ප්‍රතිවිරුද්ධ දිසාවට වැඩ කරන අපේ මනස නොහොත් අකමැත්ත කැමැත්ත කිරීම


අප කැමති අයට උදව් කිරීමට අපි නොපැකිලෙන්නෙමු. හේතුව පැහැදිලි ය. එහෙත් ඒ තරමටම පැහැදිලි නැති දෙයක් ද අපට සිදු වේ. ඒ එහි ප්‍රතිවිරුද්ධ දෙයයි. ඒ අප උදව් කරන අයට අප තුළ කැමැත්තක් ඇති වීම ය.

මේ බව ලෝකයට මුලින්ම කීවේ බෙන්ජමින් ෆ්රූන්ක්ලින් ය. ඔහු සමග නොහොදව සිටි කෙනෙකුගෙන් බොහෝ බැගෑපත් වී කුඩා උදව්වක් ගෙන ඔහු තමන්ගේ මිතුරෙකු බවට පත් කර ගැනීමට බෙන්ජමින්ට හැකි විය.

මෙසේ අප මනස එක් පැත්තකට නොව දෙපැත්තටම වැඩ කරන්නේ මනසේ ආතතිය ඉහිල් කර ගැනීම සඳහා ය. අමනාප වී සිටින කෙනෙකුට උදව්වක් කිරීමට මනසට අපහසු ය. ඉදින් උදව්වක් කරන්නේ නම් අමනාපය තවදුරටත් තබා ගැනීමට ඊට බැරි ය.

අප දන්නා තවත් දෙයක් නම් අපේ මනස විසින් චර්යාව සකසන බව ය. එහෙත් මෙහි ප්‍රතිවිරුද්ධ දෙය ද ඒ තරමටම නැත්නම් ඊටත් වඩා සත්‍ය ය. එනම් අපේ චර්යාව විසින් අපේ මනස සකස් කරන බව ය.

අප සන්සුන්ව ඇවිදින්නට මෙන්ම සන්සුන්ව කතා කරන්නට පුරුදු වන්නේ නම් මනස ඉබේම සන්සුන් කර ගත හැකි ය.

අප යමක් අකමැත්තෙන් වුව කරන්නේ නම් ටික කලකින් එයට අප තුළ කැමැත්තක් ඇති වනුයේ ඒ අනුව ය. ව්‍යායාම ආරම්භ කරන කෙනෙකුට දින 21 ක් එක දිගට අමාරුවෙන් වුව එවැන්නක යෙදෙන ලෙස උපදෙස් ලැබෙන්නේ මේ නිසා ය.

අප දිගින් දිගට කරන දෙයකට අකමැති වීමට අපට අපහසු ය. එසේ කළ හොත් මනසට ඇතිවන්නේ ආතතියකි. මනස එය එක් විදිහකට බැරිනම් අනෙත් විදිහකට ඉහිල් කර ගැනීමට මගක් සොයයි.

බලාහාත්කාරය කලක දී ස්වයං විනයක් හදන්නේ එසේ ය. පාසලට වේවැල් කෝටු නාරන් සියඹලා අතු ආවේ ඒ අනුව ය. කල්වේලා ඇතිව පාසල් ඒමට එය උපකාරී විය. ටික කලකින් කෝටුවේ අනුහසක් නැතිවම පාසලට කල් වේලා ඇතිව පැමිණීමට අපට හුරු විය.

කෝටුව දෙස වෛරයෙන් බැලූ අය ද පසු කලෙක වැඩිවියට පත්ව ඒ දෙස දයාබරිත බැල්මක් හෙලන්නේ ඒ නිසා ය.

අකමැත්ත කැමැත්ත බවට පෙරලීම කළමනාකරුවෙකුට නිරන්තරයෙන් මුහුණ දෙන්නට සිදුවන අභියෝගයකි. අප ඉහත සඳහන් කළ නියාම දෙකම ඊට අවශ්‍ය න්‍යායාත්මක පදනම සපයයි.

අපේ මනස වැඩ කරන හැටි අප තේරුම් ගත් විට අපට අප වටා සිටින මිනිසුන් කෙරෙහි තීරණාත්මක බලපෑමක් එල්ල කළ හැකි ය. එපමණක් නොවේ. බාහිර බලපෑම්වලට යටත් නොවී සිටීමටත් එයින් අපට අනුපමේය ශක්තියක් ලැබේ.

කළමනාකරුවන් මනෝ විද්‍යාව උගත යුතු යැයි අප වරින් වර නැවත නැවතත් මතක් කරන්නේ ඒ නිසා ය.

Advertisements

අපව කරකවා අත හරින අපේ පාසල


අපේ පාසල් අධ්‍යාපනය වැඩිමනත් වෙන් කොට තිබෙන්නේ අප “සිතිය යුත්තේ ‍මොනවාද?“ යැයි අපට දැන්වීමට ය. දැනුම කප්පරක් මිටි බැද ඇති පොත්පත් කොන්ද කුදු වනතෙක් දරා ගෙන පාසල් යන අපට “සිතන්නේ කෙසේ ද?“ යන්න බැරිවෙලාවත් එහිදී කියා දෙන්නේ නැත.

සත්‍යය සොයා ගන්නා හැටි නොව හොයාගත් සත්‍යය මේ යැයි අපට එහිදී දැනුම් දෙනු ලැබේ.

අවාසනාවකට පාසලෙන් එලියට යන විට උගත් අකුරු හා ගණන් ශාස්ත්‍රය හැරුණු විට මෙසේ ලද සෙසු දැනුම පිළුණු වෙලා ය. ඉගෙන ගත් සත්‍යය බොරු වෙලා ය.

දැනුමෙන් පිරිලා නිසාම ඒවා පරම සත්‍යය ලෙස අදහන්නට කියා දී ඇති නිසාම අලුත් දැනුමක් ලද විට ඒ දෙස බලන්නටවත් අපට සිත් දෙන්නේ නැත.

පිරුණු බදුනකට වත් කරන ජලයට ඒ තුළ ඉඩක් නැත. එකතු කරන දේ පිටට ගලා යනවා පමණ ය.

අලුත් දැනුම පරීක්ෂාවට ලක් කිරී‍මේ මෙවලම් අප සතුව නැත. ඒ නිසා අප සතු දැනුම පිළුණු වූවාට අමතරව නැවුම් දැනුම එකතු කර ගැනී‍මේ හැකියාව ද අපට නැත.

ඒ නිසාම අලුත් දැනුමට පස්ස හරවන අපට පරම්පරා ගණනකට පෙර මිනිහා දැන සිටි දැනුම මුලිච්චි වන්නේ ය. එයින් කළ හැක්කේ කොපුවක් ගුහාවක් නැතිනම් කට්ටක් හදා ගෙන සෙසු ලෝකයෙන් වෙන් වීම පමණ ය.

විධිමත් අධ්‍යාපන ක්‍රමය වැඩකට නැති වැටුප් ශ්‍රමිකයන් බිහි කරන්නේ එලෙස ය.

ඒ නිසාම කළමනාකරුවන්ට ඔවුන් නැවත හැඩ ගස්වා ගැනීමට සිදු වේ. එහෙත් බොහෝ කළමනාකරුවන් ද එවැනි වූ අය නිසාම ඔවුන්ට ඒ ගැන නිනව්වක් නැත.

අප අද මුහුණ පා තිබෙන අර්බුදය ඒක ය.

මේ ගැන අප ඉංග්‍රීසියෙන් ලියූ ලිපියක් ඔබට පහත යොමුව ඔස්සේ කියවිය හැකි ය. මේ ඉංජිනේරු ආයතනයේ ඊ පුවත්පත ය.

http://ieslslen.blogspot.com/2013/04/changing-paradigm-from-what-to-think-to.html

ධනාත්මක චින්තනය – ඒකට පුලුවන් ද පනුවෙක් සමනලයෙක් කරන්න?


ඔව් මට පුලුවන්. මම බාධක සියල්ල මැඩ ජයගන්නව. පරණ විදිහට නැතිව අලුත් ක්‍රම හොයනව. අලුතින් හිතනව. ලෝකය අයිති තමන් ගැන විශ්වාසයක් තියෙන පරදින්නට බය නැති මිනිසුන්ට. පරදින්න බය නැත්නම් විතරයි දිනන්න පුලුවන් වෙන්නෙ.

ධනාත්මක චින්තනය ගෙනෙන පණිවුඩය තමයි ඒ.

ඉතින් සමහරු එහෙම හිතනව. ඒ කියපු විදිහටම හිතනව. ඒත් මුකුත් වෙන්නෙ නෑ.

හරි පුදුමයි. මේ ඇරෙන්න කරන්න වෙන දෙයක් තියෙන බව දේශකයා කිව්වෙ නැහැ. ඒත් ප්‍රතිඵලය මොකද්ද? කළකිරීම!

කොහේ හරි වැරදිල තියෙනව. ඉතින් එහෙම වෙන්නෙ ඇයි?

හේතුව හිතල විතරක් ප්‍රමාණවත් නොවීම. බාධක ජය ගන්න නිකම් බෑ. ඒකට කුසලතා ඕන. ඉගෙන ගන්න ඕන. මහන්සි වෙන්න ඕන. හිතවතුන් ඇති කරගන්නට ඕන. තමන්ගෙ ඉලක්ක දර්ශනය බෙදා හදාගන්න අය ඕන. තමන්ට යම් යම් දේ කරන්න පුලුවන් කියල ලෝකයට පෙන්නන්නට ඕන. වෙලාව එන්නට ඕන.

මේ ව්‍යායාමයේ ප්‍රතිඵලය හෙට ලැබෙන්නෙ නෑ. ඒකට කල් යනව. කට්ට කන්න වෙනව. නිදිමරන්න වෙනව. පරිත්‍යාග කරන්න වෙනව.

එහෙම කරගෙන යද්දි වරදිනව. බැණුම් අහනව. පාඩු වෙනව. යාලුවො නැතිවෙනව. අතරමං වෙනව. ඒව විදගන්න ඕන.

ඒ දුෂ්කරතා වලින් ඉගෙන ගන්න ඕන. ඒවා ජය ගන්න විදි හොයන්න ඕන. ඒවට අලුත් කුසලතා හදා ගන්න ඕන. අලුත් ක්‍රම හොයන්නට ඕන. කීප සැරයක් වැරදිල මිසක් අලුත් ක්‍රම හොයන්න බෑ.

සාර්ථකත්වයේ ගමන ඒවගේ දුෂ්කර එකක්.

ධනාත්මක චින්තනය දේශනයේදී මේ ටික කියවෙන්නෙ නෑ. හරියට ක්ෂණික නූඩ්ල්ස් හදනව වගේ මට පුලුවන් කියල හිතුවහම ඔක්කොම වෙනවයි කියන අදහස ඒ නිසා මිනිසුන්ගෙ හිත් තුළට යනව.

ඉතින් මට පුලුවන් කියල ජනේලෙන් පනින මිනිහ තුවාල වෙනව. අතපය කඩා ගන්නවා. ධනාත්මක චින්තනය ගැන දෙසපු එකාගේ මෑණියන් මතක් කරනව.

පැන්නහම තුවාල නොවෙන්න පනින්න බැරි කමක් නැහැ. ඒකට අතපය හයිය කරගන්නට ඕන. පැනීමේ කලාව දැනගන්නට ඕන. පනින්න පුලුවන් කියල විශ්වාසය ඇති කරගන්නත් ඕන. පනින්නත් ඕන. ඒත් අන්තිමට කරන දේ ඉස්සර වෙල කරන්න ධනාත්මක චින්තනය නිසා පුලුවන් කමක් ලැබෙන්නෙ නෑ.

ධනාත්මක චින්තනයට පුලුවන් අනිත් හැම කුසලතාවයක්ම තියෙන කෙනෙකුට අවසාන ඉම ජය ගන්න තල්ලුවක් දෙන්නට විතරයි. එහෙම නැතිව එතැනට වෙනකම් යන්න තියෙන ගමන අවලංගු කරන්න ඒකෙන් පුලුවන් කමක් ලැබෙන්නෙ නෑ.

ඕනම දෙයක් කෙනෙකුට කරන්නට පුලුවන් කියන මතය යම් ධනාත්මක චින්තකයෙක් ගේනව නම් පරිස්සම් වෙන්න.

අපි වෙනස්. එක්කෙනෙක් කරන වැඩේ තව එක්කෙනෙකුට කරන්න බෑ. අපිට කරන්න පුලුවන් වැඩත් අපි අපේ මනස්ගාත පසුගාමී සිතුවිලි නිසා කල් දානව නම් ඒව අයින් කරන්න අපට උදව් කරන්නට විතරක් ඊට පුලුවන්.

ඒකට පුලුවන් දළඹුවෙක් සමනලයෙක් කරන්න. හැබැයි ඒකට බෑ පනුවෙක් සමනලයෙක් කරන්න.

කළමනාකරුවෙකු මතු කළ යුත්තේ කණ්ඩායම ද පුද්ගලයා ද


සමහරුන්ට අනුව පුද්ගලයා ඉස්මතුවීමට ඉඩ නොදී කණ්ඩායම මතු කළ යුතු ය. හේතුව හැටියට දක්වන්නේ එසේ කිරීමෙන් කණ්ඩායමකින් ලැබෙන අධිශක්තියේ (synergy) වාසිය ගත හැකිය යන්න ය.

දර කැබැල්ලක් පහසුවෙන් කැඩිය හැකි වුව ද දර මිටියක් කැඩිය නොහැකිය යන්න අප උගත්තේ කුඩා කාලයේ දී ය. ඒ කතාවට අනුව දර කැබැල්ලකට නැති වටිනාකමක් දර මිටියකට ඇත්තේ ය. එවැනි පසුබිමක දර කැබැල්ලකට මතු වීමට දීමෙන් දර මිටියක් අතහැර දැමීමේ තේරුමක් නැත. අප කලින් සදහන් කළ මිතුරන්ගේ තර්කයේ පදනම ඇත්තේ ඒ උගැන්ම තුළ ය.

එහෙත් අපගේ මිතුරන් මග හරින කාරණය නම් තනි දර කැබලි දුර්වල  නම් ඒවා එක් කර බදින දර මිටියකට වුව ලොකු ශක්තියක් ඇති නොවන බව ය. සමහර විට දර මිටියේ ඇති එක් ශක්තිමත් දර කැබැල්ලකට වෙනත් කිසි දර කැබැල්ලකින් නොලැබෙන ශක්තියක් ලබා දිය හැකි බව ය.

මිනිසුන් සමාන නැති වටපිටාවක ශක්තිමත් හැකියාවන් ඇති අය ඉස්මතු කර ගැනීමට කළමනාකරුට හැකි විය යුතු ය. ඒ තුළින් ඔවුන්ගේ වැඩි හයිය වැඩිමනත් ලෙස භාවිතයට ගැනීම සදහා ය. අඩු වශයෙන් කණ්ඩායමක් හැදීමේ දී එවැනි අය විශේෂයෙන් තෝරා ඊට ඇතුළු කළ යුතු ය. එවැනි අයගේ වර්ධනයට රැකුල් දිය යුතු ය. සාමාන්‍ය සාමාජිකයින්ට ද ඔවුන් අනුගමනය කරමින් දියුණුවන්නට දිරි දෙනු පිණිස විශේෂ කුසලතා ඇති අය මතු කළ යුතු ය.

කණ්ඩායමක් තුළ ඔවුන් සගවා තබන්නේ නැතිව ඒ තුළ ඔවුන්ට ඉස්මතු වන්නට ඉඩ හසර ඇති කළ යුතු ය.

එසේ වුව ද ඔවුන් රෑස්ස ගස් වැනි බව ද මතක තබා ගත යුතු ය. රෑස්ස ගස් යට පුංචි ගස්වලට ඉඩක් නැත්තේ ය. ඒ නිසා ම ඒ ගැන ද අවබෝධයෙන් කළමනාකරණය කටයුතු කළ යුතු ය.

සමහර ඇති හැකි අය සෙසු අයව මායිම් කරන්නේ නැත.

එහෙත් සැබෑ ශක්තිවන්තයෝ එසේ නොවෙති. තමන් අභිමානයෙන් පෙළෙන නිසා ම අන් අය තර්ජනයක් ලෙස සළකන්නේනැති නිසාම ඔවුහු සෙස්සන්ට ද නිසි ගෞරවය පුද කරති. තමන්ගේ ආයතන තුළ සිටින ශක්තිමත් අය එවැනි අභිමානයෙන් යුත් නිහතමානී අය බවට පත් කර ගැනීමේ වගකීම ද නායකයා සතු ය.

ඒ සදහා නායකත්වය විසින් කණ්ඩායම වෙනුවෙන් දායක වීමට හැමට ඉඩකඩ දිමේ වැදගත් කම ගැන ශක්තිවන්තයින් දැනුවත් කළ යුතු ය. මුලදී වැඩි ඉඩක් අලුත් සාමාජිකයින්ට හා නැගී ගෙන එන සාමාජිකයින්ට පිරිනැමිමට ශක්තිමත් අයව පෙළඹවිය යුතු ය.

තනි පුද්ගලයින්ට අනවශ්‍ය වැදගත් කමක් අත් කර නොදී කණ්ඩායම මතු කර ගැනීම ඒ මගින් කළමනාකරණයට හැකි වෙයි.

සැබෑ අභිමානයෙන් පෙළෙන නිහතමානී ඇති හැකි අය සෙසු අය ද දිරිගන්වමින් ඔවුන්ට ද අවස්ථාව දෙමින් වඩා ප්‍රගතිගාමී ආයතනයක් ගොඩ නැගීමට කටයුතු කරනු ඇත්තේ ය. එවැනි ප්‍රයත්නයන් විශේෂයෙන් අගය කරමින් ඒ සදහා ඔවුන් තවදුරටත් මෙහෙයවීම ද කළමනාකරණයේ යුතුකම හා වගකීම ය.

කළ යුතුව තිබෙන්නේ කණ්ඩායම හෝ පුද්ගලයා යන දෙකින් එකක් තෝරාගැනීම නොව කණ්ඩායම හා පුද්ගලයින් නිසි ලෙස ඒකාග්‍ර කොට ඒ ඒකක දෙකටම හොදින් වැඩ කළ හැකි, ඒ ඒකක දෙකේම ගෞරවය ආරක්ෂා වන, තත්වයන් නිර්මාණය කිරීම ය.

ආයතනවලදී මුණ ගැසෙන මැෂින් වැනි මිනිසුන්


මිනිසුන් සමග මිසක මැෂින් සමග ගනුදෙනු කිරීමට බොහෝ අය කැමති නැත. ඒ තමන්ගේ දුක් ගැනවිල්ලක් ඉදිරිපත් කර ගනුදෙනුවකදී පොඩි එහාමෙහාවක් කර ගැනීමට මැෂින්ලවා බැරි නිසා ය. යමක් අසා දැන ගැනීමට එයින් නොහැකි නිසා ය.

දුරකථනයේ වොයිස් මේල් සම්බන්ධයෙන් බොහෝ අයට ඍණාත්මක හැගීමක් ඇත්තේ ද ඒ නිසා ය. එහි ඇති කටුක යාන්ත්‍රික බව සමහර අවස්ථාවල ආයතනය ගැන ද ඍණාත්මක හැගීමක් ගෙන එන්නේ ය.

සමහර ආයතනයක මුණ ගැහෙන සමහර මිනිසුන් ද මැෂින් වැනි ය. මා මේ කියන්නට යන්නේ එවැනි මැෂිමක් පිළිබද කතාන්දරයකි.

රජයේ සේවයේ යෙදී සිටි අපේ මිත්‍රයෙක් රජයෙන්ම ශිෂ්‍යත්වයක් ලැබ විදේශ ගත විය. ලංකාවේ රැදී සිටි ඔහුගේ බිරිදට ඔහුගේ වැටුප ගත හැකි වූයේ ඩී ෆෝරමය පුරවා ඉදිරිපත් කිරීමෙනි. එය හා විදේශ ආයතනයෙන් එවන ජීවිත සහතිකය ලැබී තිබුනේ නම් සිය සැමියාගේ වැටුප ඇයට ගත හැකි විය. මෙසේ වැටුප ලබමින් සිටිද්දී ඊළගට එළඹි අගෝස්තු මාසයේ එවන ලද ජීවිත සහතිකය අස්ථාන ගතවීමෙන් ඇයට අගොස්තු මස වැටුපට හිමිකම් කිව නොහැකි විය. සැප්තැම්බර් ජීවිත සහතිකය ලැබුණු අතර ඒ නිසා සැප්තැම්බර් වැටුප ඇයට ලැබිණි. අගොස්තු මස වැටුප ලබා ගැනීමට සිය සැමියා ලවා ජීවිත සහතිකයක් නැවත ගෙන්වා ගන්නා ලෙස ඇයට දැනුම් දෙනු ලැබී ය.

ඒ දැනුම් දීම කරන ලද්දේ එම ආයතනයේ ගණකාධිකාරිනියක විසිනි. ඒ ද ඉතා කාරුණිකව කරන ලද කරුණු පැහැදිලි කිරිමකින් පසුව ය.

ජීවිත සහතිකයක් නැතිව වැටුප් නොගෙවන ලෙස ආයතන සංග්‍රහයේ පැහැදිලිවම ලියා තිබේ. සැප්තැම්බර් මාසයට එකක් ඇත. සැප්තැම්බර් මස වැටුප නිදහස් කරන ලද්දේ ඒ අනුව ය. අගොස්තු මාසයට එකක් නැත. ඒ නිසා අගෝස්තු මස වැටුප නිදහස් කළ නොහැකි ය.

මේ නම් මැෂිමක් මිස වෙන මොකද්ද?

මැෂිමක් පමණක් නොවේ. තව එක ස්ථරයක් ගැඹුරට ගොස් කල්පනා කළ නොහැකි අන්තිම අවර ඝණයේ මැෂිමකි.

මැෂින් වෙනුවට මිනිසෙක් මෙවැනි තැනකදී අවශ්‍ය වන්නේ පොඩ්ඩක් කල්පනා කර බැලීම සදහා ය. සැප්තැම්බර් මස ජීවිත සහතිකයක් දෙන්නේ අගෝස්තු මාසයේ ජීවත්වූ කෙනෙකුට බව කල්පනා කිරීමට පුංචි හෝ උත්සහයක් කළේ නම් ඔහුට ඒ බව වැටහෙන්නට ඉඩ තිබුනි.

අවර ඝනයේ මැෂින්වලට එසේ කල්පනා කළ නොහැකි ය. උගතුන් මෙහෙම තනතුරුවලට පත් කරන්නේ හිතන්න ය. එහෙත් පුංචි හෝ අවදානමක් දැරීමට අකමැති අය අවසාන වචනයට නීති පොත අර්ථ නිරූපනය කරමින් මස් රාත්තලම ඉල්ලති. ඒ උන් හිතන්නට නොදන්නා නිසා ය. හිතන්නට ඉගෙන ගෙන නැති නිසා ය.

ආයතනවල යුතුකම වන්නේ මෙවැනි මැෂිම් මිනිසුන් බවට පත් කිරීම ය. එහෙම වුනොත් ආයතනවලට පැමිණෙන සේවාලාභීන්ට මීට වඩා හොද සේවාවක් ලැබෙනු නොඅනුමාන ය.