුන් පාසල් නිල ඇඳුම වෙනස් කරනවාට විරුද්ධ ය. පාසලේ ඩෙස්ක් බංකු පුටු වෙනස් කරනවාට විරුද්ධ ය. මාර්ග නීති කඩ කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඉහළ දඩ ගහනවාට විරුද්ධ ය. පුද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාල ඇති කරනවාට විරුද්ධ ය. මුහුදේ අතරමං වූ සරණාගතයන්ට තාවකාලික හව් හරණක් දෙනවාට විරුද්ධ ය. අතුරුදහන් කර වීම නීති විරෝධි කරනවාට ද විරුද්ධ ය.

යමක් කරනවාට වඩා විරුද්ධ වීම ලෙහෙසි ය. ඕනෑම බූරුවෙකුට වී බිස්සක් කඩා දැමිය හැකි ය. එහෙත් එවැන්නක් ගොඩ නගන්නට දක්ෂ වඩුවෙකු ඕනෑ ය. ඒ සෑම් රේ බර්න් විද්වතා විසින් කියා ඇති ඉතා වටිනා කියමනකි.

අනාගතයට බිය, වෙනසකට විරුද්ධ, මේ අතීතකාමී මිනිසුන් සියලු දෙනාම මුකුත් නොකර ඉන්නවා යැයි කියන්නට බැරි ය. බොහෝ දෙනා යමක් කරන්නේ ය. ඒ ඉතිහාසය පුරා ම මිනිසුන් කළ දෙය ඒ විදියටම නැවත නැවතත් කිරීම ය. එය පහසු ය. ඒ තුළ අලුතෙන් ඉගෙනගන්නට දෙයක් නැත. එහි විපාක පැහැදිලි ය. ලැබෙන්නේ සොච්චමකි. ඒ සොච්චමෙන් සෑහීමකට පත්වුනා නම් ඒ ඇති ය. ඒ සඳහා කළ යුත්තේ සරල ජීවිතයක සැනසුම ගැන කතා ගෙතීම ය. ගී ගායනා කිරීම ය.

අලුත් දේ සම්බන්ධයෙන් එසේ නොවේ. අලුත් දේ කිරීමට අලුතෙන් ඉගෙන ගත යුතු ය. අලුතෙන් සිතිය යුතු ය. අලුත් දේ කළ විට කුමන ප්‍රතිඵලයක් අත් වේ දැයි හරියටම කියන්නට බැරි ය. ඒ තුළ පැහැදිලි අවදානමක් තිබේ. අසාර්ථක වීමේ ඉඩ කඩ ද තිබේ. ඒ නිසා ම උත්සහය වතුරේ යන්නට හෝ ඇතැම් විට අනිසි විපාක අත් කර දෙන්නට ද ඉඩ කඩ තිබේ. අලුත් දේ මග හරින අපේ අතීතකාමී මිත්‍රයන් පැරණි ජීවිතය තුළ රැඳෙමින් එහි සුන්දරත්වය වනන්නට ඉදිරිපත් වන්නේ ඒ නිසා ය. ඔවුන්ගේ වෑයම, තමන්ගේ සැබෑ කම්මැලිකම හා බිය සගවා, සිය ආරක්ෂණවාදී උපායයන් සාධාරණීකරණය කරන්න ය.

ඉතින් මේ මිනිසුන් බොහෝ විට තමන්ගේ ගම් පළාතෙන් එලියට යන්නේ නැත. ඒ ගියත් ඉක්මණින් නැවත ගමට යන තුරු නිවනක් ඔවුන්ට නැත. තමන් කරන රැකියාවෙන්, එය කොතරම් පීඩාකාරී වුව ද, අස්ව යන්නට හිතන්නේ නැත. ඇතැමුන් තමන් වැඩ කරන ආයතනය තුළ වුව ද වෙනත් ස්ථානයකට භෞතිකව විස්ථාපනය වනු දැකීමට පවා අකමැති ය. තමන්ගේ සහකාරිය වධක බාරියක් වුව වෙන්වන්නට ඔවුන් හිතන්නේ නැත. තමන්ගේ සහකරුවා හිංසකයෙකු වුව ද ඔහුගෙන් ඉවත්වන්නට හිතන්නේ නැත.

ඔවුන් හැමදාමත් කියවන්නේ එකම පත්තර ය. අහන්නේ එකම රේඩියෝ චැනල් එකම ය. කියවන්නේ එකම ජාතියක පොත් ය. කැමති එකම ගායක සෙට් එකක ගීතවලට ය. එයින් පිට හැම දෙයක්ම ඔවුන්ට අරහං ය. කරන්න දන්නේ ටිකකි. ඒ හැමදාමත් කළ කී දෑ ය. සිය මුතුන් මිත්තන් ද අඩු වැඩි වශයෙන් කළ කී දෑ ය.

ඔවුන් කැමති තමන් කුඩා කල ජීවත් වූ විදිහට තමන්ගේ ළමයින් ද ජීවත් වෙනු දැකීමට ය. එසේ නොවන කල ඒ සොඳුරු අතීතය ගැන කියවමින් ඔවුහු සිය ළමුන්ට ඒවා නොලැබීම ගැන පසුතැවෙති.

පෞද්ගලික ජීවිතයේ දී පමණක් නොව රට ගැන කතිකා වල ද ඔවුන්ගේ බිය නිරූපනය වෙයි. ව්‍යවස්ථාව කොතරම් සීමා සහිත වුව ද එය වෙනස් කළ යුතු යැයි ඔවුන් සිතන්නේ නැත. උතුරේ ජනතාවට බලතල දීම ඔවුන් සළකන්නේ ජාතිය පාවා දීමක් හැටියට ය. ඒ තුළ කුමක් වේ දැයි ඔවුන් හරි හැටි දන්නේ නැත. ඒ නිසා විය හැකි ඔවුන් සිතන නරක ම දේ හිතේ මවා ගෙන එක දොයිතුවක්වත් දෙන්න එපා යැයි ඔවුහු හඩ නගන්නෝ ය. ආණ්ඩුවක් අනුගමනය කර ඇති පැරණි ක්‍රමෝපායන් කෙතරම් යල් පැන ගිය ද සීමා සහිත ප්‍රතිඵල ඇති කළ ද ඒවා වෙනස් කළ යුතු යැයි සිතන්නේ නැත. ඔවුන් කැමති පැරණි අතීතයේ සිටි රජවරුන්ට ය. දැන් පාලකයන් ද එසේ වනවා නම් ය.

මේ වර්ගයට අයත් මිනිසුන්ගේ බය අවස්ථාවාදීන් විසින් අපූරුවට ප්‍රයෝජන ගනු ලැබේ. ඒ ඔවුන්ගේ ආරක්ෂකයින් හැටියට පෙනී සිටීම හරහා ය. දේශපාලනඥයින් විසින් මේ බිය දේශපාලන බලය ගැනීම සඳහා භාවිතා කරන විට වංචනික ශාස්ත්‍රකරුවන් පේන කියන්නන් යන්ත්‍රමන්ත්‍ර ගුරුකම් කරන්නන් විසින් තමන්ගේ බඩ ගෝස්තරය සඳහා එය ම භාවිතයට ගැනේ. ආගමික පූජකවරු ද ආගම පසෙකලා මේ ගලා යන දිය දෝතෙන් තමන්ගේ ද පිපාසය නිවා ගැනීමට බොහෝ උප්පරවැට්ටි යොදති. මේ බයෙන් පෙළෙන මිනිස්සුන්ගේ සාක්කුවට බසිති. ඒ ලබන ආත්මය සඳහා දෙන දහසක් පොරොන්දු සමග ය.

රට තුළ කිසිදු දෙයක් අලුතෙන් කිරීමට ඔවුන් ඉදිරිපත් නොවෙනවා පමණක් නොවේ. එසේ ඉදිරිපත් වන අය මොනවා හෝ උප්පරවැට්ටියක් යොදා නැවැත්වීමට ද ඔවුහු ඉදිරිපත් වෙති. ඒ රටේත් ජනතාවගේත් ආගමේත් ජාතියේත් ආරක්ෂාවේ නාමයෙනි.

මොවුන් මූණ සෝදන බේසමේ කිඹුලන් සිටිය හැකි යයි කියන විට බිය වෙන්නට හිත හදා ගෙන ඉන්නා අයට ඇත්තටම ඒ තුළ කිඹුලන් පෙන්නුම් කරන්නේ ය.

ඒ නිසාම වෙනසක් කරන්නවුන්ට මේ කියන අයට අකීකරු වීමට සිදු වේ. යල් පැන ගිය සම්ප්‍රදායයන්ට එරෙහිව යාමට සිදු වේ. ඒ සඳහා මේ බියගුල්ලන්ගේ හා ඔවුන්ගේ ආරක්ෂකයින්ගේ විරෝධයට මුහුණ දෙන්නට, එය අතික්‍රමණය කරන්නට, සිදු වේ.

වෙනසක් පතන්නවුන්ට පවා වෙනසක් කරන්නට ඉදිරිපත් වීමට පෙර ඒ නිසා දෙවරක් සිතන්නට සිදු වේ. අකීකරු වීම සමාජය දකින්නේ යහපත් ආකාරයකින් නොවීම ද මේ පැකිලීමට හේතුව ය. එය වරදක් ලෙස කුඩා කල සිට අපේ ඔලු ගෙඩි වලට ඇතුළු කර තිබේ. පාසලේ දී අධ්‍යයන කටයුතු පවා ඉක්මවන තැනක් විනය පවත්වාගෙන යෑමට ලැබී තිබෙන්නේ ම මේ නිසා ය. ඉතාම සිල්ලර දේවල් මහා බැරෑරුම් දේ ලෙස සළකා නීති පනවා ඒ නීති කැඩු විට දණ්ඩෙන් පහර කෑ නයෙකු ලෙස පුප්පන්නට පාසල් පරිපාලනය ඉදිරිපත් වන්නේ මේ කීකරු කම ඇති කිරීම ට ය. සිල්ලර නොවටිනා දෙයකට කීකරු කර ගත් විට මහා දේවල්වලට කොහොමටත් කීකරු කර ගත හැකිය යන්න පසුබිමේ දිවෙන තර්කය ය.

ඒ නිසා වෙනසක් ඇති කිරීම සඳහා අකීකරු වීම යහපත් දෙයක් ලෙස සමාජ ගත කළ යුතු ව තිබේ. ඒ සඳහා අපමණ උදාහරණ මේ වෙනසට බිය වි සිටින මිනිසුන් අගයන අතීතය තුළින් ඔවුන්ගේම පරමාදර්ශයන් තුළින් අපට සොයා ගත හැකි ය. ඒ අතර ඉදිරියෙන් ම ඉන්නේ සිදුහත් කුමරු ය. හෙතෙම සිය පියාණන්ට අකීකරු විය. ඔහුට නොකියා ම වනගත වුනේ ය. සක්විති රජ කෙනෙකු කිරීමට වූ පියාගේ බලාපොරොත්තුව බිඳ දැම්මේ ය. බුදු වූ පසු ද සිය පියාගේ ඇතැම් අණ හෝ උවදෙස් පිළි නොපැද්දේ ය. පිඩු සිගා නොවඩින්නැයි කළ ඉල්ලීම සිය පිය පරම්පරාවෙන් තමන් වෙනස් බව කියමින් බිඳ දැම්මේ ය.

අපේ ජාතිය ආරම්භ වූවා යැයි මහාවංශය කියන්නේ විජය කුමාරයාගෙනි. ඔහු අකීකරු වූ නිසා සිය රටෙන් ද පිටුවහල් කරනු ලැබූවෙකි.

අපේ රට එක්සත් කළේ යැයි කියන, මහාවංශයේ පරිච්ඡේද දහසයක් පුරාම උත්කර්ශත්වයට නගා ඇති, දුටු ගැමුණු කුමරු ද පියාට එරෙහිව ගියා පමණක් නොව ඔහුට කාන්තා ඇඳුම් යවා අවමන් ද කළ බවට වාර්ථා වී ඇති කෙනෙකි.

ආගමත් රටත් ජාතියත් සම්බන්ධ චරිත තුනක් ම අකීකරු වී ඇති බව දන්නා අපට ඒවා අමතක කර වීම සඳහා කීකරු කම ගැන ලොරි ටෝක්, ඒ අතීතය ගැන ම ඇල්මෙන් කතා කරන අයගෙන්, ලැබෙන්නේ කුමක් නිසා ද? ඒ වෙනසට ඔවුන්ගේ ඇති බිය නිසා ය. කෙනෙක් අකීකරු වෙනවා යැයි කියන්නේ තියෙන දේ අභියෝගයට ලක් කිරීමට ය. ඒවා වෙනස් කිරීමට කටයුතු කිරීමට ය. ඊට ඉඩ දිය නොහැකි ය.

හැම අලුත් දෙයක් ම නිවැරදි හෝ යහපත් යැයි මේ කතිකාවෙන් අදහස් නොවන බව ද කිව යුතු ය. අප නව දේ පිළිගත යුත්තේ විචාරශීලීව ය. එයින් ඇති විය හැකි යහපත් මෙන්ම අයහපත් විපාක පිළිබඳ සිහිකල්පනාව හා අවධානය ඇතිව ය. මේ පිළිබඳව වඩාත් තුලනාත්මක ප්‍රකාශය කර ඇත්තේ මහත්මා ගාන්ධී ය. “මම නව වාතය ඇතුළු වීම සඳහා මගේ නිවසේ දොර කවුළු ඇර තැබීමට සූදානම් ය. එහෙත් මා සතු වටිනා දෑ ඒ සුළගින් ගසා ගෙන යෑමට මම ඉඩ නොදෙමි.“

අවාසනාව නම් අප කතා කළ අලුත් දේට බිය ඇති මිනිසුන් කරන්නේ තමන් සතු වටිනා දේ ගසා ගෙන යතැයි යන බියෙන් දොර කවුළු වසා තැබීම ය. ඒ නිසා පුස් ගඳින් පිරුණු අපිරිසිදු වාතාශ්‍රය ඇති ගෙවල්වල ජීවිතය ගෙවා දැමීම ය.

ඒක පුද්ගල දළ ජාතික නිශ්පාදනය අතින් අප ආසියානු රටවල් අතර පනහේ දශකයේදී දෙවැනි වූයේ ජපානයට පමණ ය. දැන් අපේ රටේ මිනිසුන් යන්නට පතන කොරියාවේ එවක ඒක පුද්ගල දළ ජාතික නිශ්පාදනය අපට වඩා තුන් ගුණයකින් අඩු විය. පසුගිය දශක හය තුළ ආසියාවේ බොහෝ රටවල් අප පසු කර ඉදිරියට ගොස් තිබෙන අතර ඉතිරි රටවල් ද අපව පසු කර යන ලකුණු පෙනෙන්නට තිබේ. යල් පැන ගිය, පැරණි දේ බදා ගෙන සිටින තුරු අපට ගැලවීමක් නැත. කවුළු පියන්පත් හැර දමා නව දේට ඇතුළුවන්නට ඉඩ නොදුන්නොත් වන්නේ මේ ඉන්නා තැනින් තවත් පහළට ම වැටීමට ය.

තහංචි දැමීම


පොල් ගණන් ය. ඉතින් මේ සම්බන්ධයෙන් කුමක් හෝ කළ යුතු යැයි සිතන අයට පහසුවෙන් මුණ ගැසෙන විසඳුමක් තිබේ. ඒ පොල් ඉඩම් කට්ටි කර විකිණීම තහනම් කිරීම ය. දැනටමත් එහෙම ප්‍රතිපාදන තිබේ යැයි අපේ විශ්වාසය ය. එසේ නම් මේ ඉල්ලීම තුළින් කියවෙන්නේ ඒ නීතිය තදින් ක්‍රියාත්මක කළ යුතු බව විය යුතු ය.

කොස් ගස හඳුන්වන්නේ බත් ගස කියා ය. ඒත් කරුමයකට වාගේ කොස් ලීයට ද හොඳ ඉල්ලුමක් තිබේ. ඒ නිසා කොස් ගස් කැපෙන බැවින් ආණ්ඩුවේ ඇත්තන් අපූරු ක්‍රමයක් සොයා ගත් හ. ඒ ද අප මුලින් කී එකම ය. ඒ කොස් ගස් කැපීම තහනම් කිරීම ය. වෙනත් ලෙසකින් කියනවා අවසර ගෙන මිසක කොස් ගසක් කැපීමට බැරි වෙන විදිහට නීති සම්පාදනය කිරීම ය.

මෙසේ තහනම් කරන ලද ඒවායේ ලයිස්තුවක් අපට තිබේ. ගබ්සාව තහනම් ය. ගණිකා වෘත්තිය තහනම් ය. මත්පැන් ලයිසන් නැතිව විකිණීම් තහනම් ය. පෝය දාට ලයිසන් ඇතුවත් තහනම් ය.

දැන් මේ තහනම් නිසා මේ එකක් වත් අවසන් වී ඇත් ද? දන්නෝ දනිති. ඒ එසේ වී නොමැති බව.

ඒ වෙනුවට සිදු ව ඇත්තේ මේ නියාමනය සිදු කරන මිනිසුන්ට ගරානා පාරක් දැමීමට ඒ හරහා මාර්ගයක් විවෘත වීම ය. ඊට අමතරව අතිශය දරුණු ප්‍රතිවිපාක ගණනාවකට මුහුණ දීමට රටට ද වෙනත් පාර්ශවයන් ටද සිදු වීම ය.

මිනිසුන් දැන් බැරි වෙලාවත් කොස් ගසක් වැවෙන්නට දෙන්නේ නැත. ඒ අටමගලය වැඩුනොත් එය ඉවත් කිරීමට යන ක්‍රියාවලිය දුෂ්කර නිසා ය. ඒ නිසා වෙනදා කොස් ගසක් වැවෙන්නට ඉඩ හළ කෙනෙකු වුව දැන් ඊට ඉඩ දෙන්නේ නැත. පොල් ඉඩම් කට්ටි කැඩීම තහනම් නිසා ද පොල් නොවවා අත් හැර දැමීමට තීරණය කළ ඉඩම් ද ගණනාවක් මේ විදිහට ම තිබේ.

ගබ්සාව තහනම් නිසා ගබ්සා කරන සායනයන් පවත්වා ගෙන අය ද ඒවායේ කටයුතු සිදුකරන වෙද හෙද හා හොර වෙද කාර්යය මණ්ඩලයන් ද සුපිරි ලාභ උපයා ගන්නෝ ය. ඒ ගැබිණි ම්ව්වරුන්ගේ ජීවිතය අවදානමේ තබා ගෙන ය. ගණිකා වෘත්තීයේ තහනම ද මේ සමාන විපාක, ගණිකා වෘත්තීය කරන්නට විවිධ හේතු නිසා බල කෙරුණු, කාන්තාවන් හට අයත් කර දෙන්නේ ය. ඔවුන් තව බොහෝ අකරතැබ්බයන්ට හා දරුණු ඉරණමකට යොමු කර ඇත්තේ ය.

මේ තහනම් ලයිස්තුවට අතිශයින් අහිංසක ඒවා ද ඇතුළත් ය. පෙම් යුවලකට උයනක පෙම් කරන්නට තියා එකට වාඩි වී කතාබහ කරන්නට ද බැරි ය. සැමියෙකුට ප්‍රසිද්ධියේ බිරිඳට හාදුවක් දීමට ද බැරි ය. සමහර පන්සල්වලට කෙල්ලෙකුට හා කොල්ලෙකුට එකට පිවිසිය නොහැකි ය. මවකට සාරියක් නොඇඳ සිය දරුවා ඉගෙන ගන්නා පාසලකට ඇතුළු විය නොහැකි ය. ශිෂ්‍යයෙකුට කොණ්ඩය තරමක් දිගට වවන්නට බැරි ය. කොටට කපන්නට ද බැරි ය. මේ ලයිස්තුව තව දිග වුව ද කාරණය අගවන්නට නම් ඔය ටික ඇති ය.

ඇත්තටම කළ යුතුව ඇත්තේ තහංචි ප්‍රමාණය හැකි තාක් අඩු කිරීම ය. අත්‍යවශ්‍යම යැයි හැගෙන්නේ නැති ඒවා හැකිතාක් ඉවත් කිරීම ය. ඉතිරිවා දැඩි ලෙස ක්‍රියාත්මක කිරීම ය. කප්පරක් තහංචි තිබුණාට බලය ඇත්නම්, අත මිට මෙලවිය හැකි නම්, මේ තහංචි මග හැර කටයුතු කළ  හැකි ය. නීතිය නැමිය හැකි ය. ඒ නිසා ද මේ තහංචි අවම වෙන එක හොඳ ය.

රුපියල් සියයට මේ කාලයේ පොල් ගැනීම ද එක අතකට හොඳ ය. එය අනාගත පොල් නිශ්පාදනයට දිරියක් වෙනු ඇත. ඉල්ලුම ඉහළ යන විට තහංචි නොදැම්මත් සැපයුම වැඩි කිරීමට නිශ්පාදකයා කටයුතු කරනු ඇත්තේ කාගේ වත් බලකිරීමකින් තොරව ම ය.

ඒ නිසා පහසු යැයි එකවර පෙනෙන මෙම තහංචි දැමීමේ උපාය මාර්ගය අත් හළ යුතු ය. බැරිම තැනක දී මිසක භාවිතා නොකළ යුතු ය.

එසේ වුව ද ආයතන වල බොහෝ අලස කළමනාකරුවන් ද කැමති මේ ආයුධය භාවිතා කිරීමට ය. ආයතනයක් තුළ ද විවිධ තහංචි ඒ අනුව පැනවේ. ජංගම දුරකථන භාවිතය සම්බන්ධයෙන් ද මූණු පොත භාවිතය සම්බන්ධයෙන් ද පනවා ඇති තහංචි ඒ අතර තිබේ. මේ මෙවලම් දෙකම ආයතනයක සන්නිවේදනය කාර්යක්ෂම කිරීම සඳහා ද වඩාත් සඵල කිරීම සඳහා ද භාවිතා කළ හැකි මෙවලම් ය. ඒවා තහනම් කළ විට සිදුවන්නේ ඒවාට දුර්වල ආදේශක සොයා ගන්නට සිදු වීම ය. හොරෙන් ඒවා භාවිතා කිරීම ය. ඒ තුළ අමතර ආතල් එකක් ද ගැනීමට හැකි වීම ය. තහංචියට කොචොක් දමන්නට ඉඩ හසර සාදා දීම ය.

බොහෝ ආණ්ඩුවේ ආයතන දැන් වෙනදාට වඩා ලස්සණ ය. ඉඩහසර ඇතිව සාදා නිම කර තිබේ. එහෙත් ඒවාට එන මිනිසුන්ට වාහනයක් නතර කර ගැනීමට ඉඩක් ඒවායේ නැත. ලගපාතක වත් නැත. ඇතුළත ද පිටත ද නතර කිරීමට වැට බඳින දැන්වීම් පුවරු වල නම් අඩුවක් නැත. ඒ හැම එකකම මුඛ්‍ය අරමුණ තහංචි ය. පුද්ගලික ආයතන ද ඊට නොදෙවෙනි ය. ඒ නිසා මිනිස්සු පාරේ සිය වාහන නතර කර දැනටමත් අර්බුදයක් ව ඇති වාහන තදබදය තවත් උත්සන්න කර දමති. පොලීසිය ලග පාතක හිටියොත් වාහන තදබදයට යම් සහනයක් ලැබෙන බව ඇත්ත ය. එවිට වාහන අයිතිකාරයාට අපල ය. පාරේ නතර නොකළ ද ඉඩ තියෙන හැම තැනකම පනවා ඇති තහංචි පුවරු නිසා ම නවත්වන්නට ඉඩක් හොයමින් එහා මෙහා යන වාහන ඇතැම් විට නවත්වා ඇති වාහන වලටත් වඩා වාහන තදබදයට දායකත්වයක් දෙති. ඒ ගැන පොලීසියට කළ හැකි කිසිවක් නැත. ඒකට දාන්න පුළුවන් තහංචියක් ගැන පොලීසිය තවමත් කල්පනා කරමින් පසු වෙනවා වෙන්නට පුළුවන.

විකල්ප නිර්මාණය කිරීමේ වගකීම බාර නොගෙන ඒ වෙනුවට තහංචි දැමීම තෝරා ගැනීම එසේ කරන තැනැත්තාට පහසු ය. එහෙත් ප්‍රශ්නයට පිළිතුරක් එයින් ලැබෙන්නේ නැත. නැතිනම් සොයා ගැනීමට සිදු වන්නේ පැත්තක ඉඳන් බැට කන අපට ය.

ඇතැම් විට පිළිතුරු බාහිර පාර්ශවයන්ගෙන් ලැබේ. ඒ අප කලින් කී නැවැත්වීමේ තහංචියට උත්තර හැටියට පුද්ගලික රථවාහන නැවතුම් පොළවල් සැපයීම හරහා විය හැකි ය. නැත්නම් නිසි පරිදි සිදු නොවන යම් සේවාවක් ඌණ පූර්ණය සඳහා විය හැකි ය. එහෙමවත් ඒවා සැපයෙන එක හොඳ ය. එහෙත් ඒවායේ ගුණාත්මක භාවය ගැන සහතිකයක් අපට දෙන කෙනෙකු නැත. ඒවායේ නියාමනක් ඇතැම් විට නැත. ඒ සේවාවේ ගුණාත්මක භාවය ලැබෙන මට්ටමින් පිළිගෙන ඉතිරි ටික දරා ගැනීමට අපට සිදු වේ. ඒවා හරියට පෝය දිනෙක හොර පාරෙන් ලබා ගන්නා මත්පැන් බෝතලයක කොලිටිය වාගේ ය. තහංචියට පිටින් ගන්නා වෙනත් ඕනෑම දෙයක් වගේ ය.

ඒ නිසා ම තමන්ගේ ජාම බේරාගන්නට තහංචි පනවා අත පිහදාගන්නා ආයතන කරන්නේ සේවා ලාභීන් අමාරුවේ දැමීම ය. එවැනි ආයතනයක් සම්බන්ධයෙන් යහපත් සිතුවිලි ඇති කර ගැනීම අමාරු ය.

මේ සම්බන්ධයෙන් සිනහ උපදවන සිද්ධියක් වූයේ රජයේ සුප්‍රසිද්ධ පාසලක ය. ඒ දිග අත් සහිත කමිස නවාගෙන පැමිණි ළමයෙකුගේ එසේ නවන ලද කමිස අතක තිබි මත් ද්‍රව්‍ය අහුවීමත් සමග ය. අප මේ කතා කළ තහංචියක් දැමීමෙන් පාසලේ කළමනාකරණය මෙයට වෙන හැමදාමත් වගේ උත්තර දුන්නේ ය. ඒ දිග අත් ඇති කමිස ඇඳීම තහනම් කිරීම ය. ඒ කමිස අත් තුළ කුඩු සෙවීම පහසු නොවූ නිසා ය. එහෙත් ඔවුන්ට අමතක වූ එක් කාරණයක් තිබිණි. ඒ යට ඇඳුම් අස්සේ රඳවා ගෙන කුඩු ගෙන ඒමේ ඉඩක් ද තිබූ නිසා ය. තමන් ඇති කළ විගඩමේ දිග පළල ඔවුන්ට පෙනී ගියේ ඒ ගැන ප්‍රශ්න කර යට ඇඳුම් ද තහනම් කරන්නේ ද යන ප්‍රශ්නය ශිෂ්‍යයන් විසින් නැගූ විට ය. එවැනි පාසල් කළමනාකරණයකට සිසුන්ගේ ගෞරවය රඳවා ගැනීම දුෂ්කර ය.

තහංචි දැමිය යුත්තේ අවසාන පියවර හැටියට ය. එහෙත් එය පහසු ම දේ නිසා බොහෝ අලස කළමනාකරුවෝ එය මුල් පියවර හැටියට යොදා ගෙන මිනිසුන්ගේ සිනහවට ලක් වී සිය ගරුත්වය ද ආයතනයේ හොඳ නම ද හෑල්ලු කර ගනිති.

ඔබව අස්ථාවර කළ හැකි අභූත චෝදනා


අල්ලස් නොගන්නා කෙනෙකුට අල්ලස් ගත්තේ යැයි චෝදනා කිරීම ඔහු හෝ ඇය අස්ථාවර කළ හැකි සාර්ථක උපක්‍රමයකි. බොරු නොකියන කෙනෙකුට බොරු කාරයා යයි කීම ද වෙනත් ගැහැණියකගේ පහස නොපතන කෙනෙකුට ගැහැණු සොඩෙකැයි කීම ද එවැනිම උපක්‍රමයන් ය. නිලය අල්ලා ගහනවා යයි කියන්නේ මේ කාරණයට ම ය. වැඩි මනත් කරදරයක් නැතිව ප්‍රතිවාදියා මෙල්ල කිරීමේ හැකියාව නිලය අල්ලා ගැහූ විට ලැබේ.

එයින් අදහස් කරන්නේ ඔබ කවදාවත් නොකරන ක්‍රියාවක්ම කරනවා යැයි අභූත චෝදනාවක් ඔබ වෙත එල්ල කිරීමෙන් වෙන කිසිම චෝදනාවකටත් වඩා හොඳින් ඔබව අස්ථාවරව කළ හැකි බව ය.

එ නිසාම එවැනි දෙයක් ඔබ ඔබේ ප්‍රතිවාදියෙකුගෙන් එල්ල වෙතැයි අපේක්ෂාවෙන් සිටිය යුතු ය. ඔබව පාලනය කිරීම සඳහා ඔහු සතුව නැතැයි ඔබ සිතූ එහෙත් ඔහු සතුව තිබෙන ඒ අප්‍රමාණ ශක්තිය ඔබ වෙත එල්ල වීමට ඉඩ තිබේ.

ඔබ එවැන්නක් බලාපොරොත්තුව නොසිටිය හොත් ඔබට අත්වන්නේ දුර්භාග්‍යයකි. සිදු විය හැකි නරකම දෙය ඔබ අස්ථාවර වීම ය. කෝප වීම ය. මේ අභූත චෝදනාවෙන් ගැලවෙන්නට මං සෙවීම ය. ඔබ එසේ නොවන බව ඔප්පු කිරීමට කළ හැක්කේ කුමක් දැයි සෙවීම ය.

දැන් එළඹෙන්නේ ප්‍රතිවාදියාගේ මොහොත ය. ඒ ඔබ ඔප්පු කිරීමට ගන්නා ක්‍රියාමාර්ගය තුළ ප්‍රතිවාදියාට අවශ්‍ය දේ තිබෙන නිසා ය.

අහවල් තැනැත්තාට මාරුවක් නොදෙන්නේ ඔබ ඔහුගෙන් අල්ලසක් ලබා ගෙන ඇති නිසා යැයි ප්‍රතිවාදියා කියන විට ඔබට ඇති එක ගැලවීමක් නම් ඒ අහවල් තැනැත්තා මාරු කර එම චෝදනාවෙන් ගැලවීම ය. සමහරු චෝදනාව කෙතරම් නුරුස්සන්නේ දැයි කිව හොත් එයින් ගැලවීමට ප්‍රතිවාදියාගේ උගුලට ම පනින්නෝ ය.අහවල් තැනැත්තා මාරු කරන්නේ ය.

ඒ ක්‍රියාව තුළ ප්‍රතිවාදයා අභිලාෂයන් දෙකක් ඉෂ්ඨ කර ගන්නේ ය. පළමුවැන්න මාරු කරවා ගැනීම ය. දෙවැන්න ඔබ අල්ලස් ගන්නේය යන්න අනියමින් පෙන්වීම ය. අසාධාරණ ලෙස කියා පෑම ය.

ඒ නිසාම උත්තර දීමට කටයුතු කිරීම වෙනුවට ඔබ කළ යුත්තේ නොසැලී සිටීම ය. ඔබේ ක්‍රියාව විනිශ්චය කිරීම වෙන කෙනෙකුට පැවරීම ය. අපක්ෂපාත කෙනෙකුට පැවරීම ය. ඔබට ඉහළින් ඉන්නා කෙනෙකුට නැතිනම් මණ්ඩලයකට පැවරීම ය. මිනිසුන්ගේ විශ්වාසය දිනාගෙන සිටින වෙනත් කෙනෙකුට පැවරීම ය. ඔහුගේ /ඇයගේ හෝ මණ්ඩලයේ අදහස ලැබෙන තෙක් මුවින් නොබැන සිටීම ය. නොසැලී සිටීම ය.

බුදුන්ටත් ස්ත්‍රී දූෂණ චෝදනාවන් පැමිණි නිසා මෙවැනි චෝදනා අරුමයක් නොවේ. එක් අතකට චෝදනා පැමිණෙන්නේම ඔබ සැළකිය යුතු බලපෑමක් කර ඇති නිසා ය. පුංචි මිනිසුන් ගැන මිනිස්සු කරදර නොවෙති. ඔබ ගැන ඔවුන් කරදර වන්නේ ඔබ ලොකුවට වැඩී ඇති නිසා ය.

ලොකුවට වැඩෙන හැම කෙනෙක්ම නොසැලී සිටීමට ඉගෙන ගත යුත්තේ ය. එය නායකයෙකු සතු ධීර ගුණයකි.

ඒ සඳහා අවශ්‍ය එක් වැදගත් දෙයක් නම් දැනුම ය. ඔබ මෙල්ල කරන්නට ප්‍රතිවාදියෙකු විසින් කුමන උපක්‍රම භාවිතා කළ හැකි දැයි යන්න පිළිබඳ දැනුම එහි දී විශේෂ වන්නේ ය. ඔබ මැකියාවෙලිගේ ‘ද ප්‍රින්ස්‘ කියවිය යුතුව ඇත්තේ ඒ නිසා ය. හිට්ලර්ගේ, ස්ටාලින්ගේ හා මැරයන්ගේ චරිතාපදානයන් කිව යුතුව ඇත්තේ ඒ නිසා ය.

ඒ සඳහා අවශ්‍ය අනෙත් වැදගත් දෙය නම් අට ලෝ දහම (ලාභ-අලාභ, යස-අයස, නින්දා-ප්‍රසංසා, සැප-දුක) ඉදිරියේ කම්පා නොවී සිටීමට ඔබේ සිත පුරුදු පුහුණු කිරීම ය. සංයමය ය. ඇතැම් දේ විසඳිය හැක්කේ කාලයට පමණ ය. ඒ බව දැන විසඳීම කාලයට බාර දීම ය.

එය පහසු කටයුත්තක් නොවේ. කුරුල්ලකු කමිසය මත පැහෑරූ විට එය ගලවන තුරු අපට ඉස්පාසුවක් නැත. අපට විරුද්ධව කරන අභූත චෝදනා ද අපට දැනෙන්නේ ඊට සමානව ය. ඒවායින් ගැලවෙන තුරු අපට ඉස්පාසුවක් නැත. අපේ ප්‍රතිවාදීහු මෙය හොඳින් දනිති.

සමහර විට මෙවැනි අභූත චෝදනා ඉදිරිපත් වන්නේ අපගේ අදහසකට උත්තර ලෙස ය. කපටි ප්‍රතිවාදීහු අපේ අදහස් විවේචනය කිරීමට උනන්දුවක් නොදක්වති. එය අසීරු බව සමහර විට කළ නොහැකි බව ඔවුහු දනිති. වඩා පහසු විදිහ චරිත ඝාතනයේ යෙදීම ය. අභූත චෝදනා ඉදිරිපත් කිරීම ය.

ඒ නිසා ම අප කළ යුත්තේ අපේ අදහස් ගැන මිසක චෝදනා ගැන කතා නොකර සිටීම ය. මුවින් නොබැණ ඉවසීම ය. තවත් වටයකින් වඩාත් පැහැදිලි කරමින් අපගේ අදහස් ඉදිරිපත් කිරීමේ යෙදීම ය. චෝදනාව ගැන වගේ වගක් නැතුව අපේ මතයම වඩාත් දියුණු කර ඉදිරිපත් කිරීම ය.

මෙය ද පහසු කටයුත්තක් නොවේ. බොහෝවිට සිදුවන්නේ අදහස පැත්තක තබා අපිදු චෝදනාවේ එල්ලීම ය. ප්‍රතිවාදියාගේ උගුලට කැමැත්තෙන් පැනීම ය. අප වුවමනාවෙන් හදා වඩා ගත් අදහස දැන් පැත්තක ය. දැන් අප එල්ලී සිටින්නේ වෙන කෙනෙකු විසිකළ කිසිදු වටිනාකමක් නැති කුණු ගොඩක ය.

තවත් විටෙක මේ ප්‍රතිවාදීන් කරනුයේ අප ඉහළ වටිනාකමක් දෙන කිසියම් දෙයක් තාර්කිකව නොවිමසා නිකම් ම තුට්ටු දෙකට දමා කතා කොට (අපහාසයට ලක් කොට) අප කේන්ති ගැන්වීම ය. එවිට බොහෝ දෙනෙකු කරන්නේ ප්‍රතිවාදීයාගේ එල්ලීම ය. ඔහු සමග පොර බැදීමට යෑම ය. අප වටිනාකම දුන් දේ දැන් පැත්තක ය. කොහේවත් ඉන්නා ප්‍රතිවාදියෙකු සමග පුද්ගලික ගනුදෙනුවක දැන් අප පැටලී තිබේ.

අප විසින් කළ යුත්තේ ඒ අපහාසය ඉවත දැමීම ය. නුදුටු වා සේ සිටීම ය. නෑසුනා සේ සිටීම ය. ඒ සඳහා ද සංයමය අවශ්‍ය ය. අපේ මතයට ඇති වටිනාකම වෙනස් වටයකින් ඉදිරිපත් කිරීම ය. ප්‍රතිවාදියාට නොව අනෙකුත් අසන්නන්ට ඇසෙන සේ ඉදිරිපත් කිරීම ය.

මේ අවස්ථා තුනේ දී ම අප දුටුවේ ඔබව උගුලකට හසුකරගන්නට තනන ප්‍රතිවාදියෙකි. ඔබේ ම දුර්වලතාවයක් ඔබ මෙල්ල කිරීමට යොදා ගන්නා ප්‍රතිවාදියෙකි. අතිශය කපටි ප්‍රතිවාදියෙකි. අවශ්‍ය වන්නේ මේ උගුල ගැන අවබෝධය ඇති ව ජීවත් විම ය. ඊට අමතරව එයට නොවැටී සිටීමට ඕනෑ කරන සංයමය ය. බොහෝ දෙනෙකුට නැති, ගොඩ නගා ගැනීමට අපහසු, සංයමය ය. ප්‍රතිවාදීන් සමග කරන මේ ගනුදෙනුවේ දී මේ සංයමය පවත්වා ගැනීමට උනන්දු වීමට, වෙහෙසීමට, අකමැති අය නායකයන් නොවිය යුත්තේ ය. ලොකු දේවල්වලට කර නොගැසිය යුත්තේ ය.