සැබෑ වන්නේ දකින සිහිනයන් ය


ගියවර අපගේ බ්ලොග් සටහනට ප්‍රතිචාර දුන් අපේ හිතවතෙකු පැවසූවේ එම සටහනේ සදහන් ආයතන මේ මහපොළොව මත නැති බවත් ඇත්තේ මිනිසුන්ගේ සිහින තුළ පමණක් බවත් ය. සිහින දකින්නන් සැබෑ ලෝකයේ ජීවත් නොවන වැදගැම්මකට නැති අය ලෙස සැළකීමට ද සමහරු හුරුව සිටිති. සිහින දැකීමේ වැදගත්කම ගැන අපට ලියන්නට සිතුනේ සමාජය තුළ සිහින ගැන තිබෙන මේ නිශේධනීය ආකල්පයන් නිසා ය.

අප සිහින දැකිය යුතු ය. සැබෑ වන්නේ දකින සිහින ය.

ප්‍රවීන නාට්‍යකරුවෙකු වූ සුගතපාල ද සිල්වා මහතාගේ බිරිද සමග සාකච්ඡාවක සටහනක් රාවය පුවත්පතේ පළව තිබුනේ ය. එය කියවීමේ භාග්‍ය ඊයේ අපට ලැබිණ. එහිදී ඇය කියා තිබුනේ නාට්‍ය පිටපතක් ලියා අවසානයේ ගිනිකූරු ටිකක් රැගෙන මේසයක් මත මේ නාට්‍ය ගිනිකූරු රංගන ශිල්පීන් ලවා රගදැක්වීමට සුගතපාල ද සිල්වා කටයුතු කළ බව ය. සුගතපාල ද සිල්වා නාට්‍ය ගැන සිහින දැක තිබුනේ ගිනිකූරු සමගිනි.

කළමනාකරුවන් සතුව ද සිහින දැකීමේ ඒ දක්ෂතාවය තිබිය යුතු යැයි අපි විශ්වාස කරමු.

සිහිනය මතුපිටින් පමණක් දැක අහක දමන්නේ නැතිව එය නැවත නැවතත් දැකීමේ වඩ වඩාත් ගැඹුරින් විස්තර ඇතිව දැකීමේ වුවමනාවක් ඔවුන් සතු විය යුතු ය. විස්තර සහිතව සිහිනය දකින්නට පටන් ගත් විට එය මහ පොළොව මත ඇති කිරීම වඩාත්ම පහසු වන බැවිනි.

ඔබ වත්තේ ගහක් සිටුවන්නේ නම් ඒ ගහ වැඩී තිබෙනවා දකින්න. එයින් නිවසට වැටී ඇති හෙවනැලි දකින්න. එයින් වටපිටාවේ ගස්වලට විය හැකි බලපෑම දකින්න. හුලගක් හමනවා දකින්න. හුලගට ගහ වැනෙනවා දකින්න. එය මල් ඵල ගෙන තිබෙනවා දකින්න. කුරුල්ලන් වසා සිටිනවා මා වවුලන් එල්ලී සිටිනවා දකින්න. ඒ ගහ යට දකින්න. ඔබ ඒ ගහ යට ඉන්නවා දකින්න. පාරේ යන ළමුන් ගහට දක්වන ප්‍රතිචාරය ගැන දකින්න. අවසානයේ ගහ වෙනත් තැනක ඉන්දන්නට ඔබ තීරණය කරන්නට පුලුවන.

දකින හැම සිහිනයක්ම සැබෑ වන එකක් නැත. එහෙත් හීන දැකීම අත් නොහල යුත්තේ ය.

එක හීනයක කොටස් තවත් හීනයක් දැකීමට භාවිතා කළ හැකි වීම අප ලබන තවත් භාග්‍යයකි. ඒ නිසා සැබෑ නොවූ සිහිනවලින් ද පාඩුවක් සිදුවන්නේ නැත. ඒවා නව සිහිනයක කොටසක් ලෙස පසුව භාවිතායට ගත හැකි ය.

හීන දකින්නෙකු කිසි දිනෙක බලාපොරොත්තු අත් හරින්නේ නැත. අතරමංව මංමුලාවී ඇති අවස්ථාවක දකින සිහිනයකින් අපට අප යායුතු මාවත පෙන්වා දෙනු ඇත්තේ ය. අප නොසිතූ කෙනෙක් අපේ සහයට ගත හැකි බව අපට පෙන්වා දෙනු ඇත්තේ ය. අප නොසිතූ බාධකයන් පිළිබදව අපට අනතුරු අගවනු ඇත්තේ ය.

අප නිදන නින්දෙන් අපව ඇහැරවනු ඇත්තේ ඒ හීනයන් ය.

සිහින දකින්න. සැබෑ වන්නේ අප දකින සිහින ය.

අප පක්ෂපාත විය යුත්තේ කාට ද? නායකයාට ද? ආයතනයට ද? රටට ද?


ආයතනයක් සම්බන්ධයෙන් මේ ප්‍රශ්නය ඔබගෙන් ඇසුවොත් ඔබ දෙන පිළිතුර කුමක් ද?

සමහරුන්ට අනුව පක්ෂපාත විය යුත්තේ නායකයාට ය. ඔහුගේ අණට ය. මක් නිසා ද යත් අපේ පැවැත්ම ඇත්තේ ඔහු අත නිසා ය.

තවත් සමහරුන්ට අනුව පක්ෂපාත විය යුත්තේ ආයතනයට ය. ආයතනයේ ප්‍රතිපත්ති හා මෙහෙවරට ය. නායකයා තාවකාලික භාරකරුවෙක් පමණක් බව ද හෙට වෙනත් නායකයෙකු ඔහුගේ තැන ගත හැකි බව ද සළකා නොවෙනස් වන ආයතනයටම අප පක්ෂපාතී විය යුතු බව මේ කණ්ඩායමේ අදහස ය.

තුන්වෙනි පාර්ශවයකට අනුව අපේ සේවා ලාභීන්ට ය. ඔවුන්ගේ අපේක්ෂාවන්ට ය. මක්නිසා ද යත් අප වැටුප් ලබන ආයතනයේ පැවැත්ම ඇත්තේ ඔවුන් මත නිසා ය.

සිව්වෙනි පාර්ශවයකට අනුව අපේ රටට ය. ජාතියට ය. මක්නිසා ද යත් රට නොරැකී ආයතනය හෝ නායකයා රැකීමෙන් වැඩක් නැති නිසා ය. රටක් ජාතියක් නැති කල ඉතිරිවන ආයතනයක් හෝ නායකයෙක් නැති නිසා ය.

පස් වෙනි පාර්ශවයකට අනුව තමන්ට ය. නැතිනම් තමන්ගේ හෘද සාක්ෂියට ය. එසේත් නැතිනම් තමන් අනුගමනය කරන කිසියම් දර්ශනයකට ය. ආගමකට ය. මතවාදයකට ය. හර පද්ධතියකට ය. ආචාර ධර්මයන්ට ය.

මෙය කියවන ඔබ මේ අන්තෝ ජටා බහි ජටාවෙන් ගැලවීමට ලස්සණ උපායක් සැළසුම් කරනු පෙනේ. ඔබ කියන්නට හදන්නේ මේ සියල්ලන්ට පක්ෂපාත විය යුතු බව නොවේ ද?

එසේ කළ හැකි නම් අගනේ ය. එහෙත් ප්‍රශ්නය මතු වන්නේ නායකයා ආයතනයේ වුවමනා වෙනුවෙන් පෙනී නොසිටින කල ය. පාරිභෝගික අපේක්ෂා ආයතනයේ වුවමනාවන් සමග ගැටුනු විට ද නායකයාගේ හෝ ආයතනයේ වුවමනා රටේ පොදු අභිවෘද්ධියට හරහට හිටින විට ද ඒ හා සමාන තත්වයක් ඇති වන්නේ ය.

ඒ සෑම විටම අපට උත්තර සොයා ගැනීමට අපහසු ප්‍රශ්නයක් ඉතිරි වන්නේ ය. සරල උත්තරයක් නැති ප්‍රශ්නයක් ඉතිරිවන්නේ ය.

ඒ ප්‍රශ්නයට උත්තරය කුමක් දැයි ඔබ සිතන්නේ ද?

ඔබේ උත්තරවලට විග්‍රහයක් ද සමග ඉදිරියේදී මුණ ගැසෙමු.

නායකත්වය යනු ….නිර්වචනයක්….


නායකත්වය සමහර දෙනෙකුට පැළදිය හැකි ආභරණයකි. තවත් අයට බලය ප්‍රදර්ශනයක කළ හැකි වේදිකාවකි. තවත් අයට වරප්‍රසාද ලබා ගත හැකි පහසු මගකි. තවත් සමහරුන්ට පරම්පරා ගණනාවකට හරි හම්බ කර දිය හැකි ධන නිධානයකි.

ඉහත අදහස් දරණ කවරෙකුගෙන් වුනත් නායකත්වය නැමැති පදවියට විය හැක්කේ අලාභයක් ම ය.

නායකත්වය යනු වැඩ කරන්නන්ට වැඩ කළ හැකි පරිසරයක් නිර්මාණය කළ හැකි අවස්ථාවක් ලෙස දැකීමට මා නම් වඩාත් කැමති ය. එයින් අනියමින් කියවෙන්නේ වැඩ නොකරන්නන් වැඩ කරන්නන් බවට පත් කිරීම ද එහිම අංගයක් වන බව ය. ඒ මිනිසුන් වැඩි දෙනෙක් වැඩ නොකර ඉන්නේ වැඩ කිරීම නිරස පරිසරයක ජීවත්වීම හේතු කොට ගෙන වීම නිසා ය.

මිනිසුන් කුඩා කළ සිට ගෙනෙන ආකල්ප දක්ෂ නායකයෙකුට පවා වෙනස් කළ නොහැකි අවස්ථා තිබෙන්නට පුලුවන. මිනිසුන් උත්පත්තියෙන් ගේනා අවාසනාවන්ත ජාන විශේෂයන් නිසා ද ඔවුන් උකටලී වන අවස්ථා ඇත. ඒවා වෙනස් කිරීමේ හැකියාව ද නායකයින්ගෙන් අපේක්ෂා නොකෙරේ. ඒ සදහා කළ හැකි එක ම දෙය වෛද්‍යවරයෙකුට යොමු කිරීම පමණ ය.

අවසානයට කී කවර හේතුවක් නිසා හෝ වැඩට පොළඹවා ගත නොහැකි මිනිසුන් සම්බන්ධයෙන් මැදිහත්වීම ද නායකයෙකුගෙන් අපේක්ෂිත කාරණයකි. එවන් අය සෙසු වැඩ කරන අයට කරදරයක් වන බැවිනි. ඔවුන් වෙනස් කිරීමට බැරිනම් ඉවත්වන තැනට කටයුතු සැළසීම මේ නිසා නායකත්වයෙන් අපේක්ෂා කෙරේ.

වැඩ කිරීමට මිනිසුන් මෙහෙයවීම වෙනුවට මිනිසුන්ට වැඩ කළ හැකි පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම ගැන නායකත්වය සම්බන්ධයෙන් කරන මේ කතිකාවේදී අවධාරණය කෙරේ.

ඕනෑම වැඩක් කර හරියන්නේ ද නැත. ඒ වැඩ මෙහෙවර හා බැදුණු වැඩ විය යුතු ය. ආයතනයේ දැක්ම සාක්ෂාත් කළ හැකි වැඩ විය යුතු ය.

(බණ කීම මෙන්ම ඇසීම ද හොද ය. එහෙත් ඒවා ආයතනයේ මෙහෙවර හා දැක්ම ශක්තිමත් නොකරන තාක් කල් නායකයා ඉඩ දිය යුතු විෂය ක්ෂෙත්‍රයක් ලෙස ගැනෙන්නේ නැත. සමහර අවස්ථාවක බණ ආයතනයේ මෙහෙවරට එරෙහිව යන්නට ද පුලුවන. ධීවර අමාත්‍යංශය ගැන මතක් කර ගැනීම මේ සම්බන්ධයෙන් තේරුම් ගැනීමට සෑහේ.)

ඒ නිසා දැන් අපට වඩා හොද නිර්වචනයක් නායකත්වය සදහා සොයා ගත හැකි ය.

ආයතනයක් සම්බන්ධයෙන් නායකත්වය යනු එම ආයතනයේ මෙහෙවර ඉටු කිරීම සදහා ද දැක්ම සාක්ෂාත් කරගනු සදහා ද ආයතනයේ කාර්ය මණ්ඩලයට කටයුතු කළ හැකි ආකාරයට ආයතනය සංවිධානය කර අවශ්‍ය පරිසරය ගොඩ නැගීම ය. මෙහෙවර ඉටු කිරීමට හැකි නිසා ආයතනයේ පැවැත්ම ද දැක්ම සාක්ෂාත් කිරීමට කටයුතු කිරීම නිසා ආයතනයේ වර්ධනය හා දියුණුව ද තහවුරු වේ.

එහෙව් නායකයන් ලබන ආයතන වාසනාවන්ත ය.

පරීක්ෂා නොකරන කෙනෙක් ද නැත. එහෙමට පරීක්ෂාවක් ද නැත. මේවා අපේ වැඩ ය! රට ලංකාව ය!


රජයේ දෙපාර්තමේන්තුවල වැඩ හරියට නොකෙරෙන නිසා ඒවා නිසි ලෙස කරන්නේ දැයි බැලීමට විවිධ පුද්ගලයින් හා කණ්ඩායම් මෙන්ම ඊටම වෙන්වූ ආයතන ද පත් කර තිබේ.

ඕනෑම දෙපාර්තමේන්තුවක් සතුව අභ්‍යන්තර විගණන අංශයක් තිබේ. ඊට අමතරව විගණකාධිපතිවරයාගේ දෙපාර්තමේන්තුවේ අධීක්ෂණයට ද එවැන්නක් ලක්වේ. අමාත්‍යංශය ද හදිසි වැටලීම් අංශයක් පවත්වාගෙන යන අතර ජනාධිපති කාර්යාලයේ විශේෂ විමර්ෂන ඒකකකයකින්ද වැඩ පරීක්ෂා කරනු ලැබේ. මීට අමතරව අල්ලස් හා දූෂණ කොමිසමේ පරීක්ෂාවන්ට ද ඔවුන් යටත් ය.

ඒ දෙපාර්තමේන්තුවේ විවිධ අංශ ප්‍රධානීන්ගේ අධීක්ෂණයට අමතරව වශයෙනි. ඊටත් අමතරව වරින්වර පරීක්ෂාවේ යෙදෙන අමාත්‍යංශයේ නිලධාරීන්ගේද අධීක්ෂණයට අමතර වශයෙනි.

මීට අමතරව ප්‍රාදේශීය වශයෙන් මේ වැඩ දිස්ත්‍රික් ලේකම් වරයාගේ අධීක්ෂණයට ද ප්‍රාදේශීය ලේකම් වරයාගේ අධීක්ෂණයට ද ලක්වේ. ඒවා දිස්ත්‍රික් සංවර්ධන සභාවේද දිස්ත්‍රික් සම්බන්ධීකරණ කමිටුවේ ද විමසුමට අමතර වශයෙනි.

ඒ පැත්තේ බලගතු ඇමතිවරුන් ද මන්ත්‍රීවරු ද සමහරවිට පළාත් සභා හා ප්‍රාදේශීය සභා මන්ත්‍රීවරු ද මේ අධීක්ෂණයට හවුල්වේ. ඒ විෂය බාර අමාත්‍යවරයාගේ හදිසි පරීක්ෂාවන්ට ද අමතර වශයෙනි.

මෙහෙම බැලුවහම පරීක්ෂා නොකරන කෙනෙක් නැති තරම් ය. එහෙත් වැඩ දිහා බැලුවහම නම් පෙනෙන්නේ එහෙමට පරීක්ෂා කරන කෙනෙක් ද නැති බව ය.

සමහර විට වැඩ කරනවාට වඩා වැඩි වෙලාවක් මේ පරීක්ෂකයන්ගේ ප්‍රශ්නවලට උත්තර දීමට වැය කරන අවස්ථා ද තිබෙන්නේ ය. ඒ වුනාට හරි ප්‍රශ්න කවුරුවත් අහන පාටක් ද නැත. වැඩ කරන්නට ටික දෙනෙකුත් සුපරීක්ෂණයට කප්පරක් සෙනගත් හිටියාම එය කළමනාකරණ මූලධර්මයන්ට ගැලපෙන්නේ නැත. එහෙත් වැඩේ වෙන්නේ නැතිනම් වැඩය කොහොම හරි කර ගත යුතු නිසා කළමනාකරණ මූලධර්ම ගැන එලවලා යන කෙනෙක් ද නැත.

ප්‍රශ්නයක් තිබුනේ ය. උත්තර ද ලැබුනේ ය. ප්‍රශ්නය එහෙමම ය. දැන් අමතර ප්‍රශ්න රාශියක් ද ඊට එකතු වී තිබේ. රට ලංකාව ය.

ප්‍රශ්නය ඇත්තේ බල්ලාගේ වැඩේ බූරුවා කිරීමේ ය.

පහලදී  සුපරීක්ෂණයට ලක් කළ යුත්තේ වැඩ ය. මැදදී සුපරීක්ෂණයට ලක් කළ යුත්තේ මිනිසුන්ව ය. ඉහල දී සුපරීක්ෂණයට ලක් කළ යුත්තේ වැඩ කරන ක්‍රම විදි ය.

අවාසනාවට ඉහල උදවිය කරන්නේත් වැඩ සුපරීක්ෂණය කිරීම ය. මැද කරන්නේත් ඒකම ය. ඒ නිසා ක්‍රම විදි සුපරීක්ෂණයට පමණක් නොව මිනිසුන් සුපරීක්ෂණයට ද මිනිසුන් නැත.

ඒක ඉතින් අපේ අවාසනාව ය.

“අද” ඔබේ විය හැකිය. එහෙත් “හෙට” නියත වශයෙන්ම ඔවුන්ගේ ය!


ආයතන බොහෝමයක ඉලක්කය අද දවස ජය ගැනීම ය. හෙට ගැන ඔවුන් සොයන්නේ හෙට එළඹුන පසු ය.

එවැනි ආයතන තමන් කර ගෙන ආ දෙය ඒ ආකාරයෙන් දිගින් දිගට කිරීම පිළිබදව විනා අලුත් යමක් කිරීමට උත්සහ කරන්නේ නැත. අලුතින් ඉගෙන ගන්නේ ද නැත. අලුත් දෑ ගැන විමසන්නේ ද නැත.

ඒ නිසාම වැඩිවන ජිවන වියදම හා උද්ධමනය හමුවේ පරිභෝජනය අඩු කිරීම ගැනත් පිරිවැය කපා හැරීම ගැනත් අවධානය යොමු කිරීම ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන කාර්යය වී තිබේ. ඒ නිසාම ආදායම ඉපදවීම සම්බන්ධයෙන් නව ආයෝජනයන් ඔවුන්ගෙන් සිදු නොවේ. අර්බුදයකට මුහුණ දීමට සිය සේනාංක ලක ලෑස්ති කිරීම සදහා ඔවුන් පුහුණු කිරීම අවශ්‍ය යැයි ඔවුන්ට හැගෙන්නේ නැත. ඒවා ගැන ඔවුන් සිතන්නේ අනවශ්‍ය අවදානම් නැතිනම් අර්ථ විරහිත ආයෝජනයන් ලෙස ය.

පරිසරයේ තර්ජනයන් ඉදිරියේ ආක්‍රමණශීලීව ඉදිරියට යනු වෙනුවට ඉබ්බෙකු මෙන් තවතවත් කටුව තුළට වැද සැගවීම ඔවුන්ගේ ස්වභාවය ය.

තමන්ගේ ආයතන රාමුවෙන් ඔබ්බට නොයන නිසාම වෙන ක්ෂෙත්‍රයන් හි කුමන වෙනස්කම් සිදුවනවා දැයි ඔවුන් දන්නේ ද නැත. ඒ නිසා ඒවායින් ඉගෙන ගැනීමක් ද ඔවුන්ට නැත. ආයතනය ඇතුළතින් ඉගෙන ගන්නවා මිසක එලියෙන් ඉගෙනීමක් ඔවුන්ගේ සිතකවත් නැත. තමන්ගේම පුහුණුකරුවන් යොදා තමන්ගේම පුහුණු අංශයකින් කරන සම්ප්‍රාදයික පුහුණුවෙන් එහාට ගොස් බාහිර පුහුණු කිරීමකට තම සේවකයන් යොමු කිරීමට ඔවුන් එක්කෝ අකමැති ය. නැතිනම් බිය ය. බලකොටු තනා ඒ තුළ තමන්ව සිරකර ගත් රජෙකුගේ ස්වභාවය ඔවුන් වෙතින් පළවෙයි.

ඉදිරිය කරා යන ආයතන පෙන්වන්නේ මෙහි පරස්පරයයි. ඔවුහු පරිසරය තර්ජනයන්ට මුහුණ දීමට එලියට එන අතර තර්ජනයන් ඉදිරියේ වඩාත් ආක්‍රමණශීලී වෙති. ඔවුහු අලුතින් ඉගෙන ගන්නා අතර බාහිරින් ඉගෙන ගැනීමට වැඩි කැමැත්තක් දක්වති. එයින් තමන් නොදුටු අලුත් මානයන් විවෘතවන බව ඔවුහු සිතති. මොටර් රථ විකුණන ආයතනයක් මෝස්තර හෝ කේක් ප්‍රදර්ශනයකින් අලුත් මානයන් තමන්ගේ මොටර් රථ විකිණීමේ උපායමාර්ගය සවිමත් කිරීම සදහා එක්කර ගන්නවාක් මෙනි.

ඔවුන් බය නැතිව වෙනත් ආයතන සමග වෙනත් ආයතනික රාමුවක් තුළ මිශ්‍ර වීමට කැමති ය.අලුත් වටපිටාවන්ට අලුත් මිනිසුන්ට මෙන්ම අලුත් අදහස්වලට ද කැමති ය.

ඔවුන් ආර්ථික අවපාතයක දී වියදම් කපා හැරීම ගැන සංවේදී වනවාට ද වඩා ඵලදායී ආයෝජනයන් ගැන සැළකිලිමත් වීමට කැමති ය. සිය සේවකයින් පුහුණුකිරීමට යන වියදම් කපා හැරීමට නොව වැඩි කිරීමට එවැනි විටක ඔවුහු පෙළඹෙන්නෝ ය.

ඒ ඔවුන්ගේ ඉලක්කය අද නොවන නිසා ය. ඔවුන් අනාගත දැක්මකින් යුත් නිසා ය. අද ඔබගේ විය හැකි ය. එහෙත් නියත වශයෙන්ම හෙට ඔවුන්ගේ ය.

මෙය වලංගු වනුයේ ආයතනවලට පමණක් නොවේ. තනි පුද්ගලයින්ට ද (පුද්ගලයින් හා ආයතන එකතුව හැදෙන) රටවලට ද මෙය එකසේ අදාළ ය.

කළමනාකරණ ප්‍රතිසංස්කරණ – බර වචනයක් වුනත් ආයතනයක් හෑල්ලු කිරීමට ඊට පුලුවන


ප්‍රතිසංස්කරණයන් කිරීම ආයතනයක පැවැත්මට ද වර්ධනයට ද එකසේ අවශ්‍ය ය. එහෙත් සෑම ප්‍රතිසංස්කරණයක් යහපතක් ගෙනෙන්නේ නැත. සමහර ප්‍රතිසංස්කරණ කොතරම් යහපත් අභිමාර්ථයෙන් කරන්නේ වුව ද අවසානයේ ඒවායින් අයහපතක් ඇති වන්නට පුලුවන.

යම් ආයතන ප්‍රධානියෙකු ආගම සිහිකර වැඩ ආරම්භ කිරීමේ වැඩ පිළිවෙලක් හදුන්වා දෙන්නට සිතන්නේ සැබැවින්ම යහපත් පරමාර්ථයෙන් විය හැකි ය. එහෙත් වෙනත් ආගම්වල සේවකයින් ද ආයතනයට පැමිණෙන වෙනත් ආගමික සේවා ලබන්නන් ද එයින් කොන්වන්නට ඉඩ තිබේ. මේ ආයතනය අහවල් ආගමේ ආයතනයක්ය යන හැගීම වෙනත් ආගම්වල අය ඉන් බැහැරව යාමට හේතුවක් වෙයි.

ආයතනය වඩාත් හොදින් සකසා ආයතනයට බාහිරින් වටිනා පෙනුමක් දීමේ අපේක්ෂාවෙන් එක් පුද්ගලයා සදහා වෙන්ව ඉදිකරන කළමනාකරණ කුටි නිසා මෙතෙක් එකට වැඩ කරගෙන ගිය අය වෙන්වෙන්නට ද ඒ නිසාම වෙනදා තිබූ කණ්ඩායම් හැගීම අඩු වන්නට ද පුලුවන.

එවැනි ප්‍රතිසංස්කරණයක් දකින විට එකක් කඩතොලු මකන්නට ගිය ඉදුරුවේ ආචාරියා අවසානයේ දහසක් කඩතොලු හැදූ කතාව ඉබේම සිහිපත් වෙයි.

හැම වෙනසක්ම බොහෝ මානයන් වෙනස් කරන බැවින් සිදුවන සාධනීය වෙනස මෙන් ම නිශේධනීය වෙනස ද ගැන සැළකිල්ලෙන් ද හැම මානයක්ම පිරික්සමින් ද ප්‍රතිසංස්කරණ සිදු කළ යුතු ය.

එපමණක් නොවේ. අදාළ ප්‍රතිසංස්කරණය ආයතනයේ මෙහෙවර (mission) ප්‍රකාශය කොතෙක් දුරට ශක්තිමත් කරන්නේ ද ආයතනයේ දැක්ම (vision) සාක්ෂාත් කරගැනීමට කොපමණ දුරට හේතු කාරක වන්නේ ද ආයතනයේ අගැයීම් පද්ධතියට (values) කොතෙක් අනුකූල වන්නේ ද ආයතයේ ප්‍රමුඛතාවලට (priorities) කොපමණ දුරට දිරියක් වන්නේ ද යන්න ගැන සැළකිල්ලෙන් ක්‍රියාත්මක කළ යුතු ය.

බොහෝ මහජනයා ගැවසෙන ආයතනයක පඩි පෙළක ඊතල ඇද යා යුතු දිසාව ලකුණු කිරීම ඵලදායී ය. එහෙත් නිර්මාණාත්මක වැඩ කටයුතු කරන කීප දෙනෙක් පමණක් ඉන්නා ආයතනයක එවැන්නක් හදුන්වාදීම අනවශ්‍ය බාධකයක් ආයතනය මත පැටවීමකි. ඒ නිසාම ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රතිසංස්කරණ සදහා නොව  ආයතනයේ ඵලදායීබව නැංවීම සදහා සුදුසු ද යන්න සළකා බැලීමෙන් කළ යුතු ය. ඒ සදහා ආයතනික සන්දර්භය (context) විමසිය යුතු ය.

අවාසනාවකට බොහෝ ආයතන තුළ සිදුකරණ ප්‍රතිසංස්කරණ එවැනි දැක්මකින් නොකරන නිසාම ඒවා යහපත අපේක්ෂාවෙන් කරතත් අයහපත් මැදිහත්වීම් බවට අවසානයේ පත් වීම වැළැක්විය නොහැකි ය.

වැරදි ආයතනික දැක්මක් රටටම බලපාන හැටි


මෝටර් රථ කොමසාරිස් දෙපාර්තමේන්තුව හදුන්වා දී ඇති ප්‍රතිපත්තියක් අනුව සෑම මොටර්රියක්ම වසරක් පාසා දුම් පරීක්ෂාවකට යටත් වෙයි. එයින් අපේක්ෂා කරන්නේ අපේ වායු ගෝලය දූෂ්‍ය වීම වළක්වන්න ය. එය යහපත් ය.

මේ පරීක්ෂාව බොහෝ රටවල සිදුකරන්නේ වසර කීපයක් ඉක්ම ගිය වාහන සම්බන්ධයෙන් පමණකි. අප රටේ එය අලුත් වාහන සම්බන්ධයෙන් ද ක්‍රියාත්මක වෙයි.

හේතුව හැටියට දක්වන්නේ අලුත් වාහන 1000 ට එකක් පමණ දුම් පරීක්ෂාවෙන් අසමත් වන බව ය.

එහෙම බැලුවහම පෙනෙන්නේ අපේ අරමුණ වායු දූෂණය අඩු කිරීම නොව නැත්තටම නැති කිරීම බව ය. එය කළ හැකි ද?

එකක් වළක්වා ගැනීමට 999 ට දඩ ගැසීම නිසා අප අයත් කරගන්නා යහපතක් තිබේ දැයි මෝටර් රථ දෙපාර්තමේන්තුව පරීක්ෂා කර බලා තිබේ ද?

සමහර ආයතන විසින් අනුගමනය කරන මෙවැනි නීති රීති නිසා බැට කන්නේ අදාළ අය පමණක් නොවේ. මුලු මහත් රටම ය. මේ 999 දුම් පරීක්ෂාව සදහා යන ගමන වෙනුවෙන් නිරපරාදේ පුච්චන ඉන්ධන සදහා ගෙවන්නේ කවුද? එම ඉන්ධන දහනයෙන් පරිසරයට වන හානියට වග කියන්නේ කවුද? එය දුම්පරීක්ෂාවෙන් පසු ධාවනයෙන් ඉවත් කරනු ලබන අලුත් වාහනය නිසා පරිසරයට ලැබෙන ලාබය අවලංගු නොකරයි ද?

රාජ්‍ය ආයතන විසින් පනවන නීති නිසා රටට වැඩක් වෙන අවස්ථා තිබේ. එහෙත් එවන් නීති නිසා බොහෝ හානි වන බව ද අප විසින් අමතක නොකළ යුතු ය.

පෞද්ගලික ආයතන නීති පනවන්නේ නැති වුව ද ඔවුන්ගේ සමහර ක්‍රියා නිසා ද රටටම හානි වන අවස්ථා ඇත. නිසි වාහන නැවැත්වීමේ ඉඩකඩ නොමැතිව ආයතන ආරම්භ කිරීම නිසා සමහර මාර්ගවල මාර්ග තදබදයන් ඇතිවීම මීට දිය හැකි එක් උදාහරණයකි. නිසි දැක්මක් නැති තමන්ගේ පරාසයෙන් ඔබ්බට බැලිය නොහැකි ආයතන රටටම බරක් වන්නේ ඒ අයුරිනි.

ආයතන රටට කරන යහපත අති මහත් ය. එහෙත් ඒ ක්‍රියාවලියේ දී ඔවුන් විසින් කරනු ලබන අයහපත ද අවම කිරීමට කටයුතු කරන්නේ නම් අගනේ ය.

ආයතනය සමාජයට වගකීමෙන් බැදි සිටිය යුත්තේ මෙවැනි හානි අවම කිරීම උදෙසා ය.