නැවත නොබැලුවොත් සිතු දේ නොම වේ නොසිතු දේම වේ


ස්ථානය යුනිටි ප්ලාසා ගොඩනැගිල්ල ය. එහි හය වෙනි මහලට අලුත් වැඩියා කිරීම සදහා කොම්පියුටරයක් ගෙන යෑම අපේක්ෂාවෙන් සෝපානයක් එන තෙක් බලා සිටින කෙනෙකි. සෝපානයට ඔහු ගොඩ වදින්නට ලෑස්ති වන විටම ඒ ඇතුළේ පහසුවට වාඩි ගත් සෝපානය බාර කාන්තාවගෙන් ඔහුට දැන්වීමක් ලැබුනේ එම සෝපාන මිනිසුන් ගෙන යෑමට මිසක බඩු ගෙන යෑමට තිබෙන එකක් නොවන බව ය. ඊළග සෝපානය එන තෙක් රැදී සිට එයින් යන ලෙස අමතර උපදෙස් ද ඇය විසින් ඒ තැනැත්තාට ලබා දෙන ලද්දේ ය.

මිනිසුන් පමණක් යන සෝපානය ඉඩ හසර ඇති එකකි. ඒ වෙලාවේ එහි යෑමට සිටියේ මා පමණකි. ඔහු රැගෙන යෑමට නොහැකි ඇයි දැයි මම ඇය විමසුවෙමි. බඩු ගෙන යන අයට වෙනම සෝපානයක් ඇති හෙයින් මෙහි ඔහුට යෑමට ඉඩදිය නොහැකි යැයි ඇය කියා සිටියා ය.

ඒ කතාව ඇත්ත ය. මම නිහඩ වීමි. ඒ මගේ මුවිනි. එහෙත් මනස තුළ දෙබස දිගටම කෙරිණි. මේ එහි දිග හැරුමයි.

එතැන සෝපාන තුනක් තිබේ. දෙකක් මිනිසුන් වෙනුවෙනි. එකක් බඩු ගෙන යෑමට ය. මේ බෙදීම තර්කාණුකූලය. එය ඇති කරන්නට ඇත්තේ මිනිසුන්ට පහසු වනු පිණිස ය.

තමන්ගේ අතින් පරිගණයක් දරා සිටින කෙනෙකු හරියට බෑග් එකක් කර දරා සිටින කෙනෙකු වැනි ය. විශේෂයෙන් මිනිසුන් අඩු වෙලාවක එවැන්නෙකු මිනිසුන් පමණක් යන සෝපානයේ ගෙන යෑම අපරාදයක් නොවේ.

නීතිය දමා ඇත්තේ මිනිසුන්ගේ පහසුව පිණිස ය. එහෙත් එය ක්‍රියාත්මක වන්නේ මිනිසුන්ට හිරිහැර පිණිස ය.

මෙහි වරද කාගේ ද?

එක්කෝ මේ බාරව සිටින ලදට ලතෙත් බවක් නැත්තේ ය. හදවතක් නැත්තේ ය. නැතිනම් ඉඩ ඇති සෝපානයකට ගොඩ වෙන්නට උත්සහ කළ අර තැනැත්තා වළකන්නේ නැත. මගේ උපකල්පනය නම් ඒ සෝපානයට මුලදී මිසක මැදදී එකතුවන ජනතාව අල්ප ය.

නැතිනම් ඇයට මොළයක් නැත්තේ ය. සමහර විට ඒ දෙකම නැතිවා වෙන්නට ද පුලුවන.

ඒ දෙකම තිබුන ද ඇගේ වැඩ අධීක්ෂකයාට ඒ දෙකම නැති නිසා ඇගේ හදවතත් මොළයත් ඇය විසින්ම අක්‍රීය කරන්නට තීරණය කළා වෙන්නට පුලුවන.

එහෙත් ඒ සියල්ලට වඩා මතුව පෙනෙන කාරණය නම් ජනයාගේ පහසුව වෙනුවෙන් යොදා ඇති මේ යාන්ත්‍රණය ජනයාට හිරිහැරයක් බවට පත්ව ඇති බව සොයන්නට කෙනෙක් නැති බව ය. ඒ බව කිසිවෙකුත් නොදන්නා බව ය.

යමක් ඇති කළ අරමුණම ඒ ඇති කළ දෙයින්ම පරාජය වීම කෙතරම් අභාග්‍යක් ද? එවැනි දේ ගැන සුපරීක්ෂාකාරී වීමට කළමනාකරුවන් වඩාත් අවධානය යොමු කළ යුතු ය.

නැවත නොබැලුවොත් සිතු දේ නොමවේ නොසිතු දේම වේ.

කළමනාකරණයේදී ප්‍රමුඛතාවය දිය යුත්තේ ආයතනයේ පැවැත්මට ද වර්ධනයට ද?


ආයතනයක පැවැත්ම හා වර්ධනය යන දෙඅංශයම කළමනාකරුවෙකුගේ අවධානයට ලක්විය යුතු ය. පැවැත්ම සදහා කරන්නාවූ වැඩ වර්ධනයට හානිකර ලෙස බලපාන්නට ද වර්ධනය සදහා ප්‍රමුඛතාවය දීමේ දී ඒවා පැවැත්මට බල පාන්නට ද පුලුවන.

ආයතනයක පැවැත්ම සදහා හැකිතාක් අඩුවෙන් වැරදි සිදුවන පරිසරයක් නිර්මාණය කළ යුතු අතර වර්ධනය සදහා මිනිසුන්ට වැරදි කිරීමට අවසර තිබෙන තත්වයක් ඇති කළ යුතු ය. වැරදි කිරීමට අවසර ඇති තැනක පමණක් මිනිසුන් බය නැතිව තීරණ ගැනීමටත් අලුත් දෑ අත්හදා බැලීමටත් පෙළඹේ. පළමුවැන්න සදහා හැකිතාක් බලය මධ්‍යගත කර ගැනීමත් දෙවැන්න සදහා හැකිතාක් බලය විමධ්‍යගත කිරීමත් අවශ්‍ය ය.

ආයතනයක පැවැත්ම සදහා හැකිතාක් දුරට මිනිසුන් සිය සීමිත රැකියා වපසරිය තුළ කොටු කළ යුතු අතර ආයතනයක වර්ධනය සදහා මිනිසුන් සිය රැකියා වපසරියෙන් නිදහස් කොට ප්‍රමාණවත් පුහුණු හා සංවර්ධන අවස්ථා ලබා දිය යුතු ය.

ආයතනයක පැවැත්ම සදහා සම්ප්‍රදාය හා පැරණි වත් පිළිවෙත් ඉහලින් සැළකිය යුතු අතර ඒවා දැඩිව රකින විනයක් එහිදී ඉල්ලා සිටිනු ඇත. වර්ධනය සදහා නව සම්ප්‍රදායන් බිහිකිරීම පමණක් නොව පැරණි දෑ ප්‍රශ්න කිරීම ද ඇතුළත් ය. ඒ නිසා දැඩි විනය වෙනුවට නිදහස් ආරක සංස්කෘතියක් ආයතන තුල ඇති කිරීම වැදගත් ය. මේ එහැම පිටින් ප්‍රතිවිරුද්ධ අස්ථාන අතර තුලනයක් පවත්වාගෙන යෑම අභියෝගාත්මක ය.

ඒ නිසාම දෝ අප රට තුළ බහුලව දකින්නේ පැවැත්ම සදහා පමණක් සිය අවධානය යොමු කරන කළමනාකරුවන් ය. එදා වේල ටුවර්ස් යනුවෙන් හුරතලේට හදුන්වන එවැනි ආයතනවල සිදුවන්නේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් වර්ධනය මරා දැමීමේ වැඩ පිළිවෙලකි. ඒ නිසාම ඒවා පටන් ගත් ආකාරයෙන්ම පවතී. වසර ගණනාවක් ගියත් බාහිර හැඩයේ පවා වෙනසක් ඒවා තුළින් ප්‍රදර්ශනය නොවේ.

ප්‍රමුඛතාව දීමේ දී මේ අංශ දෙකේ තුලනයක් ගැන සිහිනුවණ ඇති කළමනාකරුවන් කල්පනා කරති.