සැණකෙළිවලින් පිරි – සන්දර්ශනාත්මක – කළමනාකරණය


රටක් ආයතනයක් කළමනාකරණය කිරීමේ දී සෝබනය යොදා ගැනීමට සමහර කළමනාකරුවෝ කටයුතු කරති. ඔවුහු එකක් දෙකක් කර දහයක දොළහක හඩක් නගති. කරන එක දෙක අතිශයින් කුඩා වුව ද ගැටළුවක් නැත. එය ගාම්භීර ආකාරයෙන් සැමරීමට ප්‍රමාණය ඔවුන්ට බාධාවක් නොවේ. ඔවුන්ට විවෘත කරන්නට කක්කුස්සියක් වුව ද සෑහේ. කිරිබත් කා රබන් ගසා රටටම අඩ බෙර ගසා සෙනග රැස්කරවා එවැන්නක් විවෘත කිරීමට ඔවුන් කෑදර ය.

ආරාධනා පත්‍ර, තොරන්, සැරසිලි, හඩ නගන බෙර වැයුම්, නැටුම් යන එකී නොකී සියල්ලෙන්ම අඩු නැතිව ඔවුහු ඒවායේ නියැලෙති.

ඔවුන්ට අතිශය කලාත්මක වචන සැට් එකක් ද තිබේ. ඒවා නිපදවන්නට හැඩ වැඩ ගසා පෙල ගස්වන්නට වෘත්තීය සාහිත්‍ය කරුවන් ද සහභාගි කර ගැනේ.

මේ සැමරුම්වල ප්‍රශස්ති ගායනාවල නිමක් දැකිය නොහැකි ය. ප්‍රශස්තියෙන් නොසනසන කෙනෙක් නැත. සැමට සතුටු ය.

බොහෝ උත්සවවල කටින් කෙරෙන ප්‍රශස්ති ගායනයට ඌණ පූර්ණයක් වනු පිණිස අත් පත්‍රිකා සමරු කළඹ ද නිකුත් වන්නේ ය. වෛරණයෙන් ලස්සණ කඩදාසියේ මුද්‍රිත මේවා ඇතුළත එකිනෙකාට කරන ස්තුති කිරීම් වර්ණනා මිසක ගත යුතු වෙන හරයක් නැත.

අපට ඇත්තේ ආරාධනය ලැබුනහම ඉස්තරම් ඇදුම් ආයිත්තම්වලින් සැරසී සහභාගී වීමට ය. ගායනයෙන් වාදනයෙන් නර්තනයෙන් සංග්‍රහ ලැබ ඉනුත් නොනැවතී කැවුමෙන් රස අහරයෙන් සප්පායම් වන්නට අවස්ථාවක් ද එවිට ලැබෙන්නේ ය.

සහභාගීවන අයට පවා ඒ නිසා පැමිණිලි කරන්නට දෙයක් නැත.

විවෘත කරන්නට තරම් දෙයක් නිපදවා නැති විට කරන්නේ සංවත්සරයක අවසරයට මුවා වීම ය. නැතිනම් ජාතික හෝ ආගමික කටයුත්තකට ජැක් එකක් ගැසීම ය. බණක් දානයක් වුව ද අවශ්‍ය උත්සව ශ්‍රීය නැතිනම් ඊට අවශ්‍ය නිමිත්ත ගෙන එන්නේ ය.

මේ හැම එකකින්ම නායකයාට බැබලෙන්නට අවස්ථාව ලැබෙන්නේ ය. ඔහුව බබලවන්නට සෙසු අයට ඉඩ හසර පෑදෙන්නේ ය. ඒ අතර කටයුත්තට අතගහන හැම කෙනෙක්ම ඉබේම ඉහළ නැංවෙන්නේ ය.

එහෙම බැලුවහම සම්බන්ධ වන හැමට එක් හෝ තවත් විදිහකින් ලාබයක් සිදු වන්නේ ය.

පාඩුවක් වෙනවා නම් රටේ ජනතාවට ය. ඒ වැයවන්නේ ඔවුන්ගේ මුදල් නිසා ය. නැතිනම් සමාගමේ පාරිභෝගිකයන්ට ය. මේ සැණකෙළියේ බර පැන ද උසුලන්නට සිදුවන්නේ ඔවුන්ට නිසා ය.

මේ සන්දර්ශනාත්මක කළමනාකරණයට ඔවුන් වැදගත් නැත. කේක්වල අයිසින් තවරන්නට මිස කේක් හදන්නට ඔවුන් දන්නේ නැත. එහෙත් අයිසින් යොදා ලස්සණ කාඩ්බෝඩ් නිර්මාණයක් හැඩ වැඩ කරාම කන්න බැරිවාට බලන්න බැරිතරම් ලස්සණ ය. ඒ බව ඔවුහු දනිති. ඔවුන් රවටන්නේ අපේ ඇස් ය. ඒ ඉතින් අප රැවටෙන නිසා ය.

සැමරුම් උත්සව අවශ්‍ය ය. ඒ මූලික කටයුත්තට තවත් හැඩයක් එක් කිරීමට ය. එහෙමට කටයුත්තක් නැතිව නිකම්ම හැඩයක් හැදීමට නොවේ.

Advertisements

පාරිභෝගික සත්කාරය කරනු බැරි ඇයි? ප්‍රශ්නයට උත්තරය දන්සැලකින් ලැබේ.


පහුගිය පොසොන් පෝයට තිබුණු දන්සැලක පෝලිමක් කළමනාකරණය කිරීමේ වගකීම බාරගත් අපේ මිතුරෙක් අපට කී කතාව මෙසේ ය. පෝලිමේ සිටි සෙනගට ඉක්මණින් දන්සැල වෙතට පැමිණිය හැකි පරිද්දෙන් නැගිටින්නට සූදානම් වන අයෙකුගේ තැන ගැනීමට ඔහු විසින් පෝලිමේ ඊලගට එන තැනැත්තා බැගින් කැදවනු ලැබ තිබිණි. ඒ  නිසා පෝලිම ඉක්මණින් අවම මට්ටමකට ගෙන ඒමට ඔහුට හැකි විය. මේ දුටු දන්සැල් සංවිධාකයෙක් ඔහුගේ ඇගට ගොඩ වී තිබුනේ ය. තමුසෙ හරි මිනිහෙක් නෙ ඕයි. ඔහොම ඇතුළට ගත්තහම එලියෙ පේන්න පෝලිමක් නැතිවෙනවනෙ. පාර පොඩ්ඩක් බ්ලොක් වෙන්න වගේ පෝලිම තිබුනොත් විතරයි දන්සැල නැගල යනව කියල දැනෙන්නෙ. දැන් තමුසෙ මේ කරන වැඩෙන් දන්සැලට හරි නැ ඕයි. පොඩ්ඩක් කලබල නැතිව හෙමිහිට ගන්නව. එක පාරක් ගත්ත මිනිස්සු කාල ඉවරවෙනකම් ආයි එහෙම අලුතින් ගන්නෑ.

වැඩේ නරක නෑ නේද? දන්සැල ජනප්‍රිය කරන්න වැඩි වෙලාවක් පෝලිමේ ගත කිරීම! පිනට කන්න ආව නම් දන්සැලට නම්බුවකුත් දීල යන එකේ වැරැද්දක් බොහෝ දෙනෙකු නොදකින්නට වුව පුලුවන. මේ ලංකාව නිසා ය.

දන්සැලේ විතරක් නොව බොහෝ ආයතනවල සේවා සපයන්නන් ද සිතන්නේ ඔවුනට වැදගත් කමක් ලැබෙන්නේ ඔවුන්ගේ සේවා ලාභීන්ගේ වැඩ පහසු කළොත් නොව ඒවා අමාරු කළොත් බව ය.

වැදගත්කම ලැබෙන්නේ ඒවා සැහැල්ලු කළොත් නොවේ. ඒවා ඉහිලිය නොහැකි තරමට බර කළොත් ය. එයින් කියවෙන්නේ කලින් නොයවා සේවාලාභීන් ටිකක් රස්තියාදු කළ යුතු බවය. පුලුවන් නම් පොල්ලක් දමා වැඩේ බකල් කළ යුතු බව ය. වැඩය අදින් අවසන් නොකර නැවත හෙටත් එන ලෙසට ද වග බලා ගත යුතු බව ය. දුරකථනයෙන් කරන්නට පුලුවන් වැඩේට ආයතනයට පැමිණ කරන්නට වැඩ සැළැස්වුවොත් බව ය. ටිකක් වැඩියෙන් ඇවිද්දුවොත් බව ය. නහය කෙළින් නාල්ලා වටයකින් කරකවා ඇල්ලීමට සැළැස්වීමෙන් බව ය. සරසවියට ඇතුළුවන නවකයෙකුට මෙන්ම තරමක වදයක් දී සේවාව ලබා දිය යුතු බව ය. පර පීඩනයම සතුට සළසන බව ය.

සේවාලාභියා හැම විටම නිවැරදි යැයි කියන්නේ කව්ද? බොහෝ දෙනා හැසිරෙන්නේ සේවාලාභියා විසින් උසාවි නියෝගයක් හරහා තමන් නිවැරදි යයි ඔප්පු කළොත් මිස හැමට විටම ඔහු වැරදිය යන මතයේ පිහිටා ය.

අපේ ආයතනවල බොහෝ දෙනෙකුට පාරිභෝගික සත්කාරය බැරි මේ නිසා ය.