අනාරක්ෂිත ආරක්ෂාව


ඔබ ඔබේ දරුවාට නිදහස දීමට කැමති ය. එහෙත් ඒ නිදහස ඔහු කෙසේ භාවිතයට ගනී ද යන බිය ද ඔබට තිබේ. ඒ නිසා ඔබ ඔහුට නිදහස දීම කල් දමයි. මැලි වෙයි. ආසයි බයයි යන මේ උභතෝකෝටිකය තව බොහෝ දේ සම්බන්ධයෙන් ද තිබේ. කළමනාකරණයේ දී ද ඔබ මේ උභතෝකෝටියට මුහුණ දෙයි. ඔබ ඔබේ සේවකයන්ට ඔබේ බලය බෙදා දීමට (delegate) කැමති ය. එහෙත් එසේ දුන් බලය ඔවුන් කෙසේ භාවිතා කරාවිද යන්න ගැන ඔබට බියක් තිබේ. ඒ නිසා ඔබ කරන්නේ හැකි හැම දෙයක්ම පාහේ ඔබ විසින්ම කිරීමට ඔබ වෙත රඳවා ගැනීම ය. නැතිනම් බාර දුන් වැඩය කරන්නේ දැයි දිගින් දිගට පිරික්සමින් අනුගාමිකයන්ට හිරිහැරයක් වීම ය. යමක් කරන්නට පෙර ඔබගෙන් විමසිය යුතු යැයි නීති පැනවීම ය. ඔවුන්ට විලංගු ලෑම ය. මේ හැම එකකින්ම සිදු වන්නේ වැඩේ කොහුවීම ය. ඔබේ වැඩ අතපසු වීම ය. ඔබ අකර්ණම්‍ය වීම ය. පොදුවේ මේ අකර්ණම්‍යය වීම මැඩ ගත හැක්කේ කෙසේ දැයි අපි සොයමු.

ඕනෑම ක්‍රියාවකට ප්‍රතික්‍රියාවක් තිබේ. ඒ ප්‍රතික්‍රියාව කුමක් දැයි සමහර දෑ සම්බන්ධයෙන් පූර්ව නිගමනයකට පැමිණිය නොහැකි ය. ඒ නිසා අප කරන්නේ විය හැකි නරකම දේ හිතින් මවා ගැනීම ය. එවිට සිදුවන්නේ සැළසුම් කළ ක්‍රියාව අත්හැර දැමීමට ය. අකුලා ගැනීමට ය.

එය බොහෝ ක්‍රියාවලින් අප වළකයි. විශේෂයෙන්ම නව දේ අත්හදා බැලීමෙන් අප වළකයි. එසේ සිතන කෙනෙකු අසාර්ථක වීමට ඇති ඉඩ අඩු ය. ඒ නිසාම ඔහුට සාර්ථක වීමට ද නොහැකි ය.

අප කළ යුත්තේ අපේ ක්‍රියාව නිසා ඇති විය හැකි වඩාත්ම හොඳ තත්වය ගැන සිතින් මවා ගැනීම ය. බැරි වෙලාවත් එසේ නොවුවහොත් අනුගමනය කිරීමට පසු බැසීමට විකල්පයක් ද හදා ගැනීම ය. විකල්පය බැරිම වුනොත් පමණක් විය යුතු ය. පළමු පසු බැස්මේම විකල්පයට තල්ලු වුවහොත් වෙන්නේ මුලින් වූ දේම ය.

පලාලි යුද හමුදා කඳවුරේ ආරක්ෂක කලාපයේ ඉඩම් ඒ අයිති ජනතාවට පවරා දීම දැනට මාස ගණනකට පෙර දිනක සිදු විය. මේ ඇසු දුටු සමහර අය කීවේ දැන් ඉතින් හමුදා කඳවුරු ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයකට විවෘත කරන ලද බවය. එය විය හැකි නරකම දෙය ය. විය හැකි හොද දෙය කුමක් ද? ඉඩම් අහිමි කරන ලද ජනතාවට විශාල සහනයක් ලැබීම ය. ඒ නිසාම දකුණ ගැන තියෙන කෝපය යම් පමණකින් හෝ සමනය වීම ය. යුද්ධය වෙනුවට සාමයේ මාවතට පිවිසීම ය. පළමුවැන්න තවම නම් සිදු වූයේ නැත. දෙවැන්න යම් පමණකට සාර්ථක වන්නට ඇත.

දෙවැන්න සිදු නොවී පළමුවැන්න සිදුවන්නට බැරි ද? හැකි ය. තවමත් හැකි ය. එවැන්නක් සිදුවන්නට බැරි යයි කිසිවෙකුට කිව නොහැකි ය. පළමු ක්‍රියාව අපේ පාලනය තුළ තිබෙතත් ඊට ඇතිවන ප්‍රතික්‍රියාව අපේ පාලනයෙන් තොර නිසා ය.

එසේ වුවහොත් නැවතත් ආරක්ෂක කලාපයක් ඉදිකරන්නට සිදු වෙනු ඇත. එහෙත් එසේ කියා ඒ ඉඩම් යුද්ධය අවසන් වී වසර 5 ක් ගිය තැනත් රඳවා ගෙන සිටිය යුතු ද? එයම තවත් ගැටුමකට අවශ්‍ය තත්වයන් ගොනු නොකරන්නේ ද?

දරුවා නොමග යතැයි සිතා සදාකාලිකව දෙමාපිය තුරුලේ රඳවා ගෙන සිටින අම්මලා තාත්තලා හිතන්නේ ඔවුන් දරුවන්ට හැකි ඉහළම ආරක්ෂාව දෙන බවකි. එසේ වුව ද සමාජය ගැන නොදැනුවත්ව දිවි ගෙවමින් එසේ සුරකින මේ දරුවාට දෙමාපිය රැකවරණය නැති වූ දාක සිදුවන්නේ කාගේ හෝ ගොදුරක් වීමට ය. නැතිනම් එසේ වනු ඇතැයි දෙමාපියන් විසින් ඇති කරන ලද බයෙන් තැති ගෙන සමාජයෙන් සැගව ජීවත් වීමට ය.

ආරක්ෂාව නරක නැත. එහෙත් යම් කෙනෙක්, ජාතියක්, රටක්, ආයතනයක් අකර්ණම්‍ය කරන්නට තරම් එය ප්‍රබල වන්නේ නම් විනාශය ඊට වඩා හොඳ ය. මක්නිසාද යත් ඊට මුහුණ දී එය පරාජය කළ හැකි බැවිනි.

අවාසනාවකට අපට මිනිසුන් පරාජය කළ හැකි ය. පරාජය කළ නොහැක්කේ අවතාර ය. අතීතයේ ඇති වී අප තුළ ඇටුවම් බැස ගත් සැකය හා බිය පදනම් කර ගත් විශ්වාසයන් ය. ඇදහිලි ය. ඒවා අප අකර්ණම්‍ය කරමින් අපේ මනසේ හොල්මන් කරන නිසා ය.

සැක හා බිය අප හැමට පොදු ධර්මතාවයක් වුව ද දුර්වලයා තුළ එය වඩාත් දැඩි ව තිබේ. එය ඔහු වඩාත් දුර්වල කරයි. අකර්ණම්‍ය කරයි. අප දුර්වල වූ තරමට ආරක්ෂා වීමට ඇති වුවමනාව වැඩි වේ.

සැකය ඉදිරි පසින් ඇතුළු වන විට විශ්වාසය පෑල දොරින් පිටව යයි. බිය කවුළුවෙන් එබී බලන විට ධෛර්යය වෙනත් කවුළුවකින් පිටමං වෙයි. ධෛර්යය හා විශ්වාසය නැතිව නව දෑ නොතැනෙයි.

ශක්තිමත් තැනැත්තේ සියල්ල නැති වුව ද නැවතත් ජීවිතය අලුතෙන් පටන් ගත හැකි ය යන විශ්වාසය තුළ සැනසෙයි. දුර්වලයාට කුඩා යමක් අහිමි වුව ද දරා ගැනීම අමාරු ය. ඒ නිසා ම ඔහු වඩාත් කැමති සියල්ල තුරුළු කර ගැනීමට ය. බදා ගැනීමට ය. ආරක්ෂා කර ගැනීමට ය. ඒ සඳහා කාලය හා සම්පත් වැය කරන ඔහු ඒ නිසා ම නව දෙයක් නිර්මාණයේ ලා අපොහොසත් වෙයි. නව භූමියක් නව ක්ෂේත්‍රයක් ජය ගැනීමේ ලා ඉදිරිපත් නොවෙයි. සියල්ල තියෙන පයිසය ආරක්ෂා කිරීමට යොදවා ඇති නිසා නව යමක් කිරීමේ ලා ඔහුට ඉස්පාසුවක් නැතිවෙයි.

ආරක්ෂාව පතා කරන හිර කිරීම ම දරුවාට කැරලි ගහන්නට පොළඹවයි. සුළු ජාතිකයන්ට වෙනම රටක් ඉල්ලන්නට පොළඹවයි. අනුගාමිකයන්ට නායකයින් සැබෑම හිරිහැරයක් බවට සිංහලෙන් කියන්නේ නම් නුරුස්සන “තුවාලයක්“ බවට පත් කරයි.

අප ආරක්ෂාව පතා එල්ල කරන භූමරංගය නැවතත් කැරකී අපට ම මෙසේ එල්ල වෙන විට අප සමහර විට පමා වෙලා ය.

මෙයින් අදහස් කරන්නේ ආරක්ෂාව අත්හැරිය යුතු බව නොවේ. ඔබේ දරුවාට නිදහස දී ඉවත බලා ගෙන සිටින්නට ඔබට නොහැකි ය. ඔහුට ලෝකය ගැන කියා දිය යුතු ය. මිනිසුන් හඳුනාගන්නා හැටි ගැන දැනුවත් කළ යුතු ය. හරි වැරදි කවරේදැයි වටහා දිය යුතු ය. එහෙත් ඒ සමග ඔහු වැරදි මාවත නොගන්නා බවට කුමන බලපෑමක් යටතේ වත් නොගන්නා බවට ඔබ විශ්වාස කරන බව කියා සිටිය යුතු ය. එයිනුත් නොනැවතී ඔහුගේ තොරතුරු විමසිය යුතු ය. ගමන් බිමන් ගැන විපරම් කළ යුතු ය. ඔහු පිළිබඳ සෙවිල්ලෙන් සිටිය යුතු ය. එහෙත් ඔහුට කරදරයක් නොවිය යුතු ය. ඔබ ඔහුගේ මිතුරා විය යුතු ය. ලොව ඔහු වඩාත් විශ්වාසයට ගන්නා පුද්ගලයා විය යුතු ය.

විශ්වාසය යටතේ පමණක් සැකය තැබිය යුතු ය. විශ්වාසය අභිබවා මතු වීමට සැකයට ඉඩ නොදිය යුතු ය.

රටක බලය විමධ්‍යගත කරන විටක ද ආයතනයක පහල මට්ටමට බලය පවරන විට ද මේ කාරණය සිහිපත් කළ යුතු ය. අනෙකා සිරකර තැබීමට වුවමනා දම්වැලේ අනෙත් කොණ අප විසින් රඳවා ගත යුතු බව එසේ සිරකරන හැම විටම අප විසින් මතක තබා ගත යුතු ය. යමෙකු හිරකරන විට අනෙත් කෙළවරේ අප හිරවන බව සිහිපත් කළ යුතු ය. අපේ නිදහස ඇත්තේ අනෙකාගේ නිදහස තුළ බව එසේ පසක් කළ යුතු ය.

අනෙකා සිර කළ හැකි නම් ඒ සඳහා තමා සිරකරුවෙකු වීම වුව වටී යැයි සිතන අයට මේ උවදෙසින් පලක් නැත. ඒ අය සහජයෙන් දුර්වල මිනිසුන් ය. මේ සටහන, තමා ගැන විශ්වාස කරන, ඒ නිසා ම අනෙකා විශ්වාස කිරීමට සූදානම්, ශක්තිමත් මිනිසුන්ට ය.

නෑ බෑ නොකියා


“හැමෝගෙම හිත දිනා ගෙන ඉන්න ඕනෑ“. මේ ඔබේ පැතුම නම් ඔබ අමාරුවේ ය. හිත හොඳ අම්මණ්ඩි හැමදාම බඩින් යැයි යන වැකිය පිටුපස ඇත්තේ මේ අවදානම් ඇගවීම ය. හැම කෙනාගේම හිත දිනා ගැනීමේ එකම මග පැත්තක් නොගෙන සිටීම ය. වැට උඩ සිටීම ය. කිසිම දෙයක් ගැන තමන්ගේම මතයක් ඇති කර නොගැනීම ය. හැම දෙයකටම හූ මිටි තැබීම ය. ඔළුව වැනීම ය. එහෙටත් නැති මෙහෙටත් නැති තැනක කකුළ තබා ගැනීම ය. හැමෝම කරන දේ කිරීම ය. දඩුවම් දීමෙන් විවේචනයෙන් හොඳ නරක පෙන්වා දීමෙන් වැළකීම ය.

මෙසේ සිතන බොහෝ දෙනෙකුගේ අභිප්‍රාය ජනප්‍රිය වීම ය. කාගේත් හිත හොඳ දිනා ගැනීම ය.

11764

එහෙත් අවසානයේ සිදුවන්නේ කිසිවෙකු කැමති නොවීම ය. මතයක් නැති අස්ථානයක් නැති හැම පැත්තටම නැවෙන හිස් දුබල චරිතයක් ලෙස මතු වීම ය. එවැන්නෙකුගෙන් ලෝකයටවත් තමන්ටවත් වැඩක් නැත. ඔවුන් කපට පුද්ගලයන් විසින් තම අභිප්‍රායයන් මුදුන් පත් කරගැනීම සඳහා යොදා ගනු ලබන ආම්පන්නයන් බවට පමණක් පත් වේ.

මේ හැම දෙනාගේම හිත හොඳ දිනාගැනීමට යාමෙන් මුලින්ම නැතිවන්නේ ඔබේ අනන්‍යතාවය යි. ඔබට කියා ප්‍රතිරූපයක් මතයක් ඇති කර ගැනීමට ඔබට එවිට නොහැකි ය. ඒ ඉන්නා වටපිටාවට අනුව පාට වෙනස් කරගැනීමට ඔබට සිදු වන නිසා ය. කිසිවෙක් ඉන්පසු කිසිවක් සම්බන්ධයෙන් ඔබ ව විශ්වාස නොකිරීම ය.

දෙවැනියට ඔබට කිසිවකට හෝ කිසිවෙකුට නැතැයි කීමට බැරි වේ. ඒ එයින් ඔවුන් තරහ වෙතැයි යන බිය ඔබට කරදර කරන නිසා ය. එහි ප්‍රතිඵලය ද ඔබ අන් අය අතේ නැටවෙන රූකඩයක් වීම ය. ඔබට කියා ජීවිතයක් ඔබට නැති වීම ය.

තෙවැනිව ඔබට ඔබ කවුදැයි තේරුම්ගත නොහැකි වේ. ඔබව ගවේෂණය කිරීමට ඔබට පවා නොහැකි වේ. ඒ අන් අය වෙනුවෙන් ඔබ සියල්ල අතහැර දමා ඇති නිසා ය. ඔබේය කියා කිසිවක් ඔබට නැති නිසා ය. එයින් ඇති කරනු ඇත්තේ පහසුවෙන් සමනය කළ නොහැකි හිස් බවකි.

ඔබ නිසා කිසිවක් කිසිවෙකු වෙනස් වන්නේ නැත. යමෙකුගේ ජීවිතය වෙනස් කළ හැක්කේ ඔහුට ඇයට විරුද්ධ වීමෙනි. ඔහු ඇය නොදකින පැත්තක් පෙන්වා දීමෙනි. එහෙත් අමනාප වෙතැයි යන බිය නිසා එවැන්නක් ඔබට කළ නොහැකි ය.

විවේචනය කෙනෙකු වෙනස් කරයි. දියුණු කරයි. එහෙත් ඔබ හැමෝගේම හිත දිනා ගැනීම උදෙසා කිසිවෙකු විවේචනය කරතැයි සිතන හැම එකකින්ම මිදෙන්නේ නම් ඔබට සිදු වන්නේ කිසිත් නොකර නිකම් සිටීමට ය.

ඔබ යමක් කළ යුත්තේ එය නිවැරදි නිසා මිසක එයින් ඔබට යමක් අත්වෙතැයි ලැබෙතැයි සිතා නොවේ. අන් අයගේ කැමැත්ත පතන ඔබ කරන්නේ නිවැරදි දේ නොවේ. වැඩි දෙනෙක් කැමති දේ ය. ඒ නිසාම ඔබට නිවැරදි දේ කළ නොහැකි වෙයි. ඔබ සතුව ප්‍රතිපත්තියක් නොපිහිටයි.

ඔබට සතුට අහිමි වේ. ඒ එකකු සතුටු කරන්නට යන විට තවකෙකු අමනාප වන නිසා ය. ඒ අමනාපය ඔබට වද දෙන නිසා ය. ඒ එක අමනාපයෙන් ඔබේ අරමුණ – හැම කෙනෙකුම හොඳින් තබා ගැනීමේ අරමුණ – පරදින නිසා ය. මේ නිසා හැමෝගෙම හිත දිනා ගෙන සිටීමේ අරමුණින් ඔබ ගැලවිය යුතු ය. එය කිසිදු තේරුමක් නැති අපේක්ෂාවකි. ඉලක්කයකි.

එයින් අදහස් කරන්නේ ඔබ සෙස්සන්ට අසංවේදී විය යුතු බව නොවේ. ඔවුන් උදෙසා ඔවුන්ගේ කැමැත්ත හිත හොඳ උදෙසා ඔබ ඔබව පාවා නොදිය යුතු බව ය. ඔබටත් ලෝකයටත් වැඩක් ඇති කෙනෙකු වීම සඳහා හැමෝගේම හොඳ හිත දිනාගැනීමේ අභිලාශය අත් හැරිය යුතු බව ය.

ඔබ කැමති විය යුත්තේ ගරු කළ යුත්තේ පෙනී සිටිය යුත්තේ සෙසු අය වෙනුවෙන් නොවේ. ඔබ නිවැරදි යැයි සිතන ප්‍රතිපත්ති වෙනුවෙන් ය. විශේෂයෙන් ලොව කොතැනක වුවත් පිලිගැනෙන විශ්වීය ප්‍රතිපත්ති වෙනුවෙන් ය. සාධාරණත්වය, යුක්තිය, අවංකත්වය, මිනිසුන් කෙරෙහි ගෞරවය, යමක ගුණාත්මක භාවය සාක්ෂාත් කර ගැනීම වැනි උත්තරීතර අගයන් වෙනුවෙන් ය.

“ඔබගේ අම්ම ද නැතිනම් ඔබගේ බිරිඳ ද?“ යන බයිලා ගීතය ඔබ අසා ඇතිවාට සැක නැත. ප්‍රතිපත්ති මත පිහිටා කටයුතු කරන ඔබට එවැනි ප්‍රශ්න කිසි දිනෙක වද නොදෙනු ඇත. මට ඒ දෙදෙනාම ඕනෑ යයි සෙවල උත්තරයක් දෙමින් ලිස්සා යෑමට ප්‍රතිපත්ති මත පදනම් ව ජීවිතය ගෙවන ඔබට සිදු නොවනු ඇත. ඔබ තෝරාගනු ඇත්තේ අම්මා හෝ නැතිනම් බිරිඳ යන ළදරු උත්තරය නොවේ. නිවැරදි පැත්ත ය. සාධාරණත්වයේ පැත්ත ය. යුක්තියේ පැත්ත ය. ගෞරවාන්විත අස්ථානයේ පැත්ත ය.

කිසියම් හේතුවක් නිසා සමහරු එක් අන්තයකට ඇලෙති. එක්කෝ අම්මා ය. නැතිනම් බිරිඳ ය. ප්‍රතිපත්තිය කුමක් වුව ද සදාතනිකව එකම පැත්තක් ඒ උදවිය ගනිති. ඒ අය සැබෑ වහල්ලු ය.

සමහරු මේ ලෙස ඇලීමට තෝරා ගන්නේ අම්මා හෝ බිරිඳ නොවේ. ඇතැම් විට මිතුරෙකි. නැතිනම් සතුරෙකි. ඇලෙනවා යයි කීවා ට දෙවැනි කී තැනැත්තා සමග ඔහු ඇලෙන්නේ නැත. ඒ වෙනුවට ගැටීමට වග බලා ගැනේ. එය ද එක් ආකාරයක ඇලීම කි. ඉන් පසු ඔහුගේ සියල්ල මෙහෙයවන්නේ සතුරා ය. ජීවිතය ම සකස් කර ගන්නේ සතුරාගෙන් පලි ගැනීමට ය. ඔහු සමග ගනුදෙනු බේරා ගැනීම ට ය.

සමහරු ඒ වෙනුවට තෝරා ගන්නේ මිල මුදල් ය. වස්තු සම්පත් ය. ප්‍රතිඵලය එක ම ය. ජීවිතය ම සකස් වන්නේ ඒ වෙනුවෙනි. සල්ලි ලැබෙනවා අම්මා මොකද බිරිඳ මොකද? ඕනෑම දෙයක් උහු විකුණති. ශරීර සෞඛ්‍යය ද මිතුරන් ද තම අනාගතය ම ද ඒ වෙනුවෙන් පරදුවට තබති.

තවත් අය කරන්නේ ඒ වෙනුවට රැකියාවේ අභිවෘද්ධීය තෝරා ගැනීම ය. වෘත්තීය හිණිමගේ ඉහළට ම යෑම සඳහා ඔහු සියල්ල කැප කරන්නේ ය. රෑ වෙනතුරු ඒ වෙනුවෙන් කඹුරන්නේ ය. දවසේ නොනිදා සිටින හැම පැයක් ම ද හැම දිනයක් ම ද ඒ සඳහා උගස් කෙරේ.

තවත් අය තමන් සිය කේන්ද්‍රයට හැටියට තබා ගනිති. සියල්ල තමන්ට ය. තම සුඛ විහරණය උදෙසා ය. ඊට පසු සියල්ල සකස් වන්නේ ඒ සඳහා ය. තමන් අවට සිටින සියල්ලෝ ඒ වෙනුවෙන් කැප විය යුතු යැයි උහු සිතති. අවසානයේ මේ උමතුව උසුලා ගැනීමට බැරි ව සෙස්සන් වෙන් ව යන තුරුම හේ නොනැවතී ඒ පසු පස හැලමේ දුවයි.

ප්‍රතිපත්ති හැරෙන්නට සිය කේන්ද්‍රය ලෙස මෙසේ වෙනත් ඕනෑ ම දෙයක් තෝරාගන්නා මිනිසා අවසානයේ තමන් තෝරාගත් දෙය පවා සාක්ෂාත් කර ගැනීමේ අපොහොසත් වෙයි. ඒ සඳහා අවශ්‍ය සහය නොලැබ අවසානයේ ව්‍යාසනයට පත් වේ.

ප්‍රතිපත්තිය වැදගත් වන්නේ මේ ව්‍යාසනයෙන් මිදීම ට ය. ඉන්ද්‍ර ඛීලයක් සේ නැගී සිටීම ට ය. එසේ කරන තැනැත්තේ බොහෝ දෙනෙකුගේ සහය ලබයි. දිගු කාලීන ව ජය ලබයි. තමන් ද තමන් සගයින් ද මුළු ලෝකය ම ද ජය ගනියි, දිනවයි.

කිසිවකුගේ පැත්ත නොගෙන සිටීමත් එක් පැත්තක් තෝරාගෙන ඒ මත පිහිටා ඉතිරි සියල්ල පරදුවට තැබීමත් යන අන්ත දෙකින් මිදිය හැක්කේ ප්‍රතිපත්ති පමණක් ගුරු තන්හි ලා සැලකීමෙනි.

මේ කී දෑ ඕනෑම කෙනෙකුට වැදගත් උවදෙසකි. එහෙත් කළමනාකරුවන්ට එය වඩාත් සුවිශේෂ ය. ඔවුන්ට එය මග හැරිය නොහැකි ම පාඩමකි. ඒ පාර්ශවකරුවන් විශාල සංඛ්‍යාවක් සමග කළමනාකරුවෙකුට ගනුදෙනු කිරීමට සිදු ව ඇති හෙයිනි.

උඩ පැන්නොත් බිම වැටේ


ඇඟිල්ලෙ තරමට ඉදිමියං. මුදුනා වෙන්න යන්න එපා. උඩ පැන්නොත් බිම වැටේවි. මෙවැනි අවවාද අනුශාසනාවල කෙළවරක් නැත. මේ හැම එකකින්ම කියන්නේ එකම දෙයකි. ඉන්න විදිහට ඉන්න කියා ය.

සමහරක් කියන්නේ ආදරේට ය. අපට තියෙන හිතේෂී කමට ය. නටන්න ගොස් අප පස්ස බිම ඇන ගනීවි දැයි යන බියට ය. සමහරක් කියන්නේ තරහට ය. උඩ පැන ඉහළ අත්තකට නගි දැයි යන ඉරිසියාවට ය. ඉහළ ගොස් උන්ට කෙළවාවි දැයි යන බිය ට ය. අරමුණ කුමක් වුව ද කියන පණිවුඩය එක ය. එහි මුඛ්‍ය අර්ථය වර්ධනය වනු එපා කියා ය. අතීතයේ  පැවතුනු විදිහට පවතින්නට කියා ය. බහුතරය සමග සිටින්න කියා ය. ඒ තුළ සැඟවෙන්නට කියා ය.

11420

මෙහෙම අවවාද වලින් පිරුණු රටක් එක තැන පල්විම අහම්බයක් ද? අරුමයක් ද? නැත. එවැනි රටක් බිඳ දමන්නට සතුරන් වුවමනා නැත.

ඉන්නා විදිහට ඉන්නා එක ඇත්තට ම පහසු ය. එහෙව් එකේ එසේ නොඉඳ කිසියම් කෙනෙක් පියවරක් ඉදිරියට පය තබන්නේ ඇයි? එක හේතුවක් වන්නේ එක තැන ලැගීම කම්මැලි වීම ය. අනෙක් හේතුව වන්නේ එසේ සිටීම සතෙකුට මිස මිනිහෙකුට කිරීම අපහසු වීම ය. මිනිසා හැදී ඇත්තේ ම වෙනස් වන්නට ය. වර්ධනය වන්නට ය.

වඩු කුරුල්ලන් මිට වසර දහසකට පෙර නිම කළ වඩු කූඩුව අදත් හදන බව අපි දනිමු. එහෙත් මිනිසුන්ගේ ගෙවල් කොතෙක් නම් වෙනස් කම් වලට බඳුන් වී ඇත් ද? ඒ නව දේ කිරීමේ, වෙනස් දේ කිරීමේ, නොතිත් ආසාව නිසා ය. නිසඟ මිනිස් ගතිය නිසා  ය.

මිනිස් ශිෂ්ඨාචාරය සෙසු සතුන් අතර මග දමා ඉදිරියට ම පිය මැන්නේ ද ඒ නිසා ය. අලුත් අලුත් දෑ නොතනන ජාතිය ලොව නොනගී යයි කුමාරතුංග මුණිදාසයන් කීවේ ද ඒ නිසා ය. අතීත විභුතිය ගැන කතා නවත්වා අපට අද කළ හැකි නව දේ සෙවිය යුත්තේ ද ඒ නිසා ය. බිම වැටේ දැයි බිය වෙමින් සිටින්නේ නැතිව අවශ්‍ය ශක්තිය ලබාගෙන උඩ පැන ඉහළ අත්තක් අල්ලා ගත යුත්තේ ද ඒ නිසා ය.

එසේ  වුව ද සමාජ තහංචි විසින් අපේ මේ නිසඟ ශක්තිය අඩ පන කොට තිබේ. අප ආසාවෙන් ගායනා කරන ගීත පවා සැකසී ඇත්තේ ඒ තහංචි නැවත නැවතත් මතක් කරනු පිණිස ය. පිදුරු සෙවි කළ පැල්පතේ ඇති සාමය මහ මන්දිරේ නැති බව කියන විට අප තේරුම් ගත යුත්තේ මුත්තලා හිටි පැල්පත සොඳුරු බව ය. එයින් නික්ම මන්දිර තැනීමෙන් අප කළේ වරදක් බව ය. වඩු කුරුල්ලා මෙන් මුත්තාගේ පැල වැනි එකක් හදා ගත්තේ නම් අප අද විඳින අකරතැබ්බයන්ගෙන් ගැලවීමට පුළුවන් බව ය. අඩු වශයෙන් මෙතැනින් එහාට අඩියක් වත් නොසෙල්විය යුතු බව ය. අප අභියෝග කළ යුත්තේ මේ අපට හොරා අප හදවතට කා වද්දන්නට හදන මේ තහංචි වලට ය. සීමා මායිම් වලට ය. වැට කඩොලු වලට ය.

සබඳ අපි කඳු නොවෙමු උනුන් පරයා නැගෙන කියන ප්‍රතිගාමී සිංදුව ඉවතලා කඳු වී නතර නොවී හැකිනම් හාත්පස ආලෝකය විහිදන ගිනි කඳු බවට පත් විය යුත්තේ ඒ නිසා ය.

කවි සිංදුවල පමණක් නොව මේ නිශේධනීය අධෛර්ය කරවන සිතුවිලි ඇති ඉපැරණි හැම දෙයක් ම අත් හල යුතු ය.

කියන්න ලෙහෙසි ය. කරන්න අමාරු ය. විශේෂයෙන් අප වැනි රටක අමාරු ය. එක තැන ලැගීමෙන් නොනැවතී වැටුනු තැනටම වී නිදාගෙන ද ඉන්නා මිනිසුන් සිටින අප වැනි රටක එය අමාරු ය.

මිනිසුන් නිදා ගෙන ඉන්නා තැනක නැගිට ඇවිදින මිනිසා නිදන මිනිසුන්ගේ නින්දට බාධාවක් බවට පත් වන හෙයිනි. නිදන කට්ටියටම එක් වී ඇවිදින එකාට තඩි බාන්නට හෝ ඔහු නිහඩ කරන්නට කටයුතු කරන්නට පුළුවන් බැවිනි.

මා වැඩ කළ එක් ආයතනයක ප්‍රධානියෙක් මට අපූරු අවවාදයක් දුන්නේ ය. ඒ ලස්සණ කතාවක් කීමෙන් පසු ය. කැලෑවේ තුරු මුදුන් වලින් තැනෙන හරිත රේඛාවක් තිබේ. කිසියම් ගසක් මේ හරිත රේඛාව ඉක්මවා ගිය විට සිදුවන්නේ හමා යන සුළගට නිරාවරණය වීම ට ය. සුළග නිසා ඇතැම් විට කරටියෙන් ම කඩා දැමීමට ලක් වීමට ය. ඒ නිසා කළ යුත්තේ ආවරණය වී ඉඳීම ය. හරිත රේඛාවෙන් මතු නොවී සිටීම ය. සැගව සිටීම ය.

මට සිතුනේ ඊට වෙනස් ලෙස ය. කිසිවෙකුට හරිත රේඛාවෙන් මතුවන්නට හැකි නම් ඔහුගේ ඇයගේ මුවාවෙන් සෙසු අයට ද එයින් මතු විය හැකි ය. සැවොම එක වගේ නිර්භීත නැත. ඒ නිසා ම කළ යුත්තේ එසේ මතුවන නිර්භීත අයට දිරි දීම ය. නායකයින් අවශ්‍ය සැගවී සිටීමට හා පසුබැසීමට උපදෙස් දීමට නොවේ. මතුව පහර දීමට උනන්දු කර වීමට ය. මිනිසුන් තුළ ඇති හුඹස් බිය පහ කිරීමට ය.

අපට ඉන්නේ එසේ මතුවන්නට තනන උන් ද අධෛර්ය කරන නායකයින් ය. උපදේශකයින් ය. අප බිය වද්දන අපව අකර්ණම්‍ය කරන නායකයින් ය. අපේ ප්‍රශ්නය ද එය ම ය.

එය එසේ වුව ද ඔබ මෙතෙක් සිතා සිටියේ පසු බැස සැගවෙන්නට නම්, එසේ කළේ කවරෙකුගේ උපදෙස් අනුව වුව ද ඒ ගැන අවසාන විශ්ලේෂණයේ දී වගකිව යුතු වන්නේ ඒ කවරෙකුවත් නොව ඔබ ම ය. ඒ නිසා සමාජය එසේ අපට උපදෙස් දුන් නිසා කළා යැයි ගැලවෙන්නට අපට බැරි බව අප වටහා ගත යුතු ය. අප ගැන අප වගකිව යුතු ය.

ඒ නිසා, නායකයින්ට බැණ දොඩමින් කාලය ගත කිරීමේ තේරුමක් නැත. උන් ඇතැම් විට උපදෙස් දෙන්නේ උන් දන්නා තාලයට ය. උන් දන්නා පමණට ය. ඇතැම් විට මතු නොවී සැගවෙන්නට කියන්නේ මතුවුනොත් දවසක තමන්ටත් තර්ජනයක් එල්ල වෙතැයි යන බිය නිසා ද විය හැකි ය. ඒ කුමක් වුව ත් අප ඒවා අසා ඒ අනුව අපේ ජීවිත සකස් කර ගන්නේ නම් අවසන වැරදිකරුවන් වනු ඇත්තේ අප ය. ඒ නිසා මේ බියෙන් මිදෙන්නට අදිටන් කළ යුතු ය.

ඊළගට මතු වන ප්‍රශ්නය ප්‍රතිවිපාක නොබලා මතු වීම නුවණක්කාර ද යන්න ය. විය හැකි අවදානම ගැන වගේ වගක් නැතිව බෙල්ල දීම කළ යුතු ද යන්න ය.

නැත. මතු වීම ප්‍රවේසමෙන් කළ යුතු ය. පස් මහ බැලුම් බලා කළ යුතු ය. ශක්තිය වඩා ගෙන කළ යුතු ය. නිසි වෙලාව බලා කළ යුතු ය. දුර්වලකම් දැන කළ යුතු ය. මතු විය තර්ජන ගැන තක්සේරුවකින් කළ යුතු ය. එලඹෙන අවස්ථා ගැන සුපරීක්ෂාවෙන් කළ යුතු ය. අවදානම ගැන නිසි තක්සේරුවකින් කළ යුතු ය.

ඒ නිසා ම මුවා වී අකර්ණම්‍ය වීමේ ප්‍රතිපක්ෂය වන කිසි දෙයක් නොබලා ඉදිරියට පැමිණීමේ පුහු වීරත්වය ද හුඹස් බිය තරමට ම අත් හළ යුතු ය.

අප හැමට මොළයක් ලබා දී ඇත්තේ සිතන්නට ය. කිසිවෙකු හෝ දෙන උපදෙස් බාර ගැනීමට පෙර විමසන්නට ය. විමසා ක්‍රියාත්මක වීමට ය.

බල්ලාගේ වැඩේ සහ බූරුවාගේ වැඩේ


බල්ලාගේ වැඩේ බූරුවා විසින් නොකළ යුතු ය. අපේ ජනවහරේ එන මේ උපදේශය වත්මන් ලෝකය තුළ විශේෂයෙන් කළමනාකරණය සම්බන්ධයෙන් කොතෙක් දුරට අදාළ වන්නේ දැයි අප විසින් විමසිය යුතුව තිබේ.

අපේ ආයතන තුළ වැඩ කරන බොහෝ අය මේ උපදේශය හිස් මුදුණින් පිළිගන්නා අය ය. ඒ නිසා ම තමන්ගේ රාජකාරි ලයිස්තුවේ නැතිනම් ඒ වැඩයට අත ගසන්නේ නැත. රෝගියාගේ ට්‍රොලිය තල්ලු කිරීමේ රාජකාරිය පැවරුණු සාත්තු සේවකයෙක් සිටින බැවින් හෙද නිලධාරියෙක් හෝ වෛද්‍ය නිලධාරියෙක් ඊට අත ගසන්නේ නැත. සාමාන්‍ය තත්වයක් යටතේ එය නිවැරදි ය.
එහෙත් ජිවිතයත් මරණයත් අතර සටනක යෙදී සිටින රෝගියෙකු සිටින තැනක ද එවැන්නක් සිදු වන්නේ නම් තත්වය බරපතළ ය.

මුල් ඡයාරූපයේ දැක්වෙන්නේ තමන්ගේ රාජකාරියට අයිති වන්නේ පාරේ සුදු ඉර ඇඳීම පමණක් නිසා දර ඉත්ත ඉවත් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළ පින්තාරුකරුවෙකුගේ කතාව ය. මේ ඡයාරූපය දැක හිනැහෙන අප මීට සමාන කටයුතු අපේ කාර්යාල වල වැඩ බිම් වල අප ම කරන බව අමතක කරමු.

වැඩ බෙදා ගැනීම ඵලදායකත්වය ඇති කිරීම සඳහා අවශ්‍ය ය. වෛද්‍යවරයෙකුගේ කාලය ට්‍රොලියක් තල්ලු කිරීම සඳහා යෙදවීමේ තේරුමක් නැත. එහෙත් එය අවශ්‍ය වන්නේ හදිසි ලෙඩෙකුගේ දිවි බේරා ගැනීමට නම් එවැනි තැනක ට්‍රොලියක් තල්ලු කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කරන වෛද්‍යවරයෙකුගේ කාලය ද කිසි කමකට නැත.

බල්ලාගේ වැඩ බූරුවා කළ යුතු නැත. ඒ සාමාන්‍ය තත්වයන් යටතේ ය. එසේ නොමැති ව එය දේව නියමයක් සේ සළකා කටයුතු කරන්නට අපට අවසර නැත. රාජකාරි බෙදන ඉරි සැළකිය යුත්තේ මහාමාර්ගයක ඇති තනි ඉරි හැටියට නොවේ. කඩ ඉරි හැටියට ය. එසේ වුව ද මහාමාර්ගයේ තනි ඉර කිසි දු සැළකීමකින් තොරව කපන අපේ මිනිස්සු රාජකාරියේ කඩ ඉරි ද තනි ඉරි හැටියට සළකති. ඒ කබරගොයා ද තලගොයා වීමේ න්‍යාය අනුව ය.

දෙවැනි ඡයාරූපයෙන් දැක්වෙන්නේ තමන්ගේ වපසරියෙන් පිට පැන වැඩ කරන රථවාහන පොලීසියේ නිලධාරීන් පිරිසකි. ඔවුන් මේ යෙදී සිටින්නේ මහමග දෝරේ ගලමින් යන වැහි වතුර බැස නොයන්නේ ඇයි දැයි පිරික්සීමක ය. එය ඔවුන්ගේ රාජකාරිය නොවේ. එහෙත් ඒ ගැන නොසළකා රථවාහන හසුරුවන්නට බැරි ය. ඒ නිසා තම වැයික්කියෙන් පිට පැන වෙනත් රාජකාරියක යෙදීමට ඔවුනට සිදු ව තිබේ. ඔවුහු එය අනලස්ව සිදු කරමින් සිටිති.

ඒ එක් පැත්තකි. අනෙක් පැත්ත ඊටත් වඩා ප්‍රශ්න කාරී ය.

අවශ්‍ය තැන්වල දී නොකළ ද අනවශ්‍ය තැන්වලදී බල්ලාගේ වැඩ කරන්නට ඉදිරිපත් වන බූරුවන්ගෙන් ද අපේ ආයතන වලට අඩුවක් නැත.

පවරන ලද රාජකාරියක් කරන කෙනෙකුගේ වැඩ වලට අත පොවමින් ඔවුන්ට නිසි නිදහස නොදෙන සුපරීක්ෂකයන් කරන්නේ එවැනි වැඩකි. වැඩ අනුයුක්ත කිරීමේ නිසි කලාව ඔවුන් දන්නේ නැත. වැඩ අනුයුක්ත කිරීමේ දී අප කරන්නේ අපේක්ෂිත ඉලක්ක ලබා දීම ය. ඒ ඉලක්ක ලගා කර ගත් බව මණින නිර්ණායකයන් කවරේ දැයි කියා සිටීම ය. අවශ්‍ය සම්පත් ලබා දීම ය. අවශ්‍ය කුසලතා ලබා දීම ය. අවශ්‍ය දැනුම ලබා දීම ය. ඊට පසු අවශ්‍ය ම නම් ඒ සඳහා අනුගමනය කළ හැකි විකල්ප මාර්ග කීපයක් අනාවරණය කර දීම ය. ඊට පසු අවශ්‍ය නම් පසු විපරම් කරමින් ඉලක්ක කරා ළගා වේ දැයි අවධානයෙන් සිටීම ය. එතෙකුදු ඒ වැඩ කළ යුතු නිශ්චිත ආකාරයක් නිර්දේශ නොකිරීමට අප ප්‍රවේශම් විය යුතු ය. වැඩය බාර දුන් තැනැත්තාට එය කිරීමට අවශ්‍ය නිදහස අප ලබා දිය යුතු ය. ඔහුගේ හෝ ඇයගේ නිර්මාණශීලිත්වය පුබුදු කරන්නට තමන්ගේ ආරකට වැඩ කරන්නට ඉඩ හසර ලබා දිය යුතු ය. බොහෝ සුපරීක්ෂකයන්ට නොහැකි ඒක ය. වැඩ අනුයුක්ත කළ එකාට කීර්තිය ලැබෙන ඒ වැඩ පිළිවෙල වෙනුවට පස්සෙන් පන්නමින් තමන් සියල්ල කරන බව අගවන වැඩ ශෛලියක් ඔවුහු අනුගමනය කරති. බල්ලාට බාර දුන් වැඩේ බාර දුන් බූරුවාම විසින්ම කරන්නට හදන සෙයක් බලා සිටිනවුනට එවිට පෙනේ.

බොහෝ විට එයට හේතුව තමන් සුපරීක්ෂකයෙක් හැටියට උසස්වීමක් ලැබුවේ වුව ද සේවකයෙකුගේ මට්ටමෙන් මිදීමට ඔහුට නොහැකි ව තිබීම ය. ඒ සම්බන්ධයෙන් දොස් පැවරිය යුත්තේ එවැනි සුපරීක්ෂකයන්ට පමණක් නොවේ. එවැනි උසස්වීමක් ලබා දීමේ දී නව තනතුරට අවශ්‍ය දැක්ම ආකල්ප කුසලතා හා දැනුම ලබා දීමට අසමත් වන කළමනාකාරිත්වයට ය.

කොට්ඨාෂයක් බාර ව කටයුතු කළ ඉංජිනේරුවෙකු එම ආයතනයේම ප්‍රධානියා බවට පත් වුනු කල ද කරන්නේ කොට්ඨාෂ පාලනය නම් ආයතනයට දෙයියන්ගේ පිහිට ය. බොහෝ ආයතන වල අප දකින්නේ ම එවැනි නායකත්වයන් ය. තමන් දැරූ මුල් තනතුරෙන් එහාට පරිණත නොවූ මිනිසුන් නායකත්ව භූමිකා උසුලන ආයතනයන් ය.

රටක ජනාධීපති කෙනෙකු චිත්‍රපටි වාරණය කිරීමට යා යුතු නැත. ගමක් ගානේ ගොස් බෝක්කු හදන්නට නියෝග දිය යුතු නැත. අපරාධකරුවන් අල්ලන්නට පරීක්ෂණ කණ්ඩායම් අහවල් ගණනක් පත් කරන්න යැයි පොලීසියට උපදෙස් දෙන්නට යා යුතු නැත. ඔහු කළ යුත්තේ රටේ ඉදිරි ගමනට අවශ්‍ය මූලික වෙනස් කම් කවරේදැයි සොයා බැලීම ය. රටක් නිසි පරිදි ඉදිරියට යෑමට රටේ ප්‍රතිපත්ති කෙසේ සකස් විය යුතු දැයි සොයා බැලීම ය. ඒවා සඳහා නිසි යාන්ත්‍රණයන් සකස් කිරීම ය. එසේ සකස් කරන ලද ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය නෛතික හා ආයතනික කටයුතු සකස් කිරීම ය. මුලම්‍ය ම ය පහසුකම් ලබා දීම ය. එදිනෙදා වැඩ වෙනුවට දිගුකාලීන ගමන් මග ගැන අවධානයෙන් සිටීම ය. හදිසි වැඩ පස්සේ දුවනු වෙනුවට වැදගත් වැඩ පිරික්සීම ය.

රටක් සම්බන්ධයෙන් පමණක් නොව ආයතනයක් සම්බන්ධයෙන් ද මේ තත්වය අදාළ ය. අවශ්‍ය වනුයේ පහළම සේවකයන් පස්සෙන් පන්නනු වෙනුවට ඉහළ කළමනාකාරිත්වය හරහා ආයතනයේ පද්ධති හා යාන්ත්‍රණ හරහා ඔවුන් පාලනය කරන්නට කල්පනා කරන නායකයින් ය.

ඒ වෙනුවට අප අත් දැක ඇත්තේම ක්ෂුද්‍ර කළමනාකරණයේ යෙදෙන කුඩා කරුණු සොයමින් ලතවෙන නායකයන් ය. බල්ලාගේ වැඩේ කරන්නට යන උදවිය ය.

එක් පැත්තකින් රාමුවකට සීමා වන්නේ නැති තරමට නම්‍යශීලිත්වයත් අනෙත් පැත්තෙන් තමන්ගේ වපසරිය ගැන අවබෝධයෙන් ඉන් පිටතට විසි වන්නේ නැති ද්‍රෘඪ භාවයත් අපට අවශ්‍ය ව තිබේ. බල්ලාගේ වැඩේ නොකරන්නේ නමුත් අවශ්‍ය තන්හි ඒ සඳහා වුව ද සූදානම් මිනිසුන් අපට අවශ්‍ය ව තිබේ. බූරුවන් සිටිය ද එවන් හිතන මතන මිනිසුන්ගේ හිගයක් අපට තිබේ. ඒ සමහර විට ජන කතාවේ පරිදි බූරුවා තේරුම් ගැනීමට නොහැකි ජනතාවක් ඉන්නා නිසා ද විය හැකි ය.

එහෙත් මේ තත්වය අවබෝධ වන්නේ නම් එයින් මිදීමට අපහසු නැත. නායකයින් සිටින්නේ ජනතාව අනුගමනය කරන්නට නොවේ. ඔවුන් වෙනස් කරන්නට ය.

නොරැකෙන රැකියා


4b40c430568452d1708fc71d8e89ed09

තමන්ගේ ප්‍රධානියා කවරෙක් ද යන්න මත අපේ රැකියාවේ සතුට සාර්ථකත්වය සහ අනාගතය තීරණය වන බව බොහෝ දෙනෙකුගේ අදහස ය. රැකියාවක් වෙනුවට ප්‍රධානියෙක් සොයන්න යන මේ නිවේදනයෙන් දැක්වෙන්නේ ද එයයි.

එහෙත් අපට හැක්කේ රැකියාවකට අයැදුම් කිරීමට මිස ප්‍රධානියෙකුට අයැදුම් කිරීම නොවේ. ඒ නිසා ම ලබන රැකියාවත් සමග ලැබෙන ප්‍රධානියා කවරෙක් ද යන්න අපේ තෝරාගැනීමක් නොවේ. නිසි ප්‍රධානිියෙක් නොලැබීම රැකියාව සම්බන්ධයෙන් විය හැකි එකම අභාග්‍ය නොවුනත් ප්‍රධානම අභාග්‍යය ලෙස අප මත කඩාපාත් වන්නේ ඒ අනුව ය.

ප්‍රධානියා හෝ ආයතනය ඔබට සාධාරණ නොවන්නේ නම් කළ හැක්කේ කුමක් ද? කළ යුත්තේ කුමක් ද? ඒ සඳහා විවිධ අය විවිධ ප්‍රතිචාර දක්වති. ඉන් එකක් වන්නේ උඩින් විරුද්ධ විය නොහැකි නිසා යටින් ඔහු පරාජය කිරීමට ය. ඔහුගේ වැඩ කඩාකප්පල් කිරීම ඔහුට විරුද්ධව පෙත්සම් ගැසීම ඔහුට නැති තැන අපහාස කිරීම යන විවිධ උපක්‍රම එහි දී අනුගමනය කෙරේ. වැඩ නොකර මග හැරීම වැනි අහිංසක විරෝධයන් ද ඒ අතර සළකා බැලේ.

මේ සියල්ලෙන් ඔහුට වඩා පරාජය ලබන්නේ අප ය.

වැඩ නොකර සිටීමෙන් අප අලස වේ. අපේ කුසලතා මොට්ට වේ.

වැඩ කඩා කප්පල් කිරීම අපහාස කිරීම කකුලෙන් ඇදීම යන සියල්ල අපේ ලේ කෝප කරවන අපව ලෙඩ කරවන ක්‍රියා ය.

එවැනි තත්වයක් පවත්වා ගනිමින් ආයතනයේ රැඳී සිටිමෙන් වඩාත් අර්බුදයට යන්නේ බොස් නොව ඔබ ය. මේ වැඩ නිරාවරණය වූ දවසක එලියට බහින්නට සිදු වන්නේ ද ඔබට ම ය.

ඒ වෙනුවට අපට කළ හැකි තවත් දෙයක් තිබේ. කපන්නට බැරි අත සිඹීම ය. ප්‍රධානියාට වඩාත් හොඳින් සැළකීම ය. ඔහුව ඇයව දිනා ගැනීමට තැත් කිරීම ය. ඔහු අසරණ වූ අවස්ථාවක පිහිටට ඉදිරිපත් වීම ය. ඔහුට ම ලජ්ජා හිතෙන තරමට හොඳ වීම ය.

කියන කොට ලස්සණ වුනාට එය කියන තරම් පහසු නැත. ඒ සඳහා ධෛර්යය තිබිය යුතු ය. දක්ෂතාවයක් තිබිය යුතු ය. අතිවිශාල ආත්ම දමනයක් තිබිය යුතු ය.

සමහර ප්‍රධානියෙක් ඔබේ ඒ අපූරු ප්‍රතිචාරයට සාධනීය ලෙස පිළිතුරු දෙන්නට පුළුවන. ඒත් වැඩි දෙනා එය තේරුම් ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරනු ඇත. ඔබට හතුරුකම් කළේ ඔබට නරක කෙනෙකු ලෙස ලේබලයක් අලවා නම් ඒ ලේබලය ප්‍රධානියාට වෙන විදිහකට සිතන්නට ඉඩ දෙන එකක් නැත.

වඳින්න වඳින්න ගහන මිනිහාත් ගහන්න ගහන්න වඳින මිනිහාත් මෝඩයෙකි යන කියමනක් තිබේ. ඒ අනුව දිගෙන් දිගට කරගෙන යන එම ගනුදෙනුවෙන් සිදුවන්නේ ප්‍රධානියා සමග ඔබත් මෝඩයෙක් වීම ය.

කළ හැකි ඊළග දෙය නම් ප්‍රධානියා වෙනුවට ආයතනය ප්‍රධානියා තනතුරේ දමා වැඩ කිරීම ය. බ්‍රහ්ම දණ්ඩනයෙන් ප්‍රධානියා සමග ගනුදෙනු කරන ගමන් ආයතනය වෙනුවෙන් තමන්ගේ වගකීම දැරීම ය. දායකත්වය සැපයීම ය. ප්‍රධානියා ඉවත්ව යන තෙක් කල් ගැනීම ය. හාමුදුරුවන්ගේ අකටයුතුකම් හා අශ්ලීලත්වය නිසා පන්සල අත්නොහැර හාමුදුරුවන් අත් හැරීම ය.

සමහර ප්‍රධානීන් යටතේ ඒ ක්‍රියාමාර්ගයට පවා ඉඩක් නැත. පස්සෙන් පන්නමින් පහර දෙන්නේ නම් පන්සල තුළ රැඳිය නොහැකි ය. ආයතනය තුළ රැඳිය නොහැකි ය.

ඊළගට කළ හැක්කේ ප්‍රධානියාගේ ක්‍රියාකලාපය නුරුස්සන සෙසු මිනිසුන් සමග එක්ව සංවිධානය වී ප්‍රධානියා මෙල්ල කිරීම ය. ලාංකීය සමාජය අතිශය දුර්ලභ අවස්ථාවක දී මිස එවැනි කැරලි ඉවසන්නේ නැත. ඒ නිසා ම එය කළු ගලක ඔලුව ගසා ගැනීමක් විය හැකි ය. බලය ඇති ප්‍රධානියෙකු මෙන්ම ඒ බලය පිළිගත් සමාජයක් ද ඉදිරියේ ඔබ කෙතරම් ශක්තිමත් ද ඔබ හා සමග සම්බන්ධ වන බලවේග කෙතරම් ශක්තිමත් ද යන්න සොයා බැලිය යුතු ය. ඔවුන් ආයතනය තුළ සමාජය තුළ කොතරම් පිළිගත් කොටසක් ද කොතරම් පිළිකෙව් කරන කොටසක් ද යන්න ගැන ඔබ සංවේදී විය යුතු ය. ප්‍රධානියාට විරුද්ධ වීම සඳහා ප්‍රධානියාටත් වඩා පිළිකුල් කළ යුතු බලවේග සමග එක් වීමේ තේරුමක් නැත. බල්ලන් සමග ලැග්ගොත් ඔබට සිදුවන්නේ මැක්කන් සමග නැගිටීමට ය.

ඒ නිසාම ප්‍රධානියා නරක නම් කළ හැකි තවත් විකල්පයක් ද සොයා ගත යුතු ය. ඒ වෙනත් හොඳ ප්‍රධානියෙක් සොයාගැනීම ය. මාරුවක් ලබා ගැනීම ය. වෙනත් රැකියාවකට යෑම ය. රටින් ම බැහැර වීම ය.

කාලයක් තිස්සේ වැඩ කළ තමන් ආදරය කළ ආයතනයක් රටක් දමා යෑම අසීරු ය. විශේෂයෙන් එක් මුග්ධ පුද්ගලයෙකු සහ ඔහු හෝ ඇයව ආරක්ෂා කරන ඊට සමාන මෝඩ පුද්ගලයින් පිරිසක් වෙනුවෙන් ඒ අත්හැරීම තේරුමක් නැතැයි ඔබට සිතුනොත් එය පුදුමයට කාරණයක් නොවන්නේ ය.

දැන් ඇත්තේ අප මෙතෙක් අප කල්පනා කළ විකල්ප එකිනෙක සන්සන්දනය කර බැලීම ය. ඒවායින් දැනටම අත්හදා බලා කල් ඉකුත් වූ විකල්පයන් තිබේ නම් ඒවා බැහැර කර ඉතිරි ඒවා සන්සන්දනය කර බැලීම ය.

ඔබ සතු ශක්තීන් ඔබගේ දුර්වලතා ඔබට ඇති අවස්ථා හා ඔබට ඇති තර්ජන සළකා බලමින් තීරණයකට එළැඹීම ය. ඔබ පමණක් නොව ඔබට පක්ෂ වෙතැයි සැළකිය හැකි සෙසු බලවේග සම්බන්ධයෙන් ද මේ ශදුඅත (ශක්තීන් දුර්වලතා අවස්ථා හා තර්ජන) විමසුම කළ යුතු ය. ඔබට විරුද්ධ වෙතැයි සැළකිය හැකි බලවේග සම්බන්ධයෙන් ද ඒ විමසුම කළ යුතු ය. මිතුරු හා සතරු බලවේග ඔබ ගන්නා තීරණයට කෙසේ ප්‍රතිචාර දක්වනු ඇති දැයි ඒ අනුමාන කළ හැකි ය. අවසාන විශ්ලේෂණයේදී ඔබ විසින් ගනු ලබන ක්‍රියාමාර්ගය කෙසේ අවසන් වනු ඇති දැයි ඔබ දැකිය යුතු ය. එවැන්නක කෙටි විපාක පමණක් නොව දීර්ඝ කාලීන විපාක ද ඔබේ සැළකිල්ලට යොමු විය යුතු ය. ඔබ ගන්නා අවදානම හා එවැන්නක් සාර්ථක වීමට ඇති ඉඩකඩ ඒ මගින් පිරික්සිය හැකි ය. ඒ සියල්ල අවසානයේ ඔබ කළ යුතු දෙය සම්බන්ධයෙන් තීරණයකට පැමිණිය හැකි ය.

ඔබ කුමන පියවරක් ගත්ත ද නොකළ යුතු දේ ගණනාවක් තිබේ. ඉන් පළමුවැන්න ආයතනයට සතුරු වීම ය. මුහුණ සමග තරහ වී නහය කපා නොගැනීම ය. දෙවැන්න උකටලී වීම ය. කිසිවක් නොකොට නිකම් සිටීම ය. තුන්වැන්න කෝපයෙන් තරහෙන් ආවේගයෙන් ජීවත් වීම ය. දෙවැනි හා තුන්වෙනි පියවර දෙකින්ම ඔබ කරගන්නේ ඔබට නපුරකි. දෙවැන්නෙන් සිදු වන්නේ ඔබේ කුසලතා මොට්ට වී යෑම ය. ඔබේ ප්‍රතිරූපය කෙළෙසීම ය. ඔබේ අනාගතය අඳුරු වීම ය. තුන්වැන්නෙන් සිදු වන්නේ ඔබ රෝගී වීම ය. ඔබේ ආයුස කෙටි වීම ය. ඔබේ හැගීමි හා ආවේගයන් පිටාර ගොස් ඔබ ඇසුරු කරන මිනිසුන්ගේ ජීවිත ද අඳුරු වීම ය.

කළ හැකි දේ හා නොකළ යුතු දේ දන්නා ඔබට දැන් තීන්දුවක් ගත හැකි ය. ඒ ගන්නා තීරණය කුමක් වුව ද එය වැඩි දෙනෙකුට පමණක් නොව විශේෂයෙන් ඔබට යහපත් එකක් විය යුතු බව කෙටි කාලීනව පමණක් නොව දිගු කාලීන ව ද යහපත් දෙයක් විය යුතු බව එහි දී ඔබ නැවත නැවතත් සිහිපත් කළ යුතු ය.

යා දෙක නොරත රත


%e0%b6%b8%e0%b7%80%e0%b7%8a%e0%b6%b6%e0%b7%92%e0%b6%b8-%e0%b6%b4%e0%b7%99%e0%b6%b6%e0%b6%bb%e0%b7%80%e0%b7%8f%e0%b6%bb%e0%b7%92-8තාර්කික බුද්ධියට මෙන්ම භාවමය බුද්ධියට ද ඇමතීමට කළමනාකරුවෙකු කටයුතු කළ යුතු බව බොහෝ කළමනාකරුවෝ අමතක කරති.

කැප වී වැඩ කිරීමෙන් ආයතනයේ ආදායම ඉහළ දැමිය හැකි නම් එහි ප්‍රතිලාභයෙන් කොටසක් ගෙවිය හැකිය යන අදහස සන්නිවේදනය කරන කළමනාකරුවෙකු කරන්නේ සේවකයන්ගේ තර්ක බුද්ධියට ආමන්ත්‍රණය කිරීම ය. එවැන්නෙකු වැඩියෙන් වැඩ කිරීමෙන් කවරක් අපේක්ෂා කළ හැකි ද යන්න පිළිබඳ නිශ්චිත සන්නිවේදනයක් වැඩ කරන අයට ලබා දෙයි. එපමණක් නොවේ. වැඩියෙන් වැඩ කරන අයට වැඩියෙනුත් අඩුවෙන් වැඩ කරන අයට අඩුවෙනුත් ගෙවන බවට එවැනි කළමනාකරුවෙකු වග බලා ගනී. ඒ නිසා ම ඔහු වැටුප් හා පරිතෝෂික ගෙවීමේ දී අතීත කාර්ය සාධනය සැළකිල්ලට ගනී.

එවැනි ආයතන තුළ ගෙවීම් කටයුතු සිදු වන්නේ ඉලක්ක හා ඉලක්කම් මත පදනම්ව ය. ගණන් මිනුම් වලින් පසුව ය.
ඒ නිසා ම බොහෝ විට ආරම්භක වැටුප අඩු ය. ආයතනය තුළ වැඩ කර පෙන්වීමෙන් පසු පමණක් වැටුපේ ප්‍රගතියක් ඇති වේ. වැටුපට වඩා ඉලක්ක ඉක්මවීමෙන් ලද හැකි පරිතෝෂිකය වැඩි ය.

ආරම්භය ගත යුත්තේ සේවකයා ය. ඊට ප්‍රතිඋපකාර කළමනාකරණයෙන් ලැබීමට නියමිත ය.

භාවමය බුද්ධියට අමතන කළමනාකරුවෙකු ඊට ප්‍රතිපක්ෂව මිනිසුන්ට ආරම්භයේ සිටම ප්‍රමාණවත් විදිහට ගෙවන අතර ඔවුන් විසින් අනාගතයේ දී ඒ නිසා ම ඉහළ දායකත්වයක් ලබා දෙනු ඇතැයි උපකල්පනය කරයි. මුදලින් පමණක් නොව වෙනත් ආකාරයෙන් ද ආයතනය තෘප්තිමත් තැනක් බවට පත් කිරීමට ඔහු සූදානම් ය. වසර අවසානයේ ලැබෙන පරිතෝෂිකවලට අමතරව එදිනෙදා කරන සුළු වාචික දිරිගැන්වීම් වලට විශාල වැදගත්කමක් ඔහුගෙන් ලැබේ. වැඩ කිරීමට අවශ්‍ය මනෝභාවය අත්පත් කර දීම සඳහා ප්‍රමාණවත් ගෙවීම් පමණක් නොව සම්පත් ද සහය ද දිරි ගැන්වීම් ද මුල සිටම සිදු කිරීමට ඔහු සූදානම් ය.

අතීතය මත පදනම් වනවා වෙනුවට අනාගතය මත සිය ලන්සුව තියන්නට ඔහු සූදානම් ය.

මේ කියන දෙවැනි අවස්ථාවේ ආරම්භය ගන්නේ කළමනාකරු ය. ඊට ප්‍රතිඋත්තර සේවකයා දෙනු ඇතැයි අපේක්ෂිත ය.
තර්ක බුද්ධිය මත පදනම්ව කෙරෙන පළමුවැන්න පහසු ය. භාවමය බුද්ධිය මත පදනම්ව කෙරෙන දෙවැන්න අමාරු ය. අතීතය අවසන් වී ඇති එකක් වුව ද අනාගතය අවිනිශ්චිත වීම ඊට හේතුව ය.

අතීතයේ යහපත් ලෙස වැඩ කළ කෙනෙකුට ගෙවීමෙන් පාඩුවක් සිදු නොවේ. දෙන්නේ අරගෙන ය. එහෙත් අනාගතයේ වැඩ කරතැයි යන අපේක්ෂාවෙන් කරන ගෙවීමක් අපතේ යා හැකි ය. දෙන්නට සිදු වන්නේ ලැබේ දැයි යන විචිකිච්ඡාව ඇතිව ය. අවදානම ඇතිව ය.

බොහෝ කළමනාකරුවන් මේ අවදානම ගැනීමට සූදානම් නැත. භාවයන්ට අමතන්නේ නැතිව තර්කයට ඇමතීම පිටුපස තිබෙන්නේ මේ නොකැමැත්ත ය.
දෙවැන්න අමාරු වුව ද අවදානම් සහිත වුව ද අත්කර ගත හැකි ප්‍රතිඵලය අතිමහත් විය හැකි ය.

එසේ කිව්වාට එය රෝසමල් යහනාවක් නොවේ. හැම මිනිහෙකුම ඊට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ නැත. සමහරු බාහිරින් පෙළඹවෙන අයවළුන් ය. ඔවුන් වෙත නිසි අධීක්ෂණය හා සුපරීක්ෂණය කරමින් වැඩ අනුව ගෙවීම වැනි දෑ අවශ්‍ය ය. එවැනි අයට ගැලපෙන්නේ පළමු ක්‍රමය ය.

අතීතය මත පදනම්ව කරන ලද ගෙවීම් අනුව ඔවුන් අනාගතය සඳහා තම වැඩ පිළිවෙල ගොඩ නගති. ඒ විදිහ තර්කානුකූල ය. ඒ අනුව කුමක් ලැබේ දැයි යන අවබෝධය ඔවුන් ඇති කර ගනිති. ඒ අනුව වැඩ කරති. ඔවුන් වැඩ කරන්නේ ඉන් ලැබෙන ප්‍රතිඵලය ගැන හරි හමන් විනිශ්චයකට පැමිණීමෙන් පසු ය. මුල් වර්ගයේ කළමනාකරුවන් මෙන්ම මේ සේවකයන් ද දෙන්නේ ගන්නට හැකි දේ ගැන අවබෝධය ඇතිව ය.

අභ්‍යයන්තරයෙන් පෙළඹවෙන දෙවැනි සේවක පිරිස වැඩට වඩාත් පෙළඹවෙන්නේ වැඩ කිරීමට නිදහස හා ඉඩ හසර ලැබෙන වටපිටාවක ය. ඒ වැඩවල ප්‍රතිඵල සම්බන්ධයෙන් අගයන හා ඇතිවන වැරදි සම්බන්ධයෙන් සමාව ලැබෙන වටපිටාවක ය. ඔවුන්ට තමන්ට ලැබෙන ප්‍රතිලාභ ගැන කල් ඇතුව දැන ගන්නට වුවමනා නැත. වඩා නිර්මාණාත්මක ලෙස කරන වැඩක් අගැයීමට ලක් වන බවට තමන්ට එවැනි නිර්මාණාත්මක යමක් කළ හැකි බවට විශ්වාසයක් ඔවුන් තුළ ඇත. තමන්ට කළ හැකි ආශ්චර්යයන් ගැන ඔවුන්ට විශ්වාසයක් ඇත. ඔවුහු සැබැවින්ම කළමනාකරුවන් මවිත කරමින් කටයුතු කරනු ඇත.

පළමු වර්ගයේ සේවකයන්ට වඩාත් ගැලපෙන්නේ පළමුවර්ගයේ කළමනාකරුවන් ය. දෙවැනි වර්ගයේ සේවකයන්ට ගැලපෙන්නේ දෙවැනි වර්ගයේ කළමනාකරුවන් ය.ප්‍රශ්නය ඇත්තේ ආයතනයක් තුළ මේ දෙවර්ගයේම සේවකයන් සිටින නිසා ය. තනි කළමනාකරුවෙක් මේ දෙවර්ගයේම මිනිසුන්ගෙන් සමන්විත ආයතනය ඉදිරියට ගෙන යා යුතු නිසා ය. ඒ නිසාම කළමනාකරුවන්ට එකක් තෝරා ගැනීමට බැරි ය. තර්ක බුද්ධියට පමණක් ඇමතුවොත් දෙවැනි වර්ගයේ සේවකයින් උකටලී වන්නේ ය. භාවමය බුද්ධියට පමණක් ඇමතුවොත් පළමු වර්ගයේ සේවකයින් මග හැරෙන්නේ ය.
මේ දෙකම සංකලනය කරන්නේ නම් දෙවිදිහක මිනිසුන් ආයතනය වෙනුවෙන් වැඩ කිරීමට පොළඹවා ගත හැකි ය. එහෙත් සිදු වන්නේ නොසිදුවිය යුතු දේ ම ය.

එක්කෝ අභ්‍යන්තර පෙළඹවීමක් ඇති නිර්මාණශීලී මිනිසුන්ට තර්ක බුද්ධිය මත සියල්ල විසඳන කළමනාකරුවෙකු ලැබීම ය. නැතිනම් බාහිර පෙළඹවීමකින් තොරව වැඩ නොකරන මිනිසුන්ට නිදහස හා ඉඩහසර පිරිනමන දෙවැනි වර්ගයේ කළමනාකරුවෙකු ලැබීම ය. එසේත් නැතිනම් මේ දෙවර්ගයේම මිනිසුන් ඉන්නා තැනක එක්කෝ තර්ක බුද්ධිය මත පමණක් සියල්ල තීරණය කරන හෝ භාවමය බුද්ධිය පමණක් භාවිතා කරන කළමනාකරුවෙකු ලැබීම ය.

පළමු සංසිද්ධියෙන් සිදු වන්නේ අභ්‍යන්තර පෙළඹවීමක් හා නිර්මාණශීලිත්වයක් ඇති මිනිසුන් අධෛර්ය වී ආයතනයෙන් ඉවත් යාම ය. එසේ නොවී දිගු කලක් රැඳීමට වෙනත් සාධක ඔවුන්ට බල කෙරේ නම් ඔවුන් ද හුදු බාහිර පෙළඹවීමකට පමණක් වැඩ කරන මිනිසුන්ගේ මට්ටමට පල්ලම් බැසීම ය. දෙවැනි සංසිද්ධියනේ සිදු වන්නේ බාහිර පෙළඹවීමකින් පමණක් වැඩ කරන මිනිසුන් ලැබුණු නිදහස හා ඉඩහසරෙන් කුමක් කළ යුතු දැයි නොදැන අයාලේ යෑම ය. තෙවැනි සංසිද්ධිය මේ දෙකම ඇති කරන්නේ ය.

ආයතනයේ ස්වභාවය අනුව ද ගැලපෙන කළමනාකරණ රටාව වෙනස් වෙයි. එකම දේ අනවරතව කරන කටයුත්තක් මිනිසුන්ගෙන් අපේක්ෂා කරන ආයතන සම්බන්ධයෙන් වඩාත් ගැලපෙන්නේ තර්ක බුද්ධියට ආමන්ත්‍රණය කරන පළමු වර්ගයේ කළමනාකරුවන් ය. නිර්මාණශීලී දායකත්වයක් අපේක්ෂා කරන තැනක වඩාත් ගැලපෙන්නේ දෙවැනි වර්ගයේ නායකයින් ය. එසේ සරල බෙදීමකින් සියල්ල අවසන් කළ නොහැක්කේ බොහෝ ආයතන වල මේ දෙවර්ගයේම දායකත්වයක් අපේක්ෂා කරන විට ය. විශේෂයෙන් පහළ තනතුරු සඳහා මුල් වැඩ රටාවත් ඉහළ තනතුරු සඳහා දෙවැනි වැඩ රටාවත් බොහෝ ආයතන වල අවශ්‍යව තිබේ.

මේ සියල්ලෙන් පෙනී යන්නේ බොහෝ තන්හි කළමනාකරුවකු සතුව ඉහත කී (තාර්කික හා භාවමය) ප්‍රවේශ දෙකම තිබිය යුතු බව ය.
ඒවා නිසි ලෙස සංකලනය කොට අවශ්‍ය අවස්ථාවල යොදා ගත හැකි නායකත්වයක් තිබේ නම් ඒ ආයතන සෙසු ආයතන අභිබවමින් ඉදිරියට යනු ඇත්තේ ය.

සංවර්ධන නිර්ණායකය විය යුත්තේ – ධනය ද සතුට ද?


රටක සංවර්ධනය ගැන එක් එක් අයගේ සිහින වෙනස් ය. ඔවුන් සංවර්ධනය දකින්නේ විවිධ ආකාර වලට ය. සමහරු සංවර්ධනය ආර්ථික සංවර්ධනයට ලඝු කෙරෙති. එහි ප්‍රතිපක්ෂය ආර්ථික සංවර්ධනය යන නිර්ණායක මග හැර වෙන අනම් මනම් දොඩති. දෙවැනි පාර්ශවයට අයිති එක් උප කුලකයකට අනුව රටක් සංවර්ධනය වනවා යනු ඒ රටේ මිනිසුන්ගේ සංතෘෂ්ඨිය සංවර්ධනය වීම ය.

ආර්ථික සංවර්ධනය ඉලක්කම් වලින් එක්තරා දුරකට මැණිය හැකි වුවත් මේ කී සංතුෂ්ඨියේ සංවර්ධනය එසේ මැණිය නොහැකි ය.

පසුගිය සටහන ගැන සංවාදයේදී මගේ මිතුරෙකු ඇසූයේ සංවර්ධනය යනුවෙන් මා අදහස් කරන්නේ කුමක් ද යන්න ය. වෙනත් අයුරකින් කිව හොත් සංවර්ධනය ගැන විවිධ අය කියන විවිධ දේ අතුරෙන් මා ඉන්නේ කිනම් මතයක ද යන්න දැන ගැනීමට ඔහුට වුවමනා වුනා විය හැකි ය. මා දකින හැටියට සංවර්ධනයේ විවිධ පැති කඩ තිබේ. ඒවා එකිනෙකට සම්බන්ධ ය. එකක් අනෙකෙන් පෝෂණය වන්නේ ය. අප කලින් කී අන්ත දෙකම එසේ සංවර්ධනය දෙස සමස්ථ දැක්මකින් තොරව එහි එක් හෝ තවත් පැතිකඩක් පමණක් දකින අය ය.

ඉලක්කම් වලින් මැණිය හැකි විෂයමූලික මිණුම් ද ඉලක්කම් වලින් මැණිය නොහැකි මනෝමූලික මිණුම් ද ගෙන එය මැණිය යුතු ය. සියලු පැතිකඩ අසුවන්නේ මේ දෙවර්ගයෙන් ම මැන්න විට ය.

රටක සංවර්ධනය ගැන පමණක් නොව පුද්ගලයෙකුගේ සංවර්ධනය ගැන ගත්ත ද මේ තත්වය එලෙසින්ම අදාළ වන්නේ ය.

පළමුව මිනිසෙකුට ජීවත් වීමට ආහාර ඇඳුම් පැළඳුම් මෙන්ම නිවහනක් ද අවශ්‍ය ය. ඒවා සිරුර පවත්වාගෙන යෑම සඳහා ද කිසියම් තමන්ගේ වූ අනන්‍යතාවයක් පවත්වාගෙන යෑම සඳහා ද අවශ්‍ය ය. ඊට අමතරව ලෙඩක් දුකක් වූ විට බෙහෙත් ගැනීමට එයින් ආරක්ෂා වීමට අවශ්‍ය ය. ඒවා අද පමණක් නොව හෙට ද ලැබීමේ සහතිකය සහිත සුරක්ෂිතතාවය අවශ්‍ය ය. තමන්ගේ ලිංගික අවශ්‍යතාවයන් සම්පූර්ණ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ය. සතුට ද විනෝදය ද සැනසුම ද විවේකය ද අවශ්‍ය ය. සෙසු අය සමග ඇසුර අවශ්‍ය ය. සමාජය විසින් පිළිගනු ලැබීම අවශ්‍ය ය. ඒ සඳහා සමාජයට යම් වටිනා දෙයක් දායක කිරීමට අවස්ථාව අවශ්‍ය ය. තමන් කැමති යමක් නිර්මාණය කොට එයින් සතුටු වීමට ඉඩ හසර අවශ්‍ය ය.

පුද්ගලයෙකු කොතෙක් දියුණු වී ඇති දැයි කිව හැක්කේ මේ අවශ්‍යතා සම්පූර්ණ කර ගැනීමට ඔහුට ඇති ශක්තිය අනුව ය.

ආයතනයක් සම්බන්ධයෙන් නම් කිව හැක්කේ එහි පාර්ශවකරුවන් සියල්ලන්ට මේ අවශ්‍යතා සම්පූර්ණ කර ගැනීමට ආයතනය උදව් කර ඇති ප්‍රමාණය අනුව එහි සංවර්ධන මට්ටම තීරණය වන බව ය.

රටක් නම් සංවර්ධනය වී ඇතැයි කියන්නේ වැඩ කිරීමට සූදානම් අලස නොවන මිනිසුන්ට මේ අවශ්‍යතා සම්පූර්ණ කර ගැනීමට රට තුළ කොතෙක් අවකාශ තිබේ ද යන්න අනුව ය.

රටක් ආර්ථික වශයෙන් දියුණු වන විට මේ අවකාශය පුළුල් වන බව ඇත්ත ය. එහෙත් ආර්ථික වර්ධනයකින් පමණක් එසේ වන බවට සහතිකයක් නොවේ. ආර්ථික දියුණුවට සමගාමීව ආචාර ධාර්මික දියුණුවක් ද සමාජ සබඳතා වල දියුණුවක් ද ඇති විය යුතු ය. බල්ලන් මරා හෝ සල්ලි හොයන්නට හදන මිනිසුන්ට ඉඩක් නැති, සමාජය විසින් එවැන්නකට අවකාශයක් නොසලසන, රටක් බවට ද එය පත් විය යුතු ය. ඒ තුළ ආදායම් අතර පරතරය අඩු කරන නැවත බෙදා දීමේ වැඩ පිළිවෙලක් ද ක්‍රියාත්මක විය යුතු ය. ඒ අවම වශයෙන් සෑම කෙනෙකුටම සමාජය සලසන අවස්ථාවලින් ප්‍රයෝජන ගත හැකි මට්ටමට මිනිසුන් බලාත්මක කිරීමට සමත් බෙදා හැරීමක් විය යුතු ය. වෙනත් විදිහකට කියන්නේ නම් අධ්‍යාපනය සෞඛ්‍ය යන මූලික මිනිස් අවශ්‍යතා සෑම කෙනෙකුටම සම්පූර්ණ කර ගත හැකි මට්ටමට සිදුවන බෙදා හැරීමක් විය යුතු ය. මානවීය හැගීම් වලට ගෞරවයක් ඒ තුළ තිබිය යුතු ය.

එපමණක් නොවේ. රට තුළ නීතියේ ආධිපත්‍යය තහවුරුව තිබිය යුතු ය. නීතිය ඉදිරියේ හැම සමානයන් විය යුතු ය. එසේ විය හැකි ලෙස ඔවුන් නීති ආධාර වලින් ද ඒ සඳහා අවශ්‍ය ආර්ථික ශක්තියෙන් ද බලාත්මක කොට තිබිය යුතු ය. සම්ප්‍රදායික සමාජ සම්මතයන්ගෙන් බැට කන පරිවාර කණ්ඩායම් වලට (දරුවන්ට, ස්ත්‍රීන්ට, සමලිංගිකයින්ට, සංක්‍රාන්ති ලිංගිකයන්ට, බහුතර ජාතියට අයත් නොවන ජනවර්ග වලට, කුල පීඩනයෙන් පීඩා විඳින්නන්ට, අබාධිත අයවළුන්ට, වයස් ගත පුද්ගලයන්ට) අමතර රැකවරණයක් තිබිය යුතු ය. විශේෂ අවස්ථාවන් තිබිය යුතු ය.

මානව හිමිකම් තහවුරු කරන රටක් බවට ද එය පත් විය යුතු ය. මිනිසුන්ට නිදහසේ අදහස් පළ කළ හැකි රටක් විය යුතු ය. බහුතරයේ අදහසට වෙනස් අදහස් දැරිය හැකි රටක් විය යුතු ය. ආගම් ඇදහීමට හා නොඅදහා සිටීමට හැකි රටක් විය යුතු ය. වෙනස් අදහස් වලට ගරු කරන ඒවාට විවෘත වන ඒවාට සංවේදී වන මිනිසුන් සිටින රටක් විය යුතු ය. එවැනි අදහස් වටිනා වූ විට ඒවා උපයෝගී කර ගෙන වෙනස් වන්නට සූදානම් රටක් විය යුතු ය.

මිනිසුන් නව දේ ඉගෙන ගැනීමට කැමති ආනන්දය හා ප්‍රඥාව යන දෙකම සොයා යන්නා වූ රටක් විය යුතු ය. ඊට අවකාශ ඇති රටක් විය යුතු ය.

එයින් නොනැවතී ස්වභාවික පරිසරය රකින රටක් විය යුතු ය. අනාගත පරම්පරාවට එය විනාශ නොකර බාර දිය හැකි රටක් විය යුතු ය.

අමතර වශයෙන් අයත් කර ගෙන ඇති කිසියම් ආර්ථික සංවර්ධනයක් වෙත් නම් ඒ ගෙවා ගන්නට බැරි තරමේ ණය කන්දරාවක් තුළින් ගොඩ නැගූ එකක් නොවිය යුතු ය. අනාගත පරම්පරා ගණනාවක්ම උගස් කොට ගත් ණය මුදලකින් කළ සංවර්ධනයක් නොවිය යුතු ය. එවැනි ණය කන්දරාවක් නිසා ම ස්වාධීනව තීන්දු ගැනීමට බැරිව දගලන රටක් නොවිය යුතු ය.

එහෙම රටකට සංවර්ධනය වී ඇති රටක් යැයි කිව හැකි ය. ඒ සියල්ල උපරිමයට සලසා ඇති රටක් තවම මේ මිහිතලය තුළ බිහි වී නැත. ඒ නිසා අපට කළ හැක්කේ ඒවා සම්පූර්ණ වී ඇති ප්‍රමාණයේ තරමට රටක් සංවර්ධනය වී ඇතැයි කීම ය.