තිස්ස අබේසේකරයන් ගැන ප්‍රණාමයක් පමණක් නොවේ. සන්නිවේදන පාඩමක් ද මෙහි අඩංගු ය.


මෙම කුඩා සටහන අග ලිපි දෙකක් අඩංගු ය. පළමු ලිපිය ලංකාවේ ලේඛකයෙකුගේ ය. දෙවැන්න ඇමරිකානු ප්‍රකාශනයකි. දෙකම තිස්ස අබේසේකර ගැන ය. පළමුවැන්න ඔහු අගය කළ යුතු කෙනෙකැයි කියයි. දෙවැන්න ඔහු අගය කළ යුත්තේ ඇයි ද යන්නට සාක්කි හා කරුණු ගෙන එයි. පළමුවැන්න කියවූ කෙනෙකුට තිස්ස අබේසේකරගේ වැඩ කිඩ ගැන දැනගන්නවා හැරෙන්නට එයින් ඉගෙන ගත හැකි යමක් නැත. දෙවැන්න කියවන්නෙකුට එයින් ගත හැකි බොහෝ දේ තිබේ. ඒ අතර තිස්ස අබේසේකරගේ රචනා ශෛලිය ප්‍රමුඛ ය.

    පළමු ලිපිය

නික්ම නොගිය අප්‍රමාණ මිනිසා

We heard the sad news of the demise of Tissa Abeysekara in 2009. He was a veteran film maker, versatile fine arts critic, brilliant writer, actor, academic and political activist. He excelled in many facets of film making and he was Sri Lanka’s finest, foremost and most accomplished screenplay writer( Nidhanaya, Welikatara etc.). He had a proven talent of writing both in English and Sinhala on any subject ranging from films, drama, music, poetry, Literary fiction, philosophy, culture, history or any social subjects. He made over 40 documentary films for the Government Film Unit before breaking through as a feature filmmaker with Karumakkarayo, based on Gunadasa Amarasekara’s controversial novel. This was followed by Mahagedara (1983) and Viragaya (1988), based on Martin Wickramasinghe’s novel, which was formerly thought unfilmable: Viragaya is considered one of the finest Sinhala films ever made. In 1996, his novella Bringing Tony Home won the prestigious Gratiaen Prize for the best piece of Creative Writing in English by a resident Sri Lankan. After his demise one commentator stated: “The void that he has left can only be understood if one looks at a washed away painting and understands and realizes that its beauty can never be glorified or recreated again.”

The death of Dr. Tissa Abeysekara leaves the inevitable question: are we doing enough to preserve the legacy of this man who was a journalist, scripter, filmmaker, actor, presenter, teacher, novelist and bilingual? Such virtuosos are not surplus in our country.

Dayananda Attanayake

——————————————————————————————————————

    දෙවැනි ලිපිය

The following is a part of a message sent by Tissa’s American Publisher in 2009.

On April 18, Tissa Abeysekara — writer, filmmaker, actor — passed away in his native Sri Lanka from complications resulting from a mild heart attack, two weeks shy of his 70th birthday. We feel honored to have had the privilege of introducing Tissa’s poignant fiction to an American audience with Bringing Tony Home. Tissa will be missed by his family, friends, and readers.

The following memories and reflections were contributed by Mark White, Scala House Press.

– – – – – – – – – –

The argument that what constitutes poetry is precisely what is lost when poetry is translated into another language is generally ascribed to Robert Frost. Until I had the honor of working with Tissa Abeysekara on the stories that would ultimately form Bringing Tony Home, I had always paid closer heed to the other half of that partial truth, that what constitutes poetry (and literature in general) is precisely what is saved in translation: namely, the poet’s and, by extension, another culture’s voice.

From my first introduction to Tissa’s work, what struck me most about his writing were the traits that we generally use to judge poets: his use of language, diction, syntax, and his ability to remain fixed on a detail — a piece of landscape, for instance — until he was satisfied that it was fully explored.

None of this is to say that his stories aren’t extremely moving on many levels: “Elsewhere” can be read as a severe indictment of Sri Lanka’s classist and patriarchal systems, and “Hark, the Moaning Pond ” is as powerful a myth-telling as I have ever come across. But for the most part it was less the terrain that Tissa covered than it was the language he used to explore that terrain that I found so affecting.
Randomly opening the collection, for example, I find this passage from “Elsewhere”:

It was dark under the rubber trees, and the sad whistle held until the Little Train came out of that gloom into the bright sunlight, and beyond the embankment on the left I saw a strip of paddy, a winding river of emerald green. On either side the undulating land was thickly timbered, and past all that and far away on the patch of blue sky there was a bluer shape like a brush stroke — Sri Pada, the Holy Peak — and it began moving with my angle of vision.

These two sentences are representative of the style he uses throughout all of his fiction. At their core, I believe, they reveal less a storyteller’s prose than they do a mirror to the movements of a mind. Like waves in the incoming tide, each phrase that Tissa employs, each fragment of thought, moves just beyond the previous one to cover the next piece of landscape, the next node of thought that he was exploring.

Tissa didn’t write to convey knowledge; his stories reveal a mind, nearing the end of its life, trying to make sense of everything in it. It was through language, through the distinct, undulating cadence of his sentences, that Tissa explored that mind.

And words. Like a poet, Tissa clung tenaciously to his words. A Sinhala writer who had adopted English as his “mother tongue” in the early 1960s, Tissa’s command of the English language was impeccable, and words were his blood. But of course he remained Sinhala, and Sri Lankan, and words like Amerikkan piti, banian, Gamage, hackery, niyara, Wesak, and so on, filled his prose. Most of Sinhala derivation, and some the legacy of Portuguese and British colonialism.

And nearly all of it “Greek” for Americans with little knowledge of Sri Lanka beyond news accounts of tsunamis or civil wars. So in the process of preparing the stories for American publication with Tissa, we were faced with the challenge of what to do with those words. While the meaning of most of them, in the context of their respective passages, could be inferred by a careful reader, there were many that I suggested we might consider “translating” for the sake of inclusivity. With not much effort, we certainly could have found “American” replacements that would have retained the integrity of the stories while making them slightly more accessible.

But in the end it was Tissa’s voice that won out — virtually every Sinhala or “colonial” word or phrase remained as he had originally placed it — and rightfully so. For it was in those words, I came to realize, it was in the precise details of his childhood landscapes that, if not his muse, then certainly Tissa’s identity as a writer, resided.

Sixty years into his life, as he set out to explore his memory through these beautiful stories, those words remained just as they were when he first experienced them as a child: Amerikkan piti, banian, Gamage, hackery, niyara. . . “Translating” them for the sake of “understanding” would have obliterated Tissa’s landscape, and with it, precisely what constituted his poetry.

ලංකාවේ බොහෝ කලාකරුවන් අගය කරන වැඩ සටහන්වල ඇත්තේ ද පළමු ගණයේ විවරණයන් ය.

අප උගත යුත්තේ දෙවැනි ලිපියේ අගැයිම් වලට ය. එවැන්නක් ලිවීම / කිරීම අපහසු ය. ඒ සඳහා තොරුතුරු දැන ගෙන තිබීම පමණක් මදි ය. එවැනි විචාරකයින් දුලබ ය. තිස්ස අබේසේකර එවැනි අයෙකි.

Advertisements

අපි අපේ උප විඥානයේ සිරකරුවන් වෙමු


යටි සිත මහ පුදුමාකාර එකකි. එය අපට යම් යම් දේ කරන්නට අනුබල  දෙයි. එහෙත් ඒ කිසිදු දෙයක් සම්බන්ධයෙන් වග නොකියයි.

අප කරන ඒ ක්‍රියාවන් සාධාරණීකරණය කරන්නට අපට සිදු වූ විට ඒ කාර්යය උඩු සිතට පවරා යටි සිත මග හරියි. කරන්නට අමාරු බොහෝ දේ බාර ගන්නට මේ නිසා උඩු සිතට සිදු වේ.

පසුගිය ලිපියේ අපි මිනිසුන් කළු හා සුදු ලෙස වර්ග කිරීමේ වැරැද්ද ගැන කීවෙමු. මේ නිසා අපට සිදුවිය හැකි අකරතැබ්බයන් සමහරක් ගැන ද කීවෙමු. මේ වර්ග කිරීම කරන්නේ උඩු හිතම නොවේ. බොහෝවිට යටි හිත ය.

සුදු ලෙස වර්ග කළ මිනිසෙකුගේ කළු වැඩක් දුටු විට අපේ උඩු සිත යටි හිතේ බලපෑම යටතේ වහා ඉදිරිපත් වී ඒ ක්‍රියාවට හේතුව ඒ පුද්ගලයා නොවන බවත් ඔහුට ඇති බාහිර පීඩනයන් බවත් කියමින් ඔහු ඉන් ගලවා ගැනීමට ඉදිරිපත් වනු දකින්නට පුලුවන.

ඒ අර්ථයෙන්ම කළු ලෙස නම් කළ පුද්ගලයෙකුගේ සුදු වැඩකින් පවා අපට උනන්දුවක් ඇති නොවන බවට ද එවැන්නක් අගය කරන්නට පමණක් නොව පිළිගන්නට පවා අප නොපෙළඹෙන බවට ද එය වග බලා ගනියි. එවැන්නෙකුගේ යහපත් කල් ක්‍රියාවක් පවා අපේ උඩු සිත යටි හිත විසින් තල්ලු කරනු ලදුව අපට පෙන්වන්නේ ලාභ ප්‍රයෝජන තකා ඔහු විසින් දියත් කර ඇති අවස්ථාවාදී මෙහෙයුමක් හැටියට ය.

අපේ යටි සිත තුළ ක්‍රියාත්මක වන උඩු සිත විසින් පසුව සාධාරණය කරනු ලබන මේ ක්‍රියාවලිය නිසාම අප සුදු යයි අදහන අයට අමතරව අප කැමති යයි සළකන පුද්ගලයින්ගේ අඩුලුහුඩුකම් ද අඩුවෙන් තක්සේරු කිරීමටත් අකමැති පුද්ගලයන්ගේ කෙන්දක් තරම් පුංචි අඩුපාඩු කන්දක් මෙන් විශාලව දැකීමටත් අපි අපට නොදැනුවත්වම ක්‍රියාකරමු.

තමන්ගේ එකා හොද වෙන්නේත් තමන්ගේ එකා කරන නරක වැඩය ඊට වඩා අඩු මට්ටමෙන් අනෙකා කළ ද මහා ව්‍යාසනයක් ලෙස දකින්නේත් ඒ හේතුව නිසා ය. අනෙකා (පරයා) කරන හොද වැඩය අවස්ථාවාදය ලෙස දකින්නේත් එයම තමන්ගේ එකා කළාම උපාය මාර්ගික දක්ෂතාවය ලෙස සළකා මහා අභිමානයෙන් කතා කරන්නේත් ඒ නිසා ය.

මෙසේ උප විඥානය තුළ සුදු හෝ කළු චරිත ලෙස ද කැමති හා අකමැති චරිත ලෙස ද තමන්ගේ එකා හා අනෙකා යන ලෙස ද බෙදිල්ලක් පවතී.

මේ බෙදිල්ලේ අවසන් ප්‍රතිඵලය වන්නේ ආයතනය තුළ කදවුරු ඇති වීම ය. කණ්ඩායමක් ගොඩ නැගීමට අපොහොසත් වීම ය. ආයතනික දේශපාලනයකට අපූරු තෝතැන්නක් ඇති වීම ය. කළු අය අකමැති අය අනෙක් අය වඩ වඩාත් කළු වීම ය. ඔවුන් අධෛර්යමත් වීම ය. සුදු අයට කැමති අයට තමන්ගේ අයට සිය අඩුපාඩු නොපෙනී යාම ය. ඔවුන්ගේ වර්ධනය ඇණ හිටීම ය.

මේ බව අප කලින් සටහනක ද ඇතුළත් කළෙමු. දැන් අප තවත් පියවරක් ඉදිරියට යමින් කියන්නේ මේ තත්වය දන්නා අයට පවා මෙයින් ගැලවිය නොහැකි බව ය. ඒ සදහා අමතර වෙහෙසක් දැරිය යුතු බව ය. එයට හේතුව මෙය ඒ අයටත් හොරා යටි සිත තුළින් මතුවන දෙයක් නිසා ය. යටි හිත කරන මෙවැනි ඕනෑම මගඩි වැඩක් සාධාරණීකරණය කරන්නට උඩු හිත පේවී සිටින නිසා ය.

යටි හිතට එනම් උප විඥානයට අප මෙහෙයවන්නට ඉඩ දුන්නොත් මෙයින් ගැලවෙන්නට බැරි ය.

යමක් දෙස හැගීම්වලින් වියුක්තව බැලීමේ කුසලතාවය ගොඩ නගා ගැනීමෙන් මිසක සෑම දෙයක් දෙසම විචාරශීලීව බැලීමේ මනසක් හදා ගැනීමෙන් තොරව මේ උප විඥානයෙන් ගැලවෙන්නට අපට බැරි ය.

හැම සුදු දෙයකම කළු ඇත්දැයි විපරම් කිරිමටත් හැම කළු දෙයකම සුදු ඇත් දැයි පිරික්සීමටත් කටයුතු කිරීම ඒ සදහා පූර්ව කොන්දේසියක් වෙයි. එසේ කරන ලෙස අපේ උඩු සිත පුරුදු පුහුණු කළ යුතු ය.

කළමනාකරුවාගේ අභියෝගය වන්නේ යටි සිත තුළ සැගවී ක්‍රියාත්මක වන මේ ක්‍රියාවලිය සාධාරණය කිරීමේ කාර්යයෙන් උඩු සිත මුදවා ගැනීම ය. ඒ වෙනුවට යටිසිතේ මේ උපදෙස් දෙස විචාරශීලීව බලන්නට උඩු සිතට උදව් දීම ය. යටි සිතේ නැතිනම් උපවිඥානයේ සිරකරුවෙකු නොවී ඉන් නිදහස් වීම ය.

සංවාදය – ජය ගත යුතු සංග්‍රාමයක් (battle) නොව දිනිය යුතු යුද්ධයක් (war) ලෙස


අප කැමති සංවාදයකදී ජය ලැබීමට ය.

අපේ ජය අනෙකාගේ පරාජය ලෙස අර්ථ ගන්වා ඇති පසුබිමක ඒ අනුව අප කැමති අප හා සංවාදයේ යෙදෙන්නා පරදිනු දැකීමට ය.

අප සංවාද කළ යුත්තේ ඇත්ත නිරාවරණය කර ගැනීමේ අභිලාෂයෙනි. සමහර විටක ඇත්ත නිරාවරණය කර ගැනීමට ගොස් මිත්‍රත්වය නැතිවේ නම් එසේ නිරාවරණය කර ගන්නා ඇත්තෙන් පලක් නැති වීමට ඉඩ ඇත්තේ ය. ඒ නිසාම ඇත්ත නිරාකරණය කර ගැනීම වැදහත් වුවද ඒ වෙනුවෙන් දැරිය යුතු පිරිවැය ගැන ද සිතා බැලිය යුතු ය.

විශේෂයෙන් තමන්ගේ සබදතා ජාලය වැඩිදියුණු කර ගැනීම ගැන මිසක එය සීමා කර ගැනීමට කළමනාකරුවන් කටයුතු නොකළ යුතු ය. ඒ නිසාම ඇත්ත නිරාවරණය කර ගැනීමේ ප්‍රයත්නයේ දී සබදතාවයට හානි වේ නම් ඒ පිළිබදව දෙවරක් සිතිය යුතු ය.

ඒ නිසාම සමහර අවස්ථාවල සංවාදයක දී පසු බැසිම හොද ය. පරාජය පිළිගැනීමට සිදුවන්නේ නම් නොපමාව ගෞරවාන්විතව එය පිළිගැනීම හොද ය.

තමන් නිවැරදි නම් තමන් වැරදි යැයි පිළිගත යුතු ය යන්න මෙයින් කිසි ලෙසකින් වත් අදහස් නොවේ. එයින් අදහස් වන්නේ තමන් වැරදි නම් නොපමාව එය පිළිගැනීම වැදගත් බව ය.

අනෙත් අතට එයින් කියවෙන්නේ තම ස්ථාවරය නිවැරදි වුව ද එම ස්ථාවරය සනාථ කරනු සදහා කරන සංවාදයේදී සංවාදයේ යෙදෙන්නා සමග ඇති මිත්‍රත්වය පලුදු වේ නම් ඇත්ත නිරාවරණය කර ගැනිමේ කටයුත්ත තරමක් පමා කරන ලෙස ය. අනෙකාට පරාජයක් අත් නොවන සේ එය කරනු සදහා පමණක් පසුබසින ලෙස ය. ඔහුගේ අභිමානය පලුදු නොවන ලෙස ඇත්ත මතු කරගන්නට වෙනත් අයුරකින් උත්සහ කරන ලෙස ය.

අපට මිත්‍රත්වයත් රැකගෙන ඇත්තත් නිරාවරණය කර ගත හැකි නම් ඒ සදහා අවශ්‍ය හැම දෙයක් ම කළ යුතු ය.

වැදගත් වන්නේ සංග්‍රාමය දිනීම නොවේ. යුද්ධය දිනීම ය. වැදගත් වන්නේ මගේ මතය ජය ගනු ලැබීම නොවේ. එය මගේ ප්‍රතිවාදියා විසින් ඔහුගේ මතය ලෙස නැවත බෞතීස්ම කරනු දැකිම ය.

ප්‍රතිවාදියාත් මා සමග එක්ව ඒ වෙනුවෙන් ඉදිරියේදී සටන් කරනු දැකීමට ය.

එහෙත් මෙය හැම විටම කළ හැක්කක් නොවේ. බොරුවට නිදා ගෙන ඉන්නවුන් ඇහැරවන්නට බැරි ය. තම මතය වැරදි බව දැන දැනත් වෙනත් හේතූන් නිසා එහිම එල්ලීගෙන ඉන්නවුන් සම්බන්ධයෙන් ඉහත නිර්දේශ කිසිවක් වලංගු නොවේ.

අපේ මේ උත්සහය බොරුවට නිදාගෙන ඉන්නාවූන් ඇහැරවන්නට යෑමේ පලක් නැති මුත් ඇත්තට නින්ද ගොස් සිටින්නන් ඇහැරවිය යුත්තේ ඔවුන් කෝප නොගන්වා බව කියන්නට ය.

Management in Sinhala – රාවය පුවත්පත පළකිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළ අපේ ලිපිය


Following is an article sent to Ravaya as a reply to an article published in the same news paper. Ravaya did not publish this reply. I thought to publish it here as it is also related to management. රාවය පුවත් පත පහත ලිපිය පළ නොකළේ ඇයි ද යන්න අදටත් අපට උත්තර සොයාගත නොහැකි වූ ප්‍රශ්නයකි. මුල් ලිපිය ගැන අවබෝධයක් නැතිව ද මේ ලිපිය කියවිය හැකි ය.

තරඟය පිළිකුලෙන් බැහැර කළ යුතු ද ඉඹලා පිළිගත යුතු ද?

”සබඳ අපි කඳු නොවෙමු උනුන් පරයා නැගෙන” යන ගීතය ඔබට මතක ඇතැයි සිතමු. ජෝ සෙනෙවිරත්න මහතා ඔක්තෝබර් 16 ඉරිදා රාවය පුවත් පතේ පළ කළ  ඕෂෝගේ ලිපියෙන් ගයන්නේ ද ගුණදාස කපුගේ ඒ ගීයෙන් කියූ කාරණයම ය. මෙය අලූත් අදහසක් නොවේ. තරඟය පිළිකෙව් කිරීම අපේ ජාතියේම ලක්ෂණයකි. තරඟය සම්බන්ධයෙන් ඇති ඒ විරෝධය අපේ ශරීරයටම ඇටුවන් බැස තිබේ. ඒ නිසාම මේ ලිපිය ජෝ සෙනෙවිරත්නට හෝ ඔහු විසින් උපුටා දක්වන  ඕෂෝට පිළිතුරක් නොවේ. අප හැම දෙන අඩු වැඩි වශයෙන් පිළිකුල් කරන තරඟය නම් වූ වැදගත් මාතෘකාව ගැන කරන සංවාදයට අලූත් මානයක් එක් කිරීමට කරන ලද කුඩා උත්සහයකි.

චාල්ස් ඩාවින් විසින් ඉදිරිපත් කළ, පසුව බොහෝ දෙනෙකු විසින් ඌණ පූර්ණනය කරන ලද, පරිණාමවාදයේ සඳහන් එක් අදහසක් නම් යම් සත්ත්ව ප‍්‍රභේදයක් අනෙක් සත්ත්ව ප‍්‍රභේදයට වඩා කිසියම් විශේෂ හේතුවක් කාරණා කොට ගෙන ඉදිරියෙන් වෙයි ද එවැනි සත්ත්ව ප‍්‍රභේදයකට දෙවැන්න අභිබවා සංරක්ෂණය විය හැකි බව ය. දෙවැනි සත්ත්ව කොට්ඨාෂය තරඟයෙන් පැරද ඉවත්ව යන බව ය.

සමාජ පරිණාමය ගැන සැළකුවේ වුව ද අප දකින්නේ පැරණි යල්පැන ගිය සමාජ සංස්ථා හා මතවාදයන් අභිබවා තරඟයකින් පසු ජය ස්ථාප්තිත කරගනු ලබන අලූත් සමාජ සංස්ථා හා මතවාදයන් ය. වහල් ක‍්‍රමය පරදවා වැඩවසම් ක‍්‍රමයත් එය අභිබවමින් ධනේෂ්වර ක‍්‍රමයත් ඉදිරියට එන්නේ ඒ අනුව ය.

වෙළඳපළ ක‍්‍රමය තුළ මෙය වඩාත් මතුව කැපී පෙනෙයි. පැරණි තාක්ෂණය අභිබවා නව තාක්ෂණය ද පැරණි භාණ්ඩ කුණු ගොඩට තල්ලූ කරමින් අලූත් භාණ්ඩ ද පැරණි ආයතන විනාශ මුඛයට හෙලමින් නව ආයතන ද ඉස්මතු වන්නේ මේ තරඟය නිසා ය.

විද්‍යාත්මක සොයා ගැනීම් ගත්තේ වුව ද පැරණි නියාමයන් අලූත් පර්යේෂණවලින් නිශ්ප‍්‍රභා කරනු ලැබේ. ඒ පැරැුන්න විමසීම තුළ ය. ඒ පැරණි ඉගැන්වීම් දෙස විචාරාත්මකව බැලීම තුළ ය. ඒ හරහා තරඟයක යෙදීම තුළ ය.

එසේ බලද්දී පැහැදිලිවන එක් කාරණයක් නම් තරඟය පැහැදිලි ලෙසම සමාජ ප‍්‍රගමනයට හිතකර සංසිද්ධියක් බව ය.

තරඟය තුළ යම් එල්ලයක් කෙරෙහි පවතින දැඩි කැපවීමත් ඒ සඳහා කරන අනවරත වෙහෙසත් ඇතුළත් ය. පැරැුන්න අභිබවා යාමට ඇති ආසක්තයත් ඊට ඇතුළත් ය. එහිදී පැරැුන්න නියෝජනය කරන අය සමග තරඟයකට මුහුණ දීමට සිදු වීම ද අනිවාර්ය ය. නව දේ පමණක් නොව ඒවා ගෙනෙන නිර්මාපකයින් ද සමාජය කිසිදා එකවර පිළිගත්තේ නැත. ඒ සඳහා තරඟ වැදීමට නව දේට හා එය නියෝජනය කරන්නන්ට හැම දා සිදු වූයේ ය.

තරඟය මිනිසුන්ට තෝරාගැනීමක් ඉදිරිපත් කළේ ය. තිබෙන යමක් එසේම පිළිගැනීමට සිදු නොවුනා පමණක් නොව පරාසයක් අතුරෙන් තෝරාගැනීමක් කරන්නට මිනිසුන්ට එය උදව් වූයේ ය. එක් දේශපාලන අධිකාරියකට යටත් වෙනු වෙනුවට තරඟ කරන දේශපාලන පක්ෂ අතරින් එකක් තෝරා ගැනීමට ද එක් පුද්ගලයෙක් තෝරාගැනීම වෙනුවට පුද්ගලයින් කීප දෙනෙක් අතරින් එක් අයෙක්් මන්ත‍්‍රීවරයා ලෙස තෝරාගැනීමට ද ඉන් ඉඩ ලැබිණි. සමූපකාරයෙන් සැමට දෙන කැබලි හාල් වෙනුවට වෙළඳපොලෙන් කැමති හාල් තෝරාගැනීමට ඉන් ඉඩ ලැබුනේ ය.

තරඟයේ නරක පැත්තක් ඇත්තේ ම නැත් ද? පහුගිය දිනක භාරත ලක්ෂ්මන් හා දුමින්ද අතර වෙඩි තබා ගැනීම ද තරඟයේ ම ප‍්‍රතිඵලයකි. තරඟය මනාප සඳහා ය. ඒ අනුව මනාප ක‍්‍රමය සංශෝධනය කරනු ලැබුවහොත් සියල්ල හරි ය. එතකොට එක පක්ෂයේ අය ගහ මරා ගන්නේ නැත. ප‍්‍රශ්නය ඇත්තේ එක් පැත්තක අය ගහ මරා ගත හොත් පමණක් ද? නැත. විරුද්ධ පාර්ශවයන් ගහ මරාගත්තත් ඒත් අප්සෙට් ය. එසේ නම් කළ යුත්තේ පක්ෂ අතර තරඟය ද නැති කිරීම ය. ඒ කියන්නේ මරණයෙන් පමණක් අවසන් වන, පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට මාරුවන, රජ කෙනෙක් පත් කරගැනීම ය. තරඟය ඉවත් කර ගෙන ඉවත් කර ගෙන ගියහම අපට සිදු වන්නේ අතීතයට ම දුවන්න ය.

තව දුරටත් මේ කියන්නේ තරඟය නිසා කිසි නපුරක් නොවන බව ද?

ජෝ සෙනෙවිරත්නයන්ගේම ලිපියේ සඳහන් කතාවකින් අපි මෙය විසඳන්නට උත්සහ කරමු.
පෙර කාලෙක සුෆි සාන්තුවරු පිරිසක් හිටියා. මැරෙන තුරු එල්ලා තබන්න නියමවෙච්ච. එල්ලා මරණයට පත් කරන තෙක් රැුඳී සිටියදී ඔවුන් සිටියේ එක පෙලට හිටගෙන.  අලූගෝසුවාට එක එක නම අඩ ගසා එකා බැගින් එල්ලා මරන්න හැකිව තිබුණා. අලූගෝසුවා නමක් කියා මොර දුන්නා. නූරි. එවිට එම තැනැත්තා ඉදිරියට පැමිණිය යුතුව තිබුණා. එහෙත් නූරි නැමැති තැනැත්තා නැගී සිටියේ නැහැ. ඒ වෙනුවට තවත් අයෙක් ඉදිරියට අතක් ඔසවා කීවා. ඔබ පළමුව මාව එල්ලන්න. ඔබේ නම නූරි නෙවෙයි නෙ. ඔබ මොකද මැරෙන්න හදිසියක. අතක් එසවූ තැනැත්තා පිළිතුරු දෙමින් කීවා. මම නූරිට ආදරෙයි. මරණය කියන ප‍්‍රශ්නය ආවහම ඉදිරියට එන්නත් ජීවත්වීම කියන ප‍්‍රශ්නය ආවහම පිටිපසින් සිටින්නත් අවශ්‍ය බව මම අවබෝධ කරගෙනයි තිබෙන්නෙ. මම කැමතියි මගේ මිත‍්‍රයා මැරෙන්න පෙර මම මැරෙන්න. මේක ජීවත්වීම පිළිබඳ ප‍්‍රශ්නයක් නම් මගේ මිත‍්‍රයා දිගුකල් ජීවත්වෙන්න  ඕන.

මේක තරඟකාරිත්වය නොව එහි ප‍්‍රතිපක්ෂය බව ජෝ ලියපු ලේඛනයෙන් අපට ඒත්තු ගන්වා ඇතැයි මට හැගේ. එහෙත් මට නම් දැනෙන්නේ මේකත් තරඟයක් බව ය. මරණයේ කීර්තිය සඳහා තරඟයක් යනුවෙන් මා එය නම් කිරීමට කැමති ය. ජෝගේ ලිපියේ කියන ලෙසට සාර්ථකත්වය සඳහා පමණක් නොව අපට හැෙඟන ලෙසට වෙනත් බොහෝ දේ සඳහා ද තරඟ අපට කරන්නට හැකි ය. එකක් හොඳ පුරවැසියෙක් වීමට ය. සමහරවිට කිසියම් ක්ෂේත‍්‍රයක දක්ෂ කෙනෙක් වීමට ය. තවත් සමහරවිටක බියජනකම පාතාලයා වීමට ය. කෙනෙකුට සමහරවිට වඩාත්ම ත්‍යාගශීලියා වීමට ද තරඟයක යෙදෙන්න පුලූවන. මේ සියලූ තරඟයන් එකම අච්චුවේ ලා අපුලෙන් යුතුව හෙළා දැකිය යුතු ද?

තරඟය ගැන පොදුවේ ලියුව ද ජෝගේ ලිපියේ වඩාත්ම මතුකරන්නට උත්සහ කර ඇත්තේ සාර්ථකත්වය සඳහා මිනිසුන් යෙදී ඇති තරඟය ගැන ය. ඒ නිසාම ජෝ මතුකරන ඒ වැදගත් කාරණයට දැන් අපි අවධානය යොමු කරමු.

සාර්ථකත්වයට ඇත්තේ එක් නිර්වචනයක් ද? දුමින්ද සාර්ථකත්වය ලෙස අදහන දෙය ආතර් සී ක්ලාක් සාර්ථකත්වය යයි අදහන්නේ නැත.

අප කළ යුත්තේ තරඟය පිළිකෙව් කිරීම ද? එසේත් නැතිනම් සාර්ථකත්වයට නව අර්ථයක් දීම ද?
අනුන්ට බරක් නොවී ජීවත්විය හැකි තරමේ ආර්ථික ශක්තියක් ලඟා කරගැනීමටත් වගකිව යුතු වෘත්තිකයෙකු හැටියට පිළි ගැනීමක් ලබා ගැනීමටත් ආදර්ශමත් කළමනාකරුවෙකු හැටියට නමක් දිනා ගැනීමටත් දරුවන්ට සෙනෙහස දක්වන ඔවුන්ගේ අභිවෘද්ධිය සළසන එහෙත් ඔවුන් මත ආධිපත්‍ය නොපටවන පියෙකු හැටියට ඔවුන්ගේ ගෞරවය ලබා ගැනීමටත් අවශ්‍ය වෙලාවට ළග සිටි ජීවිත ගමනේ සගයෙකු හැටියට බිරිඳගේ සෙනෙහස හිමිකරගැනීමටත් වගකීම් ඉටුකරන පුරවැසියෙකු හැටියට ඇසුරු කරන්නන් අතර ආදරයක් දිනා ගැනීමටත් විශ්වාසවන්ත මිතුරෙකු හැටියට ඇසුරුකරන්නන් අතර නමක් දිනා ගැනීමටත් මට වුවමනා ය. ඒ සියල්ල ලගා කරගැනීම සාර්ථකත්වය ලෙස මම දකිමි. මේ සියල්ල ලබා ගැනීමට මම අනවරතව කැප වෙමි. වෙහෙසෙමි. තරඟ වදිමි.

සමහර විට ඒ මා සමගම ය. තවත් සමහර විට මගේම අතීතය සමග ය. සමහර විට ඒ මා විශ්වාස කරන පරිපූර්ණ මිනිසා සමග ය. මා ඇසුරු කරන මගේ සබඳතා ජාලයේ වෙසෙන විවිධ පුද්ගලයින් සමග ය.

ඒ කිසිවිටෙක වෛරයක් ඉරිසියාවක් තරහක් සිතට ඇතුළු වන්නේ නැත. පළමු තුන් දෙනා (මා, මගේ අතීතය, මා මවා ගත් පරිපූර්ණ පුද්ගලයා* සමග එසේ ගනු දෙනු කළ හැකි නමුත් සිව්වෙන්නා, එනම් අප අවට ඉන්නා අනෙකා, සම්බන්ධයෙන් එවැනි වෛරයක්, ඉරිසියාවක්, තරහක් සිතට ඇතුළු නොවෙතැයි කීම නිබොරුවක් ද?

මම ඔවුන් දෙස බලමි. ඔවුන් වැඩ කරන අයුරු අධ්‍යයනය කරමි. මා වැදගත් යයි කල්පනා කරන වැඩක් මට වඩා ඔවුන් හොඳින් කරන්නේ නම් ඒ කෙසේ දැයි විමසමි. ඒ කටයුත්ත මට ද අත්හදා බැලිය හැකි දැයි විපරම් කරමි. ඒ තුළින් වඩාත් ඉස්සරහට යන්නට උගනිමි. අනෙකාට යටි උගුල් නොඇද ඔහුගෙන් ඉගෙන ගෙන ඔහු පරාජය කරමි. මා සම්බන්ධයෙන් ද අනෙක් අය එයම අනුගමනය කරනු දැකීමට මම කැමැත්තෙමි. අප අවට යහපත් වන්නේ එවන් තරඟයකට අප හැමට අවතීර්ණ විය හැකි නම් පමණකි. එවිට හැම වැඩක්ම හැම ආයතනයක්ම හැම කෙනෙක්ම ඉදිරියටම යනු ඇත. එහි වාසිය අප හැමගේ ය.

මෙයින් අදහස් කරන්නේ නොකා නොබී ජීවිතය නොවිඳ තරඟයේම යෙදෙන බව නොවේ. ජීවිතය රසයෙන් කුල්මත් කරනු සඳහා ද එයට අර්ථයක් සපයනු සඳහා ද තරඟයේ යෙදෙන බව ය. තරඟයෙන් මදක් බැහැරව ජීවිතය දෙස බැලීමට ද කාලය ගන්නා අතර තරඟය ද ජීවිතයේ කොටසක් කරගන්නා බව ය.

තරඟය අධ්‍යාපනයේ දී පවා වැදගත් මෙවලමක් ලෙස භාවිතා කළ හැකි ය. ඒ සහයෝගය සමග මිශ‍්‍ර කිරීමෙනි. අපට අවශ්‍ය නම් සහයෝගය දීම සම්බන්ධයෙන් ද තරඟයක් ඇති කළ හැකි ය.
පාසල් කාලයේ මගේ අත්දැකීම වූයේ හොඳට ඉගෙන ගැනීමේ පහසුම මග අන් අයට ඉගැන්වීම බව ය. විෂය පිළිබඳව අපේ දැනුම වඩාත් පුළුල් වන්නේ අපෙන් උගන්නා අය අපෙන් අසන ප‍්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සොයන්නට ගිය විට ය. ඒ නිසා සහයෝගයෙහි ක‍්‍රියාවෙන් යෙදෙන්නා තරඟයෙන් ජය ගන්නේ ය. අපේ අධ්‍යාපන ආයතන තුළට මේ අදහස ඇතුළු කරතොත් එයින් වඩාත් යහපත් ප‍්‍රතිඵල ලබා ගත හැකි ය.

මයික්‍රො සොෆ්ට් අයිතිකාර බිල් ගේට්ස් හා ඇපල් පරිගණක අයිතිකාර ස්ටීව් ජොබ්ස් අතර ඇති වූ තරඟයෙන් එකිනෙකා වරින්වර අනෙකා පසුකර ඉදිරියට ගියේ අනෙකාගේ බෙලි කැපීමෙන් නොවේ. එකිනෙකාගෙන් ඉගෙන වඩාත් හොඳ නිශ්පාදන ලෝකයට පිරිනැමීමෙනි. මේ ව්‍යාපාරිකයන් දෙදෙනා අතර තරඟය ලෝකයට අත් කර දුන්නේ විශාල සෙතකි.
අප උගත යුත්තේ තරඟය පිළිකෙව් කිරීමට නොවේ. සහයෝගය ඇතිකරනු වස් තරඟ වැදීමට ය. තරඟය තුළ සහයෝගය දැකීමට ය. තරඟය මහත්මා සීමා තුළ පවත්වා ගැනීම උදෙසා තරඟ කිරීමට ය. ඒ සඳහා සහයෝගය දීමට ය. දැනට ඔලුවෙන් හිටගෙන ඉන්නා තරඟය නැවත කකුල් දෙකෙන් සිටවීමට ය.

එහි දී ජය පරාජය සමව විඳගැනීමට අපට හැකි විය යුතු අතර ජයෙන් උද්දාම නොවී, පරාජයෙන් වෙහෙසට පත් නොවී, ඒ දෙකින්ම පාඩම් උගෙන නැවතත් තරඟය සඳහා වඩාත් සංවිධිතව නව ජවයකින් අවතීර්ණවීමට අප කටයුතු කළ යුතු ය. අධ්‍යාපන ආයතන බාර ගත යුත්තේ ඒ අභියෝගයයි. තරඟය පිළිකෙව් කිරීමේ පහසු මාර්ගයට වඩා එය අමාරු බව ඇත්ත ය. ලෝකය දිනුවේ අමාරු වැඩ කළ මිනිසුන් ය. ඔවුහු ලෝකය දිනුවා පමණක් නොව ලෝකය ද දිනෙව්වෝ ය.

ඔවුහු තරඟයට බියෙන් පලා ගියේ නැත. ඒ වෙනුවට උන් තරඟය වරප‍්‍රසාදයක් ලෙස බාර ගත්හ. තරඟයේ පිළිගත් නීති රීති තුළ ක‍්‍රීඩා කිරීමට අධිෂ්ඨාන කර ගත්හ. ක‍්‍රීඩාශීලී මනසකින් එයට අවතීර්ණය වූහ. අපක්ෂපාත විවෘත තරඟයකින් පසු ජයගන්නාට, සැබෑ දක්ෂයාට, ලැබිය යුත්තාට කුසලානය බාර දීමට එකඟ වූහ.

ඉදින් අප කැමති මේ ලිපිය මෙසේ අවසන් කරන්නට ය. සබඳ හැකි නම් නිකම්ම නිකම් කඳු වී නොනැවතී ලොවම එලිය කරන ලොවට නැවුම් බව ගෙනෙන ගිනි කන්දක් වන්න. නිකම් නිකම් මිනිසෙකු නොවී කිසියම් අයුරකින් සුවිශේෂී මිනිසෙකු වන්න. ඒ සඳහා නොඅලස්ව තරඟ වදින්න.