නායකයා ගරු කළ යුත්තේ නීතියට ද ආචාර ධර්මයන්ට ද?


සාධාරණය කළ හැකි යම් හේතුවක් නිසා නීතියක් කඩ කළ කෙනෙකුට දඩුවම් නොදී සමාව දීමට නායකයෙකුට හැකි ද? සාධාරණය කළ හැකි කිසියම් දෙයක් වෙනුවෙන් නීතියක් කඩ කිරීමට නායකයෙකුට හැකි ද?

නීතියක් යනු දේව නියමයක් නොවේ. මිනිසුන් විසින් නිර්මාණය කර ගත් දෙයකි. නීති හදා ගෙන තිබෙන්නේ වඩා හොඳින් වැඩ කටයුතු කිරීමේ පහසුවට ය. එයින් අනියමින් කියවෙන්නේ ඒවා අවශ්‍ය වුවහොත් මග හැරියාට කමක් නැති බව ය. නීතියට වඩා ආචාර ධර්මයන්ට නිවැරදි දෙයට ප්‍රයෝගික දේ ට තැන දිය යුතු බව ය.

එහෙත් කුඩා ප්‍රශ්නයක් ඉතිරි වේ. නීතියක් කැඩුනහම එයට විරුද්ධව පියවර නොගත හොත් එය තවදුරටත් නීතියක් ලෙස පවත්වා ගැනීම අසීරු වෙයි. නීතිය හා අවනීතිය අතර වෙනස මැකී යයි. සමාජය තුළ අවිචාර සමයක් බිහිවෙන්නට එයින් මග පෑදේ. නීතියේ ආධිපත්‍යය ගැන බොහෝ දෙනෙකු පක්ෂපාත වන්නේ ඒ නිසා ය.

නීති හැමෝටම කඩන්නට ඉඩ දෙන්නට බැරි බව මේ නිසා පොදු පිළිගැනීම ය. එහෙම නම් නීති කැඩීමට බලය ඇත්තේ කාට ද? කාට නැතත් නීතියක් නායකයාට කැඩිය හැකි බව කියා මේ උභතෝකෝටිකයෙන් ගැලවෙන්නට සමහරු කැමති ය. ඊට සමානව නීතියක් කඩ කළ කෙනෙකුට සමාව දීමට ද නායකයාට හැකි ය.

තර්කයක් හැටියට ගැලවීමක් ලැබුන ද ප්‍රශ්නයට මුළුමනින් උත්තරයක් ඉන් නොලැබේ. නායකයා කවරෙක් ද? රටක ආයතනයක ඉන්නේ එක් නායකයෙක් නම් එතකොට පහසු ය. එහතේ නායකයන් බොහෝ දෙනෙක් ඉන්නා විට තත්වය නරක අතට හැරේ. ඉර ගහන්නේ කොතැන ද?

කුඩා උදාහරණයක් ගෙන බලමු. ඇමතිවරු පරිවාර රථ සමග ඉගිලයන්නේ කිසිදු මාර්ග නීතියක් සැළකිල්ලට නොගනිමිනි.

පොලීසිය පමණක් නොව මහජනයා ද දැන් කාලයක සිට මේ නීති කැඩීම ඉවසති. මේ අයිතිය ඇත්තේ ඇමතිවරුන්ට පමණ ද? මන්ත්‍රීවරුන්ටත් තිබේ ද? එතකොට පළාත් සභාවල උත්තමයින්ට! හරි ඒ ඔක්කොමටම දුන්නහම වැඩේ ඉවර ද? නැත.

මේ ළගදී මහේස්ත්‍රාත්වරයෙක් මාර්ග නීති උල්ලංඝනය කර පොලිස් නිලධාරියෙකුගේ උදහසට ලක් වුනේ ය. එ් අවනඩුව අවසන් වුනේ පොලිස් නිලධාරියා මාර්ගනීති කඩ කළ පුද්ගලයාට වැඳ සමාව ගැනීමෙනි.

පහුගිය දොහක භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් ගිය රථයක් නැවැත්වූවේ යැයි කියා තිත්ත කුණුහරුප වලින් සංග්‍රහ ලබන්නට පොලිසියට සිද්ධ වුනේ ය.

ඒ කියන්නේ මේ ඉර ගහන්නට තැනක් හරියට නැති බව ය.

සාමාන්‍ය මාර්ගවල ඉගිලෙන්නට අවසර තිබුනාට එහෙම අවසරයක් අධිවේගී මාර්ගයේ දෙන්නට ඕනෑ නැතැයි සිතූ එක් පොලිස් කාරයෙක් තමන්ගේ ගෙයත් වාහනයත් විනාශ කර ගෙන රැකියාවත් නැති කර ගත්තේ ය.

ඒ කියන්නේ ඕනෑම තැනක මේ නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නට යෑමේ විපාක තිබෙන බව ය.

ප්‍රශ්නය ඇත්තේ නීතිය කඩන්න පුලුවන් කාට ද? කොහේදි ද? කොච්චර ප්‍රමාණයකින් ද යන්න අපැහැදිලි වීම ය. ඒ නිසා සිදු වන්නේ තීතිය රකින අය අමාරුවේ වැටීම ය.

නීතියක් දේව නියමයක් නොවන බව ඇත්ත ය. ඒ නිසා නීතිය දෙස වෙනස් කළ නොහැකි දෙයක් ලෙස බැලීම ප්‍රායෝගික නැත. එහෙත් කළ යුත්තේ නීතියක් වෙනස් කිරීම මිස එය කැඩීම ද යන්න ප්‍රශ්නයට අප පිළිතුරු සෙවිය යුතු ය.

එය යම් ලෙසකින් කඩන්නේ නම් එය කළ යුත්තේ එසේ කැඩීමට තරම් බරපතළ සුවිශේෂී වාතාවරණයක් ඇතිව තිබුනෝතින් අති විශේෂ තත්වයන් යටතේ ය.

අපේ වේග සීමාව 50 ක් නම් තෝරාගත් නායකයින්ට සාමාන්‍ය පාරක 10% ක් හෝ 20% ක් වැනි නිශ්චිත අගයක් වැඩියෙන් යාමට අවසර දුන්නාට ලොකු වරදක් වෙන එකක් නැත. එසේ වුව කළ හැක්කේ එසේ කරන්නට බලය දෙන අයට සයිරන් නලාවක් හඩවා අනතුරු අගවන ලෙස අතුරු නීතියක් ද දාන්නේ නම් පමණ ය. එයින් නීතියෙන් අපේක්ෂා කරන මාර්ගයේ ජීවිත සුරක්ෂිතතාවය ලැබෙන බැවිනි. එතකොට කරන්නේ නීතිය කැඩීම නොව

නීතිය අපේක්ෂිත අරමුණ තවදුරටත් සාක්ෂාත් කරගත හැකි පරිදි වෙනස් කිරීම ය.

මා පාරේ නීතිය දැක්වූවේ අප කාටත් තේරෙන උදාහරණයක් නිසා ය. ආයතනවල නීති සම්බන්ධයෙන් ද මේ දේ අදාළ ය. නායකයෙකුට පවා නීතිය කඩන්නට ඉඩක් නොදිය යුතු ය. නීතියක් බැරිවෙලාවත් කඩන්නේ නම් ඒ සඳහා නිසි හේතු දැක්වීමක් කළ යුතුව ඇත්තේ ය. ඔවුන් සම්බන්ධ නීති වෙනස් වූවාට කමක් නැත. ඒ නීතියෙන් අපේක්ෂිත අරමුණු තවදුරටත් රැකෙන පරිදි ය.

Advertisements

කළමනාකරණය පොත පතින් උගත යුතු විද්‍යාවක් ද අභ්‍යාසයෙන් ප්‍රගුණ කළ යුතු කලාවක් ද?


කළමනාකරණය ප්‍රගුණ කළ යුතු කලාවක් යැයි ද ඒ නිසා එය පොත පතින් හෝ පාඨමාලාවකින් උගත ගත නොහැකි යයි ද ප්‍රබල මතයක් සමාජය තුළ වෙයි.

එය එකම වෙලාවක ඇත්ත ද බොරු ද වෙයි.

ඇත්ත වන්නේ කළමනාකරණයේදී බොහෝ අඥාතයන් තිබියදී තීරණ ගැනීමට සිදුවන නිසාම එහැම පිටින්ම තාර්කික මනසකින් හෝ කිසියම් සූත්‍රයකට අනුව හෝ එය කළ නොහැකි නිසා ය. එසේ කළ නොහැකි දේ පාඨමාලාවකින් හැදෑරිය නොහැකි ය. එය ජීවන අත්දැකීම්වලින් වැරදි කිරීම තුළින් අභ්‍යාසයෙන් ඉගෙන ගත යුතු වෙයි.

එය බොරුවන්නේ මිනිස් හැසිරීම් ද සමාජ හැසිරීම් ද භෞතික දේ තරමට නොවූවත් එක්තරා දුරකට පුරෝකතකයන් කළ හැකි ලෙස සංවිධිත දැනුමක් බවට සමාජ විද්‍යාඥයින් හා මනෝ විද්‍යාඥයින් විසින් පත් කර ඇති නිසා ය. ඒ නිසාම ඒ සංවිධිත දැනුමෙන් මග පෙන්වනු ලැබීමෙන් වඩා යහපත් වඩා දියුණු මැදිහත් වීමක් කළමනාකරුවන්ට කළ හැකි නිසා ය.

එසේවුව ද සාමාන්‍යකරණය කරන ලද දේ පවා යම් පරාසයක යම් යම් තත්වයන් යටතේ වෙනස් ලෙස ක්‍රියාකළ හැකිවීමේ ඉඩ නිසා ම කළමනාකරණය කල් ඇතිව කරන ලද දෘඩ සැළසුමක් ඔස්සේම ගෙන යා නොහැකි වන අතර බොහෝ හැඩ ගැසීම් හා සංශෝධන සහිතව මෙහෙවිය යුතු ය.

මෙයින් කියන්නේ කළමනාකරණය විද්‍යාවක් ලෙස මුළුමනින්ම සැළකිය නොහැකි වුව ද ඊට අදාළ නීතිරීති වෙනම හැදෑරිය හැකි බව ය. ඒවා යොදාගැනීමේ දී භෞතික විද්‍යාෙව් දී මෙන් කෙළින්ම යොදා ගැනීමට බැරි තරමට සංකීර්ණ වන මුත් ඒවායින් යම් මග පෙන්වීමක් ගත හැකි බව ය. ගත යුතු බව ය.

ඒ මග පෙන්වීමට එහෙම පිටින්ම නතු නොවී විකාශය වන ක්‍රියාවලිය දෙස විපරමින් බලමින් අවශ්‍ය වෙනස්කම් සිදුකළ යුතු බව ය. මුල් සැළැස්මෙන් වෙනස් කළ යුතු තැන ඒ සදහා මැදිහත් විය යුතු බව ය.

විද්‍යාව හැදෑරූ බොහෝ දෙනෙකු මේ අවිනිශ්චිතතාවය ඉවසන්නේ නැත. ඔවුන්ට අවශ්‍ය ගණිතමය සමීකරණවලින් ලබා ගත හැකි උත්තර ය. එවැන්නක් කළමනාකරණය හැදැරිමෙන් නොලැබෙන කල ඔවුන් කළමනාකරණය විද්‍යාවක් නොවේ යැයි බැහැර කරමින් තමන්ගේ පරිඥානයේ (common sense) සහය පමණක් ගනිති. ඒ පරිඥානය එතරම් පළල් නොවූ එකක් වූ කල ආයතනවලට දෙවියන්ගේ පිහිට ය. ඒ මදිවාට ඒ පරිඥානය තුළ ඇත්තේ සූත්‍රගත කරන ලද දැනුමක් වූ කල හා ඒ සූත්‍ර කෙනෙකුගේ පෞද්ගලික අත්දැකීම් මත පමණක් පදනම් වූ විට එයින් සැපයෙන මගපෙන්වීම සමහර විට අනර්ථකාරී විය හැකි ය.

දක්ෂ කළමනාකරුවෝ කළමනාකරණය විද්‍යාවක් ලෙස හදාරන්නට උනන්දුවන අතර ඉන් ඔබ්බට ද ගොස් එහි සීමා පිරිසිද දැන සිය පරිඥානයන් ඊට එක් කර වඩාත් සාර්ථක තීරණ ගනිති.

කළමනාකරණයේ විද්‍යාත්මක පදනම ශරීර කූඩුවක ඇටසැකිල්ල මෙනි. එහි කලාවේ දායකත්වය ඒ ඇට සැකිල්ල වටා ඇති ලේමස් මෙනි.

පොතේ හැටියට කළමනාකරණය කරන්නන්ටත් පොත විසිකොට ඊට ගරහමින් කළමනාකරණය කරන්නන්ටත් සිදු වන්නේ එක්කෝ ඇටසැකිල්ලක් වීමට ය. නැතිනම් මස් වැදැල්ලක් වීමට ය. ඔවුන්ට කිසිදා ශරීරයක් නම් විය නොහැක්කේ ය.

කළමනාකරණය සිංහලෙන් – කුලමල තියෙන්නෙ ගමේ විතර ද?


ආයතනවල ඉන්නේ අයියල අක්කලා නංගිලා මල්ලිලා පමණක් නොවේ. සමහරවිට කල්ලි කණ්ඩායම් ද ඒවායේ සුලබ ය. හරියට ගමේ තියෙන කුල ගොත් අනුව සැකසුනු සමාජ සබදතා මෙන් ය.

වමෙන් ගියත් අපි දකුනේ! මෙසේ ලියා තිබුනේ නම් ලොරියක ය. ඒත් මෙහෙම හණක්  නොගැහැව්වත් මෙහෙම ආඩම්බරයෙන් කියන අය ආයතන ඇතුළේ ඇත. දකුණේ විතර ද උතුරේ අයියලා ද හැසිරෙන්නේ වෙනම කුල ගෝත්‍රයක් වගේ ය. කල්ලි කණ්ඩායම් ගැහෙන්නේ පළාත අනුව පමණ ද?

නැත. ගිය පාසල අනුව ද ආයතනවල උදවිය කල්ලි ගැසෙති. එකම පාසැලෙන් සැළකිය යුතු පිරිසක් සිටියොත් මේ භේදය වරදින්නේ නැත.

ආගම ද ජාතිය ද කල්ලිවලට හොද පදනමකි.

සමහරවිට තමන්ගේ වෘත්තීය විශේෂඥතාවය ද මෙසේ රංචුවක් ලෙස එක් රැස්වීමට කියාපු පදනමකි. දොස්තරවරු වෙනම ය. හෙද හෙදියන් වෙනම ය. දොස්තරවරුන් අතර ද විදේශ උපාධිලැබුවෝ වෙනම ය. මෙරට උපාධි ලැබුවෝ වෙනම ය. මෙරට උපාධිලැබූවන් අතර ද උපාධිය හැදෑරූ සරසවිය පදනම් කරගෙන බෙදීම් ඇති කර ගත හැකි ය.

මේ කුල ගොත් නිසා තමන්ගේ එකා බලා ගැනීමත් අනෙකාට පොඩි පහේ කැපිල්ලක් දැමීමත් සිදු වේ. විධිමත් සංවිධානයේ අරමුණු පරාජය කරමින් වුව ද තමන්ගේ රංචුවේ ඕනෑ එපාකම් ඉටුකරගැනීමට ඒ අනුව බොහෝ කටයුතු සිදුවේ.

මතුපිටින් බැලුවහම නම් පෙනෙන්නේ තමන්ගේ එකා බලාගැනීමේ උත්තුංග කාර්යයට මේ අය අත ගසා ඇති සැටියෙකි. එහෙත් සැබෑ ලෙස කෙරෙන්නේ සුදුසුකම් නැති වුව ද තමන්ගේ එකාට ඉඩ හසර විවෘත කර ගැනීමත් ඔහු හෝ ඇය වෙනුවෙන් කරන පෙනී සිටීම තුළ වෙනත් කණ්ඩායම්වල දක්ෂයින් හා සුදුස්සන් කැපී කොන්වීමත් ය.

ආයතනයක් ඉදිරියට යන්නේ මෙවැනි කුලමලවලට ඇති ඉඩකඩ අහුරන්නට හැකි නායකත්වයක් ලැබෙතොත් ය. නැත්නම් විධිමත් ආයතනයේ පැවැත්ම පරිහානියට පත් කරමින් වැඩෙන පිළිලයන් බවට මේ කල්ලි පත්වනු ඇත්තේ ය.

පැරණි ගම් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන බොහෝ ආයතන නූතන විධිමත් ආයතන බවට පෙරලීමේ වගකීම මේ නිසා ආයතන නායකත්වයට දරන්නට සිදු වේ. අවාසනාවකට එහෙම භූමිකාවක් තමන්ට ඇතැයි බොහෝ ආයතනවල නායකයින් දන්නේ නැත. තවත් සමහර වෙලාවට නායකයා ද මේ කියන අවිධිමත් කල්ලියක සමාජිකයෙක් බවට පත්ව කුණුගොඩට එක්වන තවත් කුණුපයක් බවට පත්වෙයි. එතකොට ආයතනයට දෙයියන්ගේම පිහිට ය!