පෙනුම හා සැබෑව – නොරැවටෙන්නට නම්….


උඩින් ඔපේ යටින් හපේ යන්න අපේ ජනවහරේ එන උපහැරණයකි. මේ බව නොදන්නා කෙනෙක් නැත. අපි බොහෝ විට පිට පෙනුමට රැවටෙමු. සැබෑව මග හරිමු. දැනගෙනත් කරන මේ වැඩේ ගැන සමාව දිය හැකි ද?

එහෙත් එය කෙරෙයි. රෑ වැටුනු වලේ දවල් ද වැටෙන ගණනටම මේ සම්බන්ධයෙන් අප අන්ධ ය.

පොරවාගෙන ඉන්නා සළුපිළි එහාට මෙහාට වෙන විට දේශප්‍රේමී වේශය පිටුපස තියෙන දුගඳ හමන ආත්මය අපට හිටිහැටියේ පෙනෙයි. ඒත් අපි එය නොපෙනුනා මෙන් සිටිමු. සිල් රෙද්ද එහා මෙහා වෙන විට උපාසක පෙනුම පිටුපස තියෙන පාපයෙන් පිරුණු ජීවිතය අපට හිටි හැටියේ පෙනෙයි. අපි එය නුදුටුවාක් මෙන් සිටිමු.

මෙසේ වන්නේ ඇයි?

ඒ අපේ මනසේ තිබෙන එක් දුර්වල කමක් නිසා ය.ඉංග්‍රීසියෙන් confirmation bias යනුවෙන් හඳුන්වන මෙය අපේ මනසේ ප්‍රතිරූපයට ප්‍රතිපක්ෂ තොරතුරු බාර ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. ඒ සඳහා ඕනෑ තරම් තර්ක විතර්ක ඉදිරිපත් කිරීමට අපේ “බුද්ධිය“ ද උදව් වෙයි.

(එයා සල්ලිවලට ටිකක් විතර කෑදරයි තමයි. කවුද කෑදර නැත්තෙ? සන්සන්දනය කරල බැලුවහම අනිත් අය තරම් කෑදර නෑ. දැක්කෙ නැද්ද එදා හැසිරුණු හැටි.)

(ඔය කියන තොරතුරු ඇත්ත ද කවුද දන්නෙ? උසාවියකින් මොකෝ ඔප්පු වුනා ය?)

අප කැමති අප දැනටමත් හදා ගෙන ඇති ප්‍රතිරූපය දිගින් දිගට ගෙන යන්නට ය. ඒ සඳහා නොගැලපෙන දෑ බැහැර කිරීමට අපි කටයුතු කරමු. අඩුපාඩු අපේ සාක්කුවෙන් දමා හෝ පුරවාලන්නට ද අපි කටයුතු කරමු.

මේ නිසා සැබෑව කොතරම් ඇස ගැටුන ද අප එය මග හැර යන්නෙමු.

එයට තවත් හේතුවක් තිබේ. සැබෑවට වඩා නිර්මාණය කරගත් ප්‍රතිරූපය ප්‍රසන්න ය. එය කෙළෙසනු දකින්නට අපේ සිත ඉඩක් දෙන්නේ නැත. අපේ මනසේ ඇති ඒ ලක්ෂණයට අප ඉංග්‍රීසියෙන් කියන්නේ positive bias කියා ය.

කොටින්ම කියතොත් අපේ වීරයා මරන්නට අපි අකමැත්තෙමු. ඒ නිසා වීරයා කුජීත වූ කල ද අපි පැරණි කතා අනුසාරයෙන් ඔහු ගොඩ දාගන්නට වෙර දරමු.

මෙසේ අප විසින් අපවම රවටා ගැනීමේ මේ සංසිද්ධිය ගැන විමසුම් මනසකින් බලන්නේ නම් මෙයට එරෙහි යාන්ත්‍රණයක් මනස තුළ ගොඩනගා ගත හැකි ය.

නැත්නම් සිදුවන්නේ සදාකාලයට රැවටීමට ය.

දේශප්‍රේමීන්ගේ උපාසකයන්ගේ පමණක් නොව තව බොහෝ දෙනාගේ මායම්වලට රැවටීමට ය.

Advertisements

දියමන්ති මාලයක් ගෙලේ බැදී අසුන්දර ගැහැණියගේ කතාව


ඇය අසුන්දර ය. රුවින් පමණක් නොව වෙනත් ආකාරයෙන් ද අසුන්දර ය. එහෙත් ඇගේ ගෙලේ වටිනා දියමන්ති මාලයකි. එහි ආකර්ෂණය ඇගේ අසුන්දරත්වය වසන් කිරීමට හේතු වනු ඇත් ද?

කළමනාකරණ බ්ලොග් අඩවියක සුන්දරත්වය කතා කරන්නේ ඇයි ද යන ප්‍රශ්නය ඔබට නැගිය හැකි ය. අප ඒ කතාව කීවේ අප අද කතාකරන්නට යන මාතෘකාවට සාදෘශ්‍යයක් (analogue) වශයෙනි.

යටිතල ව්‍යුහය දියුණු කිරීම රටක සංවර්ධනයට අතවශ්‍ය ය. එයින් අදහස් වන්නේ මහාමාර්ග, දුම්රිය මාර්ග, වරාය, ගුවන් තොටුපොළවල්, විදුලිබලාගාර පමණක් නොව ක්‍රීඩා පිටි ද සෑදිය යුතු බව ය. දියුණු කළ යුතු බව ය. වත්මන් ආණ්ඩුව ඒ සම්බන්ධයෙන් සැළකිය යුතු ප්‍රගතියක් ද අත් කර ගෙන ඇත. එහෙත් ඒවායේ සාර්ථකත්වය ගැන මිනිසුන් තුළ කුකුසක් තිබේ. ඒ කුකුස සාධාරණ ය.

මත්තලට ගුවන්යානා ප්‍රමාණවත් ලෙස එනු ඇත් ද? හම්බන්තොට වරායට නැව් ප්‍රමාණවත් සංඛ්‍යාවක් පැමිණෙනු ඇත් ද? දකුණු අධිවේගී මාර්ගයේ ආයෝජනයට ප්‍රමාණවත් ආදායමක් රටට ලැබෙමින් තිබේ ද? යන මේ ප්‍රශ්න මේ කුකුසට හේතු වී තිබේ.

මේවා රටට වැදගත් වන්නේ ඒ මගින් රටේ ප්‍රමාණවත් වර්ධනයක් ඇති වේ නම් ය. සංචාරකයින්ගේ පැමිණීම වැඩිවන්නේ නම් ය. දේශීය මෙන්ම විදේශීය ආයෝජනයන් ද වැඩි වේ නම් ය. ක්‍රීඩාතරග ක්‍රීඩකයන් මෙන්ම ප්‍රේක්ෂෙකයින් ද ක්‍රීඩාගාර ප්‍රයෝජනයට ගන්නේ නම් ය. මේ යටිතල පහසුකම් ආර්ථිකයේ ක්‍රියාකාරිත්වය ඉහළ දමන්නේ නම් ය.

ඒ සදහා යටිතල පහසුකම් තිබීමම ප්‍රමාණවත් නොවේ.

රට තුළ ඊට සමගාමීව නිදහස් පරිසරයක් තිබීම ද ආයෝජකයන් හා සංචාරකයින් දිරිගන්වන වටපිටාවක් තිබීම ද  නීතියේ ආධිපත්‍ය සහිත සුරක්ෂිතභාවයක් සහතික කොට තිබීම ද එහි පුරවැසියන් තුළ ප්‍රගතිගාමී සිතුවිලි තිබීම ද ඔවුන් දැනුමෙන් සන්නද්ධව තිබීම ද කුසලතා සහිත වීම ද සෞඛ්‍ය සම්පන්න වීම ද වැනි තව බොහෝ දේ අවශ්‍ය ය. යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනයට සමගාමීව ඉහත සාධකවල වර්ධනයක් පෙන්නුම් නොකරන්නේ නම් ඒ යටිතල පහසුකම් අමතර බරක් වනවා හැර වෙන කිසිවක් ඇති නොකරන්නේ ය.

අප මේ බ්ලොග් අඩවියෙන් උත්සහ කරන්නේ රට හදන්නටම නොවේ. අපගේ වැඩිමනත් අවධානය ආයතන හදන්නට ය.

රටේ සිදුවන මේ සිදුවීම් පෙළ ආයතනවලට ද අදාළ ය. යම් ආයතනයක් සිය යටිතල පහසුකම් ඉතාම හොදින් දියුණු කරන්නට පුලුවන. බිමට පොලිෂ් ගල් ද උඩට උඩු වියන් ද බදින්නට පුලුවන. එහෙත් ඊට සමගාමීව ආයතනයේ සේවක සබදතා මහජන සබදතා මෙන්ම වෙනත් ක්‍රමවේදවල ද වෙනසක් නොම වේ නම් යටිතල පහසුකම් ආයතනයට අමතර බරක් මිස එලියක් වන්නේ නැත. රටේ කතාව කීවේ ඒ ටික කියන්නට ය.

මුලින් යොදා තිබූ මාතෘකාව අසමතුලිත සංවර්ධනයේ බරපැන යන්න ය. මාතෘකාව වෙනස් කළේ වුව ද කිව්වේ ඒ ගැන ය.