මා ගැන වගකිව යුත්තේ කවු ද? මම ද!


BPZ64ZPමා නිවැරදි ය. යම් වැරැද්දක් මා තුළ ඇතොත් ඒ අනුන් නිසා ය. වග කිව යුත්තේ මා හදා වැඩු මගේ දෙමාපියන් ගුරුවරුන් යහළුවන් හා පොදු සමාජය ය. එහෙමත් නැත්නම් ඒ වැරැද්ද සඳහා පදනම් වූ වතාවරණය ය. වටපිටාව ය. ඒ සඳහා මට පෙළඹවීම් කළ දහසක් කරුණු කාරණා ය. මා ගැහුවා නම් ගැහුවේ අනිකා ඔරවපු නිසා ය. නැතිනම් කොළොප්පම් කළ නිසා ය. සෙම කිපී මා අසනීපව සිටි නිසා ය. පිත ඇවිස්සී මා දුර්වලව සිටි නිසා ය.

බැලුවහම සාධාරණ තර්කයන් ය. එහෙත් පුංචි ප්‍රශ්නයක් ඉතිරි වේ. මේ චින්තනය මට නිවැරදි වීමට කිසිදු ඉඩක් නොතබයි.

මෙහි අනෙත් අන්තය නම් සියල්ල සිදුවන්නේ මගේම වැරැද්දෙන් යැයි සිතීම ය. අන් අයෙක් වැරැද්දක් කළේ මගේ දුර්වලකම නිසා ය. මම නිසි පරිදි කටයුතු නොකළ නිසා ය. ඒ වතාවරණය හා වටපිටාව මා විසින් ඉල්ලා ගත් නිසා ය (උදාහරණයක් ලෙස මා දූෂණය කරන ලද්දේ කොට ගවුමක් ඇඳ සිටි නිසා ය). මා එයට විහින් අැතුළු වී තිබේ. ඒ මොකුත් නැතත් එය මගේ කරුමය හෝ අවාසනාවම විය හැකි ය.

බැලුවහම ඒවා ද සාධාරණ තර්කයන් ය. එහෙත් පුංචි ප්‍රශ්නයක් ඉතිරි වේ. මේ චින්තනයෙන් අවසානයේ ඉතිරි වන්නේ තමන් පිළිබඳ විශ්වාසය අහිමි කරගත් හීන මානයකින් පෙළෙන ශරීර කුඩුවකි. එය සෑම දෙයින්ම අයින් වීමට, ඉවත් වීමට, මග හැර යාමට එම ශරීර කූඩුව පොළඹවයි. මා තවදුරටත් අකර්ණම්‍ය කරවයි. අසරණ කරවයි. ආත්ම විශ්වාසය බිංදුවටම බස්සවයි.

වෙනස් මාවත් ඔස්සේ වුව ද අන්ත දෙකම මා ගෙන යන්නේ එකම තැනකට ය.නරක තැනකට ය. අයහපත් තැනකට ය.

සාර්ථකත්වයක් ලැබූ විට එයට හේතුව තමා ලෙස පමණක් දැකීමටත් අසාර්ථක වූ විට ඊට හේතුව පරිසරය හෝ වතාවරණය ලෙස දැකීමටත් කටයුතු කරන මිනිසුන්ට වෙනත් මිනිසුන්ට නැති සවියක් ද තිබේ. ඒ නොබිඳ ගත් ආත්ම විශ්වාසය යි. ඒ නිසාම ඔවුහු දෙවැනි කී අය මෙන් නොව දිගින් දිගටම අභියෝග බාර ගනිති. වැරදි කරති. ඒවා ගැන නොතැවෙති. ඒ නිසාම ඔවුන් ක්‍රියාශීලී ය. උද්යොගීමත් ය.

සාර්ථකත්වයක් ලැබූ විට එය වටපිටාවටත් අසාර්ථක වූ විට එහි වගකීම තමන්ටත් පවරා ගන්නා දෙවැනි ගණයට අයත් අය ඒ නිසාම වැරැද්දක් වූ විට ඊට ඇති තමන්ගේ දායකත්වය සොයන්නට පෙළඹේ. ඒ නිසාම ඒ වැරදි හදාගන්නට ඔවුන්ට වැඩි ඉඩක් ලැබේ. ඒ නිසාම ඔවුන් සංවර්ධනය වේ. ඔවුන් හැම විටම අලුත් දෙයක් වඩා දියුණු කරන ලද දෙයක් කරන්නට උනන්දු වේ.

වෙනස් මාවත් දෙකක් ඔස්සේ වුව ද ඔවුන් දෙගොල්ලන්ම යන්නේ එකම තැනකට ය. හොඳ තැනකට ය. යහපත් තැනකට ය.

එහෙම බැලූවිට අන්ත දෙකේම යහපත් යමක් ද අයහපත් යමක් ද තිබේ. මේ දෙකේම යහපත් දේ ගෙන අයහපත් දේ ඉවත දැමිය හැකි නම් අප ගොඩ ය.

යම් සිද්ධියක ප්‍රතිඵලය සම්බන්ධයෙන් බොහෝවිට තමාත් වතාවරණයත් යන දෙකම බලපාන්නේ ය. ඒ එක එකක බලපෑමේ තරම හොඳින් තේරුම් බේරුම් කර ගැනීමට කළමනාකරුවෙකුට හැකි විය යුතු ය. තරාදියේ දෙපැත්ත තුලනය කර ගැනීමට ඔහුට / ඇයට හැකි විය යුතු ය. ආත්ම විශ්වාසය පළුදු නොකොට උගන්නට ද එවිට කළමනාකරුවෙකුට හැකි වනු ඇත්තේ ය.

Advertisements

දියමන්ති මාලයක් ගෙලේ බැදී අසුන්දර ගැහැණියගේ කතාව


ඇය අසුන්දර ය. රුවින් පමණක් නොව වෙනත් ආකාරයෙන් ද අසුන්දර ය. එහෙත් ඇගේ ගෙලේ වටිනා දියමන්ති මාලයකි. එහි ආකර්ෂණය ඇගේ අසුන්දරත්වය වසන් කිරීමට හේතු වනු ඇත් ද?

කළමනාකරණ බ්ලොග් අඩවියක සුන්දරත්වය කතා කරන්නේ ඇයි ද යන ප්‍රශ්නය ඔබට නැගිය හැකි ය. අප ඒ කතාව කීවේ අප අද කතාකරන්නට යන මාතෘකාවට සාදෘශ්‍යයක් (analogue) වශයෙනි.

යටිතල ව්‍යුහය දියුණු කිරීම රටක සංවර්ධනයට අතවශ්‍ය ය. එයින් අදහස් වන්නේ මහාමාර්ග, දුම්රිය මාර්ග, වරාය, ගුවන් තොටුපොළවල්, විදුලිබලාගාර පමණක් නොව ක්‍රීඩා පිටි ද සෑදිය යුතු බව ය. දියුණු කළ යුතු බව ය. වත්මන් ආණ්ඩුව ඒ සම්බන්ධයෙන් සැළකිය යුතු ප්‍රගතියක් ද අත් කර ගෙන ඇත. එහෙත් ඒවායේ සාර්ථකත්වය ගැන මිනිසුන් තුළ කුකුසක් තිබේ. ඒ කුකුස සාධාරණ ය.

මත්තලට ගුවන්යානා ප්‍රමාණවත් ලෙස එනු ඇත් ද? හම්බන්තොට වරායට නැව් ප්‍රමාණවත් සංඛ්‍යාවක් පැමිණෙනු ඇත් ද? දකුණු අධිවේගී මාර්ගයේ ආයෝජනයට ප්‍රමාණවත් ආදායමක් රටට ලැබෙමින් තිබේ ද? යන මේ ප්‍රශ්න මේ කුකුසට හේතු වී තිබේ.

මේවා රටට වැදගත් වන්නේ ඒ මගින් රටේ ප්‍රමාණවත් වර්ධනයක් ඇති වේ නම් ය. සංචාරකයින්ගේ පැමිණීම වැඩිවන්නේ නම් ය. දේශීය මෙන්ම විදේශීය ආයෝජනයන් ද වැඩි වේ නම් ය. ක්‍රීඩාතරග ක්‍රීඩකයන් මෙන්ම ප්‍රේක්ෂෙකයින් ද ක්‍රීඩාගාර ප්‍රයෝජනයට ගන්නේ නම් ය. මේ යටිතල පහසුකම් ආර්ථිකයේ ක්‍රියාකාරිත්වය ඉහළ දමන්නේ නම් ය.

ඒ සදහා යටිතල පහසුකම් තිබීමම ප්‍රමාණවත් නොවේ.

රට තුළ ඊට සමගාමීව නිදහස් පරිසරයක් තිබීම ද ආයෝජකයන් හා සංචාරකයින් දිරිගන්වන වටපිටාවක් තිබීම ද  නීතියේ ආධිපත්‍ය සහිත සුරක්ෂිතභාවයක් සහතික කොට තිබීම ද එහි පුරවැසියන් තුළ ප්‍රගතිගාමී සිතුවිලි තිබීම ද ඔවුන් දැනුමෙන් සන්නද්ධව තිබීම ද කුසලතා සහිත වීම ද සෞඛ්‍ය සම්පන්න වීම ද වැනි තව බොහෝ දේ අවශ්‍ය ය. යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනයට සමගාමීව ඉහත සාධකවල වර්ධනයක් පෙන්නුම් නොකරන්නේ නම් ඒ යටිතල පහසුකම් අමතර බරක් වනවා හැර වෙන කිසිවක් ඇති නොකරන්නේ ය.

අප මේ බ්ලොග් අඩවියෙන් උත්සහ කරන්නේ රට හදන්නටම නොවේ. අපගේ වැඩිමනත් අවධානය ආයතන හදන්නට ය.

රටේ සිදුවන මේ සිදුවීම් පෙළ ආයතනවලට ද අදාළ ය. යම් ආයතනයක් සිය යටිතල පහසුකම් ඉතාම හොදින් දියුණු කරන්නට පුලුවන. බිමට පොලිෂ් ගල් ද උඩට උඩු වියන් ද බදින්නට පුලුවන. එහෙත් ඊට සමගාමීව ආයතනයේ සේවක සබදතා මහජන සබදතා මෙන්ම වෙනත් ක්‍රමවේදවල ද වෙනසක් නොම වේ නම් යටිතල පහසුකම් ආයතනයට අමතර බරක් මිස එලියක් වන්නේ නැත. රටේ කතාව කීවේ ඒ ටික කියන්නට ය.

මුලින් යොදා තිබූ මාතෘකාව අසමතුලිත සංවර්ධනයේ බරපැන යන්න ය. මාතෘකාව වෙනස් කළේ වුව ද කිව්වේ ඒ ගැන ය.

කළමනාකරණය සිංහලෙන් – ව්‍යාපාරයක සමාජ වගකීම (Corporate Social Responsibility)


ව්‍යාපාරයක් පාලනය කරන කළමනාකරුගේ මුල්ම වගකීම ඇත්තේ ව්‍යාපාරයේ අයිතිකරු නැත්නම් ආයෝජකයාට ය. ඔහුගේ ආයෝජනයට යුක්තිය ඉටුකිරීම උදෙසා එහි ප්‍රතිලාභ ඔහුට ලබා දීමට කළමනාකරු උත්සුක විය යුතු ය. කැප විය යුතු ය. ඒ තමන්ගේ වැටුපට සාධාරණය ඉටු කිරීම උදෙසා පමණක් නොවේ. කළමනාකරුගේ රැකියාවේ ඉදිරිය ද ඇතුළත් ව්‍යාපාරයේ ඉරණම ඒ අනුව තීරණය වන නිසා ය. දිගින් දිගට පාඩු ලබන ආයතනයකට ආයෝජනය කරන්නට ආයෝජකයින් සොයා ගත නොහැකි ය.

එසේ වුව ද කළමනාකරුට ව්‍යාපාරයේ සේවාලාභීන් සම්බන්ධයෙන් ද වගකීමක් තිබේ. ඔවුන් නැතිව ද ව්‍යාපාරය පවත්වා ගත නොහැකි ය. Customer is the King වන්නේ ඒ අනුව ය.

ඊට අමතරව තමන්ගේ සේවකයින් සම්බන්ධයෙන් ද යුක්තිය ඉටු කිරීමේ වගකීමක් කළමනාකරුට තිබේ. ඔවුන් නැතිව ද ව්‍යාපාරය ගෙන යා නොහැකි ය. එය වටිනාම සම්පත ලෙස හදුනාගනු ලබන්නේ ඒ අනුව ය.

මේ ආකාරයටම තමන්ගේ සැපයුම්කරුවන් ඇතුළු සියලු ඍජු පාර්ශවකරුවන් සම්බන්ධයෙන් වගකීමක් කළමනාකරුට ඇත.

එතැනින් වගකීම අවසාන වූවා නම් කළමනාකරුගේ භූම්කාව තරමක් හෝ සරල වන්නට තිබිණි. එහෙත් දැන් කියන්නේ ඉන් ඔබ්බට ද කළමනාකරුගේ වගකීමක් ඇති බව ය. එය පොදු සමාජයට ය. තමන්ගේ ව්‍යාපාරය පවත්වන ප්‍රදේශයේ ප්‍රජාව සම්බන්ධයෙන් ද ව්‍යාපාරය පවත්වාගෙන යන රටේ පුරවැසියන් සම්බන්ධයෙන් ද වගකීමක් ඇති බව ය. තමන්ගේ ව්‍යාපාරය අයත් කාර්මික ක්ෂෙත්‍රය (industry) සම්බන්ධයෙන් ද එහි පොදු උන්නතිය සම්බන්ධයෙන් ද වගකීමක් ඇති බව ය. තමන් ජීවත්වන වටපිටාව හා පරිසරය රැක ගැනීම ද ඊට ඇතුළත් බව ය. ඉදිරි පරම්පරාවන් වෙනුවෙන් එය රැකගැනීම සම්බන්ධයෙන් ද ඔහු බැදී සිටින බව ය. පොදුවේ ජන සමාජයේ අභිවෘද්ධිය වෙනුවෙන් ද ඔහු බැදී සිටින බව ය.

එසේ වන්නේ එය පුණ්‍ය කටයුත්තක් නිසාම නොවේ. ඒ හැම දෙයක්ම ව්‍යාපාරයේ දිගුකාලීන පැවැත්මට අවශ්‍ය හා බලපෑම් කළ හැකි සාධක වන හෙයිනි.

ඒ නිසාම ලාභ පාඩු පිළිබද මානසිකත්වයෙන් හා සිය කාර්මික වපසරියෙන් ඔබ්බට ගොස් රටේ නීති පිළිපදින ආයතනයක තත්වයට එය පත් කළ යුතු ය. එතැනින් නොනැවතී පොදුවේ තමන් වෙසෙන පරිසරය ගැන සංවේදී වෙමින් එහි උන්නතිය පතා වැඩ කළ යුතු ය.

පසුගිය කාලයේ ලොව බොහෝ අර්බුදයන්ට මේ වගකීම දැරීම පැහැර හැරිම ද එක් හේතුවක් වූයේ ය. ඒ අර්බුද පෙරලා ව්‍යාපාරයන් ද අර්බුදයකට ගෙන ගියේ ය. ඉදිරිය යහපත් වනු ඇත්තේ කළමනාකරුවන් මේ සමාජ වගකීම තමන් වෙතට පවරා ගැනීම මත ය.

එසේ වගකීම් බාර ගැනීමට ඉදිරිපත් වන කළමනාකරුවන් නීතියෙන් එහා ගොස් සමාජ යුතුකම් ඉටුකිරීමට කටයුතු කරනවාට අමතරව නීතිය හරස්වන තැන්වල හා ප්‍රමාණවත් නොවන තැන් වල නීතිය වෙනස් කිරීමට උදෙසා පෙනී සිටීම ද තමන්ට අයත් කටයුත්තක් ලෙස සළකනවා ඇත.

එසේ සංවේදී ව්‍යාපාරයන් සහිත සමාජයක් අර්බුදයකට යන්නේ නැත. එවැනි වටපිටාවක් ඇතිකිරීමෙන් වඩාත් වැඩි ලාභයක් හිමිවන්නේ ද ව්‍යාපාරිකයින්ට ය. මක්නිසාද යත් අන් අය මෙන් නොව තමන්ගේ වත්කම් අනාගත ප්‍රතිලාභ පතා අවදානම් ගෙන ආයෝජනය කර ඇත්තේ ද ඔවුන් බැවිනි.