සියල්ල ගනුදෙනුවකට හිලව් කළ කල!


දානයේ ආනිසංශ ගැන දන් ලබන අය කතා කරන විට දැනෙන්නේ තරමක අපුලකි. එසේ වුව ද දානයේ ආනිසංශ කවරේදැයි අපට කතා කිරීමට සිදුව ඇත්තේ නොදී ගන්නට බැරි යැයි අප විසින්ම පසුගිය සටහනේ ලොකුවට කී බැවිනි.

නොදී ගන්නට බැරිවා සේම නොගෙන දීමට බැරි ය. ඒ නිසා ගන්නට බලාගෙන දිය යුතු ය. ආනිසංශ ගැන හොයන්නේත් කියන්නේත් ඒ නිසා ය.

බැලු බැල්මට එය ජුගුප්සා ජනක ය. දෙන්නේ ගන්න බලා ගෙන නම් එතැන ඇත්තේ සැබෑ දීමක් දැයි කෙනෙකුට ඇසිය හැකි ය.

දෙන අය ගන්න විදිහක් ද කල්පනා කළ යුත්තේ ගන්නේ නැතිව දිගින් දිගටම දෙන්නට බැරි නිසා ය. දානය පිළිබඳ ජනප්‍රිය මතයට එකග නොවෙන මුත් තිත්ත ඇත්ත එය ය.

ගන්න වැඩපිළිවෙළක් ඇතිව දෙනවාට අමතරව දෙන්නේ කාට ද යන්න ගැන ද විමසිලිමත් විය යුතු ය. නොදී මග හැරිය යුතු කීප දෙනෙක් සිටිති. ඒ හිගන්නන් මං කොල්ල කරුවන් හා හොරුන් ය. ඒ උන් ගැනීමම ජිවිතය කර ගෙන ඉන්නා නිසා ය.

දිගින් දිගට දීමෙන් දුප්පත් වන්නේ දෙන තැනැත්තා පමණක් නොවේ. ලැබෙන තැනැත්තා ද දුප්පත් වේ. ලැබෙන නිසා උත්පාදනයට ඔහු/ඇය උත්සුක නොවන බැවිනි. දීම නිසා සිදුවන්නේ ලබන තැනැත්තා පොහොසත් වීමක් නොව තව තවත් දුප්පත් වීමක් නම් දීම වහා නවතා දැමිය යුතු ය.

දෙන්නේ මාළුවෙක් ද මාළු ඇල්ලීමට බිලී පිත්තක් ද යන වග ද කල්පනාවට ලක් කළ යුතු ය. පළමුවැන්න තාවකාලික ය. එයින් සිදුවන්නේ දිගින් දිගටම දීමේ වැඩසටහනකට සෙට් වීමට ය. දෙවැන්න බඩගින්නට තිරසාර විසදුමක් වීමට හැකි ශාක්‍යතාවයකින් යුක්ත ය.

තිරසාර විසදුමක් යැයි නොකියා එවැනි විසදුමකට ශාක්‍යතාවයක් තිබේ යැයි කීවේ බිලිපිත්තක් දුන්නහම සමහර හිගන්නන් කරන්නේ එයින් මාළු බාගන්නේ නැතිව එය විකුණා දැමීම නිසා ය. එහෙම උන්ට බිලී පිත්තක්වත් දිය යුතු නැත.

මේ කියන කාරණා කෙනෙකු යොමු කරන්නේ හැම දෙයක්ම ගනුදෙනුවක් හැටියට ගෙන කිරීමට නම් එයින් ද ඔහුට / ඇයට අමාරුවේ වැටීමට සිදු වේ.

සමහර අවස්ථාවල ආපසු ලැබෙන්නේය යන්නට පූර්ණ සහතිකයක් නොමැතිව දිය යුතු වේ. ඒවාට අප කියන්නේ ආයෝජන කියා ය.

ආයෝජනවලින් කොටසක් නැවත පොලිය සමග ලැබෙන අතර තව කොටසක් අපට අහිමි වේ. ඒ නිසාම ඒ අවදානම ගන්නට අකමැති අය ආයෝජනයෙන් වැළකී ගනුදෙනුවලට පමණක් යොමු වේ. පළමු කොටස ව්‍යාපාරිකයන් වන විට දෙවැනි කොටස වැටුප් ශ්‍රමිකයන් බවට පත් වේ.

ආයොජන කරන්නේ ව්‍යාපාරවල පමණක් නොවේ. අප මිනිසුන් සම්බන්ධයෙන් ද ආයෝජනයන් කරමු. යහළුවෙකුට කරදරයක දී උදව් දෙන කෙනෙකු කරන්නේ ද ආයෝජනයකි. යහළුවා කිසි දිනෙක එයට ප්‍රතිඋපකාරයක් නොකරන්නට පුළුවන. ඒ අවදානම අප බාර ගත යුතු ය.

ආයෝජනය කරන ව්‍යාපාරිකයන් අපේ අගැයීමට පාත්‍ර විය යුත්තේ උන් ලැබීම ගැන පූර්ණ සහතිකයක් නැතිව අත් හැරීමට තරම් නිර්ලෝභී නිසා ය. මිනිසුන්ට යහළුවන්ට උදව් කරන්නන්ට ව්‍යාපාරිකයන් සමාන කිරීමට මා කැමැත්තේ මේ පොදුගුණය නිසා ය.

එයින් ප්‍රදර්ශනය කරන අත්හැරීම බොහෝ අයට කළ හැකි දෙයක් නොවේ. වැටුප් ශ්‍රමිකයන් අප අතර වැඩියෙන් ද ආයෝජකයන් අඩුවෙන් ද ඇත්තේ අප බොහෝ දෙනෙකුට අත හැරීමට බැරි බැවිනි.

ආයෝජනයන් අවදානම් බැවින් ආයෝජනය කළ යුත්තේ ඒ අවදානම දැන ගෙන ය. අත්හැරීමට හිත හදා ගෙන ය.

එතෙකුදු වුව ද දිගින් දිගට දානයේම නියැලීමෙන් අවදානම් ගැන වෙස්සන්තර කෙනෙකු වීමේ අවසානය දෙන්නට දෙයක් ඉතිරි නොවීම ය. එය තිරසාර ව්‍යාපාරයක් නොවේ. අවසානයේ සිදුවන්නේ අඹුව ද දරුවන් ද අත් හැරීමට ය. ජූජක බමුණෙකුට පාවා දීමට ය. බුදුවන්නට පෙරුම් පුරනා කෙනෙකු නොවේ නම් ඔබ ඒ මග නොගත යුතු ය.

ඒ නිසා දීම කළ යුත්තේ දැන ගෙන ය. දෙන්නන් වාලේ දීමත් නොදී සියල්ල රදවා ගැනීමත් දෙකම එකසේ අයහපත් ය. ගැනීම ගැන පමණක් නොව දීම ගැනත් නිසි අවබෝධයක් කළමනාකරුවෙකුට තිබීම ආයතනයේ ඉදිරියට මෙන්ම පැවැත්මට ද එකසේ වැදගත් ය.

මහානාම පාලමට දැලක්! ඔලුවට ඉස කුඩිච්චියක්!


තම දරුවන් දෙදෙනා පාලම උඩින් ගඟට දැමූ පියෙක් නිසා ඒ පාලම උඩින් දැලක් දමන්නට කට්ටිය සැළසුම් කරන බවක් පහුගිය දිනක ගුවන්විදුලියෙන් අසන්නට ලැබුණේ ය. මේ අපූරු තීරණය පිටුපස ඇති තර්කය අපූරු ය. ගගට දමන්නට පුලුවන් වූයේ දැලක් නොතිබුනු නිසා ය. දැන් නම් කිසිම තාත්තා කෙනෙකුට දරුවෙක් ගඟට දමන්නට බැරි වනු ඇත්තේ ය. ඒත් පුංචි ප්‍රශ්නයකට ඇත්තේ මහානාම පාලම ඇරුණු කොට ලංකාවේ තව බොහෝ පාලම් ද තිබීම ය.

මේ කතාව ඇසූ විට මට මතක් වූයේ මීට වසර ගණනාවකට උඩ දී කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයේ සිදු වූ මීට සමාන සිද්ධියකි. අත් දිග කමිස වැලමිටට උඩින් සිටින සේ නමා ගෙන ඇදීම එකල සිසුන් අතර පුරුද්කක්ව පැවතුනේ ය. එසේ නමා ගත් එක් කමිස අතක ශිෂ්‍යයෙකු මත්කුඩු හංගාගෙන පාසල තුළට ගෙනාවේ ය. එය දැනගත් පසු පාසල තුළ අලුත් නීතියක් ඇති විය. ඒ අත්දිග කමිස තහනම් කිරීම ය. තර්කය මෙසේ ය. කුඩු ගේන්නට පුලුවන් වූයේ අත් දිග කමිස නැවීමට අවසර නිසා ය. දැන්නම් කිසිදු සිසුවෙකු කුඩු ගේන එකක් නැත. පුංචි ප්‍රශ්නයකට ඇත්තේ ඔවුන් කලිසමට යටින් තව එකක් (ලන්කට් එකක්) අඳින එක ය. ඒකත් නෑඳ එන්න කියන්න පුලුවන් නම් වැඩේ ෆූල් ප්රෑෆ් ය. නාලන්දා විද්‍යාලය කියන්නේ සුළුපටු පාසලක් ද නොවේ. නම ලිව්වේ පාසල අපකීර්තියට ලක් කරන්නට නොවේ. වැරදි වෙන්නේ ගොඩක් ලොකු තැන්වල බව කියන්න ය.

වැල නොකැඩී මෙවැනි කතා රාශියක් මගේ මතකයට එයි.

රජයේ සේවකයන් පෝය දිනටවත් පංසල් නොයන නිසා අප රටේ සිටි එක් පළාත් ආණ්ඩුකාරවරයෙක් අමුතුම නීතියක් ගෙනාවේ ය. ඒ පංසල් වල පැමිණීමේ නාම ලේඛනයක් පවත්වා ගෙන යෑම ය. තර්කය මෙසේ ය. රජයේ සේවකයින් පෝය දින පන්සල් නොයනුයේ පාසලේ මෙන් පැමිණීමේ ලේඛනයක් පංසල්වල නැති නිසා ය. පාසලත් පංසලත් අතර ඇත්තේ ඇලපිල්ලකත් බිංදුවකුත් අතර වෙනස පමණ ය.

පැමිණීම ලකුණු කිරීම නිසා ඔවුන් පාසලට ගියාක් මෙන් දැන් පංසලට ද යනු ඇත. පංසල ඇතුළේ සූදු පොළක් බාර් එකක් බියර් ෂොප් එකක් හා ගණිකා මඩමක් දැම්මේ නම් ඒත් සෙනග ගෙන්වා ගත හැකි යයි නොසිතීම එක් අතකින් වාසනාවක් ලෙස අප සැළකිය යුතු ය.

මේ ළගදී අපේ කතානායකතුමාට තරහ ගියේ ය. ඒ සාධාරණ හේතුවක් නිසා ය. පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු නගන ප්‍රශ්නවලට උත්තර දෙන්නට ඇමතිවරු නැති නිසා ය. එතුමා කීවේ දිගින් දිගට මෙසේ සිදුවන්නේ නම් තමන් මේ ආසනයෙන් බැස යන බව ය. මේ අයට තරවටු කරන්නට යයි සිය මලන්ඩියට නොකියා කතානායකතුමා මෙවැනි දෙයක් කරන්නට යන්නේ මන්දැයි කෙනෙකුට හිතෙන්නට පුලුවන.

මේ උත්තර එන්නේ සැබෑ ප්‍රශ්නවලට ය. මේවා අතරින් බොහෝ ප්‍රශ්න ඇත්ත ය. ඒත් හැම උත්තරයක්ම පාහේ බොරු ය. මෝඩ ය.

මේ සමහර කතා අන්දරේගේ කැකිල්ලේගේ මහදැනමුත්තාගේ කතා වලට ද වඩා රසවත් වනවාට අමතරව අපට යමක් නොකළ යුත්තේ කෙසේ දැයි කියා දෙන්නේ ය. මේ කතා එකතු කළ හැකි නම් ඒ හරහා අලුත් සාහිත්‍යයක් ගොඩ නැගිය හැකි ය. ඊට අමතරව කළමනාකරුවන් සඳහා තීරණ ගැනීමේ පුහුණු වැඩ සටහනකට සැබෑ සිද්ධි අධ්‍යයනයන් හැටියටත් ඒවා ගත හැකි ය.

ඔබ දන්නා එවැනි කතා ඇතොත් අපත් සමග බෙදා ගනු ඇතැයි උදක්ම අපේක්ෂා කරමු.

(පලි. මීට සමාන දෙයක් ඊයේ පෙරේදා වෙන්නට ගොස් බේරුණේ ය. ඒ පාසල් සිසුවියක් සිය දිවිනසා ගැනීම නිසා ඊට හේතු වූ ෆේස් බුක් එක තහනම් කිරීමේ යෝජනාව ය. සිය දිවි නසා ගැනීම නැවැත්වීමට නම් තහනම් කළ යුතු තවත් බඩු භාණ්ඩ ලයිස්තුවක් කවුරුන් හෝ ඉදිරිපත් කරන්නට ඇත. ඊට සාරි, ටයිපටි, කෘමි නාශක, කෝච්චි සහ තව බොහෝ දේ ඇතුළත්ව තියෙන්නට ඇත. එතැනින්ම වැඩේ අවසන් වෙන්නට ඇත.)

සතර අගතිය – කළමනාකරුවෙකු බැහැර කළ යුතු


සිගාලයන් අමතා බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළ සිගාලෝවාද සූත්‍රය අද අපගේ සටහනට නිමිත්තක් කර ගන්නට කැමැත්තෙමි. සෑම ආගමකම සැගවී ඇති මිණිකැට තිබේ. මේ බුදු දහමෙන් අපට සොයා ගත හැකි වූ එවැන්නකි.

පහත සිව් ආකාරයෙන් අගතියට යෑමෙන් වළකින ලෙස එහිදී සිගාලයන්ට බුදුන් වහන්සේගෙන් උපදෙස් ලැබේ.

ජන්දය (ලෝභය ලෙස ද ගත හැකි ය) – යමෙකුට හෝ යමකට ඇති කැමැත්තෙන් අගතියට යෑම.
දෝස – යමෙක් හෝ යමක් සමග ඇති කරගන්නා ද්වේෂයෙන් අගතියට යෑම.
භය – යමෙකුට හෝ යමකට ඇති බියෙන් අගතියට යෑම.
මෝහ – මෝඩකමෙන් අගතියට යෑම.

කළමනාකරුවන්, සමහර විට තමන් නොදැනුවත්වම, මේ අගතීන්ට ගොදුරු වීම නිසා වැරදි තීරණයන්ට එළඹිය හැකි ය. ඒ නිසාම සිය විනාශයත් ඊටත් වඩා ආයතනයේ විනාශයත් ඇති කරන්නෝය. ආයතනයත් නැති කර ගෙන අවසානයේ තමනුත් නැති කර ගන්නෝ ය.

තමන්ගේ හිතවතෙකු හිතවතියක නිසා වැරදි තීරණවලට එළඹෙන කළමනාකරුවන් බොහෝ ය. තමන් අගයන යම් මතවාදයක් යම් දර්ශනයක් නිසා ද කළමනාකරුවන් එවැනි වැරදි තීරණයන්ට එළඹීය හැකි ය. තමන්ට ලැබිය හැකි ලාභයක් නිසා ද එවැන්නකට මග පෑදිය හැකි ය. තමන්ගේ එවැනි යම් කැමැත්තකින් ඇස් අන්ධ කරගන්නා ඔවුන්ට විකල්ප නොපෙනේ. තීරණයෙන් ඇති විය හැකි ප්‍රති විපාක නොපෙනේ. ඉදිරිය නොපෙනේ. පසුබිම, වටපිටාව, පරිසරය නොපෙනේ. මෙසේ අගතියට ගිය විට කැමැත්ත හැරෙන්නට ඉතිරි සියල්ල අතුරුදහන් වෙයි. කැමැත්තෙන් පරල වෙන්නා ඒ මතම පිහිටා තීරණයන්ට එළඹේ. වෙනත් කිසි දෙයකට විවෘත නොවෙයි.

තමන්ගේ සතුරෙකු තමන් අනුමත නොකරන කෙනෙකු වීම නිසා ඒ තැනැත්තාගේ වැදගත් යෝජනාවක් බැහැර කිරීමට කළමනාකරුවෙකු පෙළඹෙන්නට පුලුවන. තමන්ගේ ජාතියේ නොවන තමන්ගේ ආගමේ නොවන තමන්ගේ කදවුරේ නොවන කෙනෙකු සම්බන්ධයෙන් ඇති කරගන්නා ද්වේශය මෙයට සමහර විට පාදක විය හැකි ය. සමහර විට ඒ කිසිවක් නැතත් පෞද්ගලික එදිරිවාදුකමක් ද එයට හේතුවන්නට පුලුවන. එය සමහර විට ප්‍රතිවිරුද්ධ මතවාදයක් සම්බන්ධයෙන් ද විය හැකි ය. එවිට ක්‍රියාකරන්නේ ද්වේශයයි. අන්ධ විය හැක්කේ කැමැත්තෙන් පමණක් නොවේ. ද්වේශයෙන් ද අන්ධ විය හැකි ය.

තමන්ට අනතුරක් හානියක් වීමට ඉඩ ඇතැයි යන බිය නිසා ද වැරදි තීරණයන්ට එළඹිය හැකි ය. ඒ බියෙන් මෙහෙයවනු ලැබූ විට වෙන කිසිවක් දර්ශන තලය තුළ ඉතිරි නොවෙයි. සියල්ල ඉන්පසු පාලනය කරනු ලබන්නේ බිය මගිනි.

මෝහය යනු මෝඩකම ය. තමන් සියල්ල දන්නේ යැයි සිතන්නෙකු බොහෝ විට මෝඩ කමින් මෙහෙයවනු ලබන්නෙකි. දන්නා දෙය දන්නා බව ද නොදන්නා දෙය නොදන්නා බව ද අවබෝධ කර ගන්නා කෙනෙකු මෝඩ කමින් අගතියට යන්නේ නැත. බොහෝ මෝඩයන්ගේ ප්‍රශ්නය වන්නේ බොහෝ දේ නොදන්නා බව පමණක් නොවේ. තමන් දන්නේ මොනවා ද නොදන්නේ මොනවා දැයි නොදන්නා කම ය. එවන් කෙනෙකු අන් කිසි කෙනෙකුට සවන් දෙන්නේ නැත. හෙවිල්ලක් බැලිල්ලක් නැතිව විධාන දෙන්නේ එවැනි අය ය.

මේ සිව් වැදෑරුම් අංශයන්ගෙන් අගතියට නොගිය කෙනෙකුට සියල්ල සලකා බලා දිගු කාලීනව සාධනීය ප්‍රතිඵල ඇති කරන තීන්දුවකට එළඹිය හැකි ය.

අගතියට යන අයගේ සැලකිල්ලට ලක්වන්නේ අගතියට ගිය කාරණය නිසාම එයින් අන්ධ වන කෙනෙකුට සෙසු කරුණු දිගු කාලීන ප්‍රතිවිපාක මග හැරෙන නිසා ම නිවැරදි තීන්දුවක් ගත නොහැකි ය. අද නැතත් හෙට ඔවුන් අර්බුදයකට යාමට නියමිත ය. ඔවුන් සමග ඔවුන් නායකත්වය දෙන ආයතනය/සංවිධානය හෝ රටක් නම් රට ද අගාධයට යනු ඇත්තේ ය.

ප්‍රශ්න ප්‍රශ්නයක් කර නොගැනීමේ කලාව


සමහරු ප්‍රශ්නවලට බිය ය. ප්‍රශ්නයක් ඇති වූ වහාම ඔවුන්ට විසඳුමක් ඕනෑ වෙයි. එසේ විසඳුමක් නැති කළ ඔවුන් ඊළගට සොයන්නේ එතැනින් පැන යාමට ය. ඒ අයට ඊළගට එන ප්‍රශ්නයට තම මනස යොමු කළ හැක්කේ මුල් ප්‍රශ්නය විසඳා අවසන් වූ විට ය. එසේ නැතිව එන එළඹෙන ඊළග මොහොතේ ප්‍රශ්නයක් ආවොත් ඔවුන් වැටෙන්නේ ලොකු අමාරුවක ය.

එවැනි චරිත ලක්ෂණ ඇති අයට කළමනාකරුවන් වීමට බැරි ය. ඊට ප්‍රතිපක්ෂව දක්ෂ කළමනාකරුවෝ හැම ප්‍රශ්නයක්ම අලුත් අවස්ථාවක් ලෙස ගනිති. ඔවුහු ප්‍රශ්න මගහරිනු වෙනුවට ප්‍රශ්න සොයා යන්නෝ ය.

නව ප්‍රශ්නයකට සිත යොමු කිරීමට එක් ප්‍රශ්නයක් අවසන් වන තුරු ඉන්නට ඔවුනට ඕනෑ නැත. ඊට ඔවුන්ගේ කැමැත්තක් ද නැත. නොවිසඳුනු ප්‍රශ්න සමග ජීවත්වන්නට ඔවුන්ට හැකි ය.

එයින් අදහස් වන්නේ ප්‍රශ්න විසඳීමට ඔවුන් කල් ගන්නා බව වත් ප්‍රශ්න විසඳීම ඔවුන් කාලයට බාර දෙන බව වත් නොවේ.

ප්‍රශ්න සමගාමීව විසඳන්නට ඔවුන්ට ගැටළුවක් නැති බව ය. ප්‍රශ්න ඔවුන්ට ප්‍රශ්න නොවන බව ය. වඩාත් නිවැරදිව කියන්නේ නම් ඔවුන් ප්‍රශ්න ප්‍රශ්නයක් කර ගන්නේ නැති බව ය.

ප්‍රශ්නයක් ඔවුන්ට හිරිහැරයක් නොව අභියෝගයකි. ප්‍රශ්නයක් ඉක්මණින් අවසන් කිරීමට නොව දක්ෂ ලෙස ජය ගැනීම ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වෙයි. ඒ සඳහා මුහුණ දීමට ඔවුන් ලක ලෑස්ති වෙන අතර ඒ තුළ ඔවුන්ගේ උද්යෝගය ද වඩ වඩා ප්‍රකට වේ.

ප්‍රශ්නයක් ඉදිරියේ කැළඹෙන සෙසු අයට පරස්පරව ප්‍රශ්නයක් ඉදිරියේ විකසිත වන ඔවුන්ගේ ආත්මය බලා සිටින අන් අය තුළ ද සතුටක් හා ප්‍රසාදයක් ඇති කරයි.

එවන් අය සමග ජීවත් වීම පහසුවකි. විනෝදයකි. සැහැල්ලුවකි. එවැනි නායකයින් වටා අනුගාමිකයන් එකතු වන්නේ නිරායාසයෙනි.

ඔබ දක්ෂ කළමනාකරුවෙකු වීමට කැමති නම් ප්‍රශ්න ප්‍රශ්නයක් කර ගන්නේ නැතිව ජීවත්වීමේ කලාව ඔබ හොඳින් ප්‍රගුණ කළ යුතු ය.

මිලදී ගැනීමේදී අපි වැටෙන බොරු වලවල්


මිල වැඩි ද? එහෙනම් හොද වෙන්නට ඕනෑ

යම් දෙයක් මිලට ගැනීමේ දී අපට ඒ ගැන සියලු තොරතුරු ලබා ගත නොහැකි ය. ලස්සන දවටනයක බහා ඇත්නම් එහි මිල වැඩි නම් එහි අන්තර්ගතය හොද යැයි අපි සිතමු. එය කෙනෙකු ලස්සන නම් ඔහු ගුණවන්ත යැයි සිතනවා වැනි ය. නිගමනයකට බැසීම සදහා වෙනයම් නිර්යායකයක් නොමැති වූ විට තිබෙන කිසියම් හෝ නිර්ණායකය එල්ලීමට අපට සිදු වේ.

එයා අපට කළේ උදව්වක්. ඔහුට හෝ ඇයට ප්‍රති උදව්වක් කළ යුතු ය.

මෙය යහපත් මිනිසෙකුගේ සිතිවිල්ලක් බව හැබෑ ය. එහෙත් සුපිරි වෙළද සැලක ඔබ වෙත නොමිලේ පිරිනමන බැදපු ඇල කැබැල්ලක් නිසා වැඩි මිලට බැදපු අල පාර්සලයක්ම ගැනීමට එය ඔබ පොළඹවන්නේ නම් එතැන ගැටළුවක් තිබේ. එහෙත් අපි අල කැබැල්ල රස බැලීමට පෙළඹෙන අතරේම ප්‍රති උපකාරයක් ලෙස අල පාර්සලයම ගැනීමට පෙළඹෙමු. වැරැද්ද කාගේ ද?

සේල්! සේල්! සේල්!

වචනය ඇසූ පමණින් අපට දැනෙන්නේ වාසියක් එතැන තිබෙන බව ය. එහෙත් බොහෝ අවස්ථාවල අපට සිදුවන්නේ අමාරුවේ වැටීමට ය. එක්කෝ වෙනදාටත් වඩා වැඩි මිලක් ගෙවන්නට ය. එහෙමත් නැතිනම් විකුණන්නට අපහසු බඩුවක් විකුණා ගන්නට දායක වීමට ය.

අහවල් දින තෙක් පමණයි! අද පමණයි!

ලොකු ලාභයක් ලැබීමට ඇති අවස්ථාව මග හැරිය යුතු ද? අවශ්‍යම නොවුනත් කවදා හෝ අවශ්‍ය වන්නට ඉඩ තිබෙන යමක් මෙසේ මිලට ගෙන තබා ගත යුතු ද? එහෙත් මේ අවසාන නිවේදනයට යටවන අය බොහෝ ය.

සීනි අද රු 80 ට!

සීනි නම් රු 80 ය. කෙනෙකු සීනි ගන්නට පමණක් කඩේකට යන්නේ නැත. සීනි 80 ට ගන්නා ඔහු තව රුපියල් දෙතුන් දාහක බඩු ද ගනී. ඒවාත් ලාභ ද නැත් ද යන්න සොයා බැලීමක් ඔහු නොකරයි. ලාභෙට ලැබුනු සීනිවලින් ඔහු තෘප්තිමත් ය.

තොග ඩිස්කවුන්ට් වලට අසු වීම

අපට ගන්නට අවශ්‍ය වන්නේ එකකි. එහෙත් තුනක් ගත්තොත් එකක් වැඩි පුර ලැබේ. ගනුදෙනුව නරකම නැත. එහෙත් අප ඊට යටත් විය යුතු ද? එකක් වෙනුවට හතරක්! කල් ඉකුත් වන ද්‍රව්‍යයක් නම් අපි අමාරුවේ ය. එක්කෝ අධික පරිභෝජනයට අප හසුවීමට ද නැතිනම් එය තෑග්ගක් බවට පරිවර්තනය කිරීමට ද එසේත් නැතිනම් කුණු බක්කියට තල්ලු කිරීමට ද අවසානයේ සිදු වෙයි.

හෙට ඕනෑකමත් ආවරණය වන්නට අද මිලට ගැනීම

යමක අඩි දෙකක් අද අප කරන්නට යන වැඩේට ඇති ය. එහෙත් අඩි දෙකක් ගන්නවාට වඩා සම්පූර්ණ දිග ගැනීම ලාභ ය. හෙට ඕනෑකමකට ඉතිරි කර ගත හැකි නිසා සම්පූර්ණ දිගම මිලට ගැනීමට අපි පෙළඹෙමු. එය ගබඩා කිරීමට ඉඩ අවශ්‍ය වේ. එය නැවත සොයා ගත හැකි පරිදි පෙනෙන ලෙස තැබිමේ අභියෝගයට මුහුණ දෙන්නට සිදු වේ. පසු දවසක එය සොයන්නට යන වෙහෙස එය නැවත මිලදී ගැනීමට යන වෙහෙසට වඩා වැඩි වන්නට ඉඩ තිබේ. මිලදී ගන්නා වෙලාවේ අපට ඒවා මතක් නොවේ.

ඉහත සදහන් එක ද කාරණයක වත් වාසියක් නැතැයි මෙයින් අදහස් නොවේ. එහෙත් ඒ හැම තැනම වැරදි තීරණයකට බැසීමේ ඉඩක් ඇතැයි මතක තබා ගැනීමෙන් ඔබටත් ඔබේ ආයතනයටත් සම්පත් ඉතිරි කර ගත හැකි ය.

තීරණ ගැනීමේදී අප වැටෙන බොරුවලවල්


වැඩි දෙනෙක් හිතන්නෙ එහෙමයි. ඒ කියන්නෙ ඒක හරි වෙන්නට ඕනෑ.

අප පුරුදුව ඇත්තේ එසේ සිතීමට ය. එසේ වුව ද වැඩි දෙනෙක් හිතන නිසා යමක් නිවැරදි වන්නේ නැත. අපට මොළයක් දී තිබෙන්නේ අපට හිතන්නට ය. වැඩි දෙනෙක් හිතන දේ දෙස බලා තීරණ ගන්නේ නම් එවැනි මොළයක් අපට ඇත්තේ කුමකට ද?

එයා ටිකක් මං වගේ. එයා හරි හොද කෙනෙක් වෙන්නට ඕනෑ.

අප අප වගේ අයට කැමති ය. එහෙත් ඔවුන් එක් විදිහකින් අපට සමාන වූ පලියට අන් සියලු විදිවලින් අපට සමාන යයි සිතීම වැරදි ය.

එයා කැමතියි තිස්ස අබේසේකරගෙ චිත්‍රපටි වලට. මාත් හරියට අගය කරන චිත්‍රපටි අධ්‍යක්ෂවරයෙක් තිස්ස අබේසේකර. එයා කියපු අනිත් අදහසුත් මං හිතන්නෙ ගොඩක් නිවැරදි යි.

කෙනෙකුගේ එක් අගය කිරීමක් නිවැරදි වූ පලියට ඔහු අගය කරන සියලු දේ යහපත් යැයි ගත හැකි ද? එසේ සිතන්නේ ඇයි දැයි ගැටළුවක් වුව ද අප සිතන්නේ එසේ ය.එක් අදහසක් නිවැරදි වීම මත අනිත් සියලු අදහස් නිවැරදි යැයි ගත නොහැකි ය. එක් ප්‍රශ්නයක දී නිවැරදි අස්ථානයක් ගන්නා අයෙක් තව ප්‍රශ්නයක දී ඉතාම දුර්වල අස්ථානයක් ගන්නට පුලුවන.

මං අහල තියෙන්නෙ වැඩිම අනුහස් තියෙන්නෙ කන්දෙ දේවාලෙ කියල. මං හිතන්නෙ ලංකාවෙ වැඩි දෙනෙක් එහෙම තමයි විශ්වාස කරනව ඇත්තේ.

මා අසා තිබෙන්නේ මට මුණ ගැහුණු අයගේ කතා ය. කන්දෙ විහාරය කියන්නේ හොර ගුහාවක් යැයි කියන අය ද සිටිති. ඒ බව මා ඇසුවේ පසු කාලෙක ය. එහෙත් ඒ වනවිටත් මා සිතා සිටියේ බොහෝ දෙනෙකු එසේ විශ්වාස කරන බව ය. මට මුණ ගැසෙන අය වැඩි දෙනෙක් කියූ පමණින් එය බහුතරයේ මතය යැයි මට නිගමනයකට එළඹීමට හැක්කේ කවර පදනමක් මත ද?

ඊයේ පෙරේදාත් මං දැක්ක මිනිහ රෑ වෙනකම් ඉන්නව. කැප වෙල වැඩ කරන මිනිහෙක්.

අපට වඩාත් මතක තිබෙන්නේ මෑතක සිදු වූ දේ ය. ඒ නිසාම අප ගන්නා තීන්දු සියලු තොරතුරු මත නොව මෑත තොරතුරු මත පදකම් වේ. එය යථාර්තයම නොවිය හැකි ය.

මිනිහ හත හමාරට ඉස්සෙල්ල ඔෆිස් එකේ. කලට වෙලාවට වැඩ කරන මිනිහෙක්.

අපට සන්දර්භය විමසන්නට අමතක වේ. සමහර විට ඔහු හත හමාර වන විට කාර්යාලයේ පෙනී සිටින්නේ දරුවා පසාලට ඇරලීමෙන් පසු කරන්නට යමක් නැති නිසා ය.

මේ නිසා අප ගත් තීරණ දෙස අපටම විචාරාත්මකව බැලිය හැකි නම් හොද ය. නැතහොත් වෙන්නේ හරි යැයි හිතාගෙන වැරදි තීරණ ගැනීම ය. අමාරුවේ වැටීම ය.

මෝඩකම සමහර විට නුවනක්කාරකමක් විය හැකි ය – අප ඊට දී ඇති නම වාසනාව ය


දක්ෂතාවය හා ආත්ම ධෛර්යය තිබේ නම් බොහෝ දේ අපට කළ හැකි ය.

ආරම්භ කළ යමක් සාර්ථක වෙන්නට ඔන්න මෙන්න කියා තිබියදී නතර කර දමන්නේ ආත්ම ධෛර්යය නොමැති කම නිසා ය.

සාර්ථක වෙන බව දන්නවා නම් නතර කරන කෙනෙක් නැත. ඒ නිසා ඉහත කියමන ප්‍රවේසමෙන් කියවිය යුතු ය.

යමක් දිගින් දිගට එකම නිශේධනීය ප්‍රතිඵල පෙන්වද්දීත් එය එලෙසම කර ගෙන යෑම නුවණක්කාර නැත. දක්ෂ මිනිසුන් එකම දේ ප්‍රතිඵලයක් නැතිව තිබෙද්දී ඔහේ දිගටම කරගෙන යන්නේ නැත.

වෙනත් විදිහකට කියනවා නම් ආත්ම ධෛර්යය ඇති මෝඩයා දිගින් දිගට වරදිද්දීත් උත්සහ දැරීම අත් හරින්නේ නැත.

එහෙත් වාසනාව මේ මෝඩයාට පිහිට වන්නට ඉඩ තිබේ. එය මැණික් නැතැයි අත්හැර දමන ලද පතලෙන් ඊළග අඩියේ මැණිකක් ලැබීම වැනි ය.

අනෙත් අතට ප්‍රතිඵල නොපෙන්වන නිසා එකම දේ කිරීම අත් හරින වෙනත් විකල්ප මාර්ග උරගා බලන තැනැත්තාට වෙනත් පහසු මගක් මුණ ගැසිය හැකි ය. එය දිගින් දිගට ඒ වැඩේම කර ගෙන යන්නාට මුණ නොගැසෙන විකල්පයකි. වාසනාව එනතෙක් බලා සිටියා නම් මුණ නොගැසෙන විකල්පයකි. එය දක්ෂකමෙන් ලබා ගත යුත්තකි.

වාසනාව සැළසුම් කළ හැක්කක් නොවේ. එය හුදු අහම්බයක් විය හැකි ය. ඒ ගැන විශ්වාසය තැබිම ඒ නිසා තරමක මෝඩ වැඩකි.

එහෙත් ඒ ගැන විශ්වාසය නැතිව ආත්ම ධෛර්ය ලගා කර ගැනීම පහසු නැත. සාර්ථකත්වය පෙනි පෙනී අත හැර ගිය බොහෝ දෙනෙකුට මේ විශ්වාසය තිබී නැත.

ආත්ම ධෛර්යය මිනිසුන්ට අවශ්‍ය ගුණයක් ලෙස දැක්වූවද එය රැක ගැනීමට කිසියම් මෝඩ කමක් තිබීම ද ඒ සදහා අවශ්‍ය ය.

මෙයින් පෙනෙන්නේ ලෝකය සරල නොවන බව ය. එහි සුන්දරත්වය රැදී ඇත්තේ ද මේ අවිනිශ්චිත විසදන්නට අපහසු සූත්‍රගත කරන්නට අමාරු සංකීර්ණත්වය තුළ ය.

සමහර අවස්ථාවලදී මෝඩ වීම හොද වන්නේ මේ අවිනිශ්චිභාවය නිසා ම ය. එයට අප දී ඇති නම වාසනාව ය.

මෙලොවටත් එලොවටත් වැඩක් නැති -මෙලෝ රහක් නැති – කණ්ඩායම් බණ


අපි එකා වගේ ඉන්න ඕනෑ බෙදුනොත් ඉවරයි. එකට වැඩ කළොත් ජය ගන්න බැරි අභියෝගයක් නෑ. අපේ ආයතනයේ හැමෝම කණ්ඩායම් හැගීමෙන් වැඩ කරන්නට හිතට ගන්නට ඕන.

මෙහෙම බණ අසා ඔබටත් පුරුදු ද?

බණ අසන අය අවසානයේ සාදු කාර දෙනවා මිසක ඒවා පිළිපදින්නේ කළාතුරකින් බව දැන දැනත් බණ කියන රටක ආයතනයක කළමනාකරුවෙක් තම අනුගාමිකයන්ට මෙහෙම බණ කීම ගැන අපට ඔවුන්ට දොස් පැවරිය නොහැකි බව ඇත්ත ය.

එහෙත් ඔවුන් එයින් මිනිසුන් කණ්ඩායම් ලෙස වැඩ කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන්නේ නම් අපට ඔවුන් කෙරෙහි අනුකම්පා කිරීමට සිදු වේ.

කණ්ඩායම් ලෙස මිනිසුන් වැඩ කරන්නේ කණ්ඩායම් සංස්කෘතියක් ආයතනය තුළ තිබේ නම් ය. ඒ හරුපයෙන් කියන්නේ කුමක් ද?

ආයතනය තුළ සැමටම ආයතනයට දායක විය හැකි වටපිටාවක් තිබිය යුතු බව ය. සැමගේ දායකත්වය එකසේ අගැයිය යුතු බව ය. දායකත්වය වැඩට පමණක් නොව තීරණ ගැනීමේදී ද ලබා ගත යුතු බව ය. ඒ එසේ ලබා ගන්නා බව ලෝකයාට පෙන්වීමට නොව සැබෑ ලෙස ලබා ගත යුතු බව ය. දායක වන ප්‍රමාණයේ හැටියට මිසක වෙනත් නිර්ණායක මත ප්‍රතිලාභ නොලැබිය හැකි තත්වයක් ආයතනය තුළ තිබිය යුතු බව ය. තමන්ගේ වැඩ කොටස අවසන් කරන ප්‍රමාණයට පමණක් නොව කණ්ඩායමේ අභිවෘද්ධිය වෙනුවෙන් කරන වැඩ ද- අන් අයගේ වැඩ වලදී අත්වැල් සැපයීම ද- අගය කරන ඒවාට ද ප්‍රතිලාභ හිමිවන ක්‍රම වේදයන් ඒ තුළ සකසා තිබිය යුතු බව ය.

කණ්ඩායම තුළ වෙනස් මත දැරීමට ඒවා වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමට ඉඩ තැබිය යුතු බව ය. ඒවා අතර සංවාදයන්ට මාවත් විවෘත කළ යුතු බව ය. ඒවා අතර තරගයක් ඇත්නම් වඩා දියුණු අදහසට ඉදිරියට ඒමට ඉඩ හසර ඇති කළ යුතු බව ය.

කණ්ඩායමේ පොදු අභිවෘද්ධියට බල නොපාන තාක් ඒ තුළ තමන්ගේම අනන්‍යතාවයක් දැරීමට ඇති අයිතියට ගරු කළ යුතු බව ය. එවැනි අනන්‍යතාවයන් ප්‍රදර්ශනයට ඉඩ හසර සැළසිය යුතු බව ය.

කණ්ඩායමක් ලෙස වැඩ කරන්නට කියන්නේ තමන්ගේ එකාට සෑහෙන්න සළකමින් නම්, තමන්ගේ එකාගේ වැරදි ෂේප් කරමින් නම්, තමන්ගේ අය හා අන් අය ලෙස කණ්ඩායම් සමාජිකයින්ට දෙවිදිහකට සළකමින් නම්, එතැන කණ්ඩායමක් ඇති වන්නේ නැත. එතැන ඇතිවන්නේ බෙදීමකි. එවන් ආයතනයක අපේ එකාලා වෙනමත් අන් අය වෙනමත් කණ්ඩායම් ගැහීම වලක්වන්නට සක්කරයාටවත් බැරි ය.

තනි තනිව කරන වැඩවලට පමණක් ප්‍රතිලාභ ලැබේ නම් එතැන ද කණ්ඩායම් හැගීමක් ඇති වීමේ ඉඩක් නැත. එතැන ඉඩ ඇත්තේ එකිනෙකා කපා ඉදිරියට යන තරගයකට පමණි.

එහෙම ආයතනවල නායකයින් දෙසන කණ්ඩායම් බණ මෙලෝ රහක් නැතිවනවා පමණක් නොව එවැනි ආයතනයන්හි සේවය කරන්නන්ගේ නොමද උපහාසයට ද ලක්වේ.

කණ්ඩායම් ගොඩ නැගීම ගැන බණ කීම පසෙක තබා ඒ වෙනුවෙන් ආයතනය තුළ ඇති කළ යුතු වෙනස් කම් සිදු කිරීමට කළමනාකරණය උනන්දු විය යුත්තේ එහෙයිනි.

එය ආයතනයකට ද රටකට ද එකසේ අදාළ ය. එවැනි වටපිටාවක් හදන ආයතන හා රටවල් දියුණුවෙන් දියුණුවට පත්වීම වළක්වන්නට කිසිවෙකුටත් බැරි ය.

කළ යුත්තේ හදිසි වැඩ ද වැදගත් වැඩ ද?


සමහර වැඩ හදිසි ය. එහෙත් වැදගත් නැත. සමහර වැඩ වැදගත් ය. එහෙත් හදිසි නැත.

සමහරු හදිසි වැඩ වලට මුල් තැන දෙති. ඊට පක්ෂව ඉදිරිපත් කරන තර්කය නම් වැදගත් වුව ද හදිසි නැත්නම් එය පසුවට කළ හැකිය යන්න ය.

ඒ අනුව ව්‍යායාම් කිරීම වැදගත් ය. එහෙත් හදිසි නැත. අසනීපයෙන් පසුවන මව බැලීමට යාම වැදගත් ය. එහෙත් හදිසි නැත. අද නොවේ නම් හෙට වුව ඇය බැලීමට යාමට පුළුවන. මෙසේ කල් දමන සමහර වැදගත් වැඩ කරන්නට වෙන්නේ ම නැත. ව්‍යායාම් නොකරන හේතුවෙන් ලෙඩ වී කලින් මිය යාමටත් වෙලාව හොයා ගන්නා විට මව මියගොස් තිබෙන්නටත් පුලුවන් නිසා ය.

කළමනාකරුවෙකු කළ යුත්තේ වැදගත් වැඩ ය. ඒ වැදගත් වැඩ හදිසිත් නම් ඒ වැදගත් වැඩ අතුරින් හදිසි ඒවාට වැඩි ප්‍රමුඛත්වයක් ලැබිය යුතු ය. එහෙත් වැදගත් වැඩක් පසුවට දා හදිසි වැඩ කිරීමේ ලොකු තේරුමක් නැත.

වැදගත් වැඩක් නැත්නම් පමණක් වැදගත් නොවන හදිසි වැඩකට අත ගැසිය හැකි ය. තමන් විසින් කළ යුතු වැදගත් වැඩ තිබේ නම් හදිසි වැඩ තමන් යටතේ ඉන්නා පළපුරුදු අයට පැවරිය හැකි ය.

එයින් අදහස් කරන්නේ වැදගත් වැඩ අන් අයට පැවරිය නොහැකි බව නොවේ. ඒවා පවරන්නේ නම් ඒවා වගකිව යුතු අයට පැවරීමටත් නිවැරදිව කෙරෙන්නේද යන්න අධීක්ෂණය කිරීමට  කාලය වෙන් කර ගැනීමත් කළ යුතු ය. ඒවායේ වගකීම තමන් දැරිය යුතු ය.

වැදගත් නැති හදිසිත් නැති වැඩ නවකයින් වැඩි දියුණු කිරීම අරමුණු කර ගෙන ඔවුන්ට පැවරිය යුතු ය. ඔවුන්ට ඒ කටයුතු කරගෙන යෑමට නිදහස ලබා දී අවසානයේ අගැයීමක් පමණක් කිරීමට කාලය ගත කිරීම යහපත් ය. ඒ වැදගත් නොවන හදිසි නොවන වැඩ පිළිබදව අවධානය යොමු කිරීම පිණිස නොවේ. නවකයින්ගේ වර්ධනය වැදගත් වැඩක් වන හෙයිනි.

අවසාන විශ්ලේෂණයේ දී මතක තබා ගත යුත්තේ කාලය ගැන ප්‍රශ්නයක් තිබෙන කළමනාකරුවන් වැදගත් හදිසි වැඩ පමණක් තමන් වෙත පවරාගෙන ඉතිරි සියල්ල අන් අයට පැවරිය යුතු බවත් එසේ පැවරීමේදී ඔවුන්ගේ පළපුරුද්ද හා වගකිව යුතු බව නිසි අයුරින් සැළකිල්ලට ගත යුතු බව ය.

දැන ගියොත් කතරගම නොදැන ගියොත් අතරමග


ආරක්ෂක ලේකම් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා මේ මෑතකදී කියා තිබුනේ අවශ්‍ය කුසලතා ඇති මිනිසුන්ගේ හිගයක් ඇති බව ය. මේ ප්‍රශ්නය අප තේරුම් ගත යුත්තේ කෙසේ ද?

බොහෝ දෙනෙකු මින් බැස ගන්නා නිගමනය වනු ඇත්තේ රටේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය අවශ්‍ය කුසලතා ඇති මිනිසුන් බිහි නොකරන බව ය.

අවශ්‍ය කුසලතා ඇති මිනිසුන් නැති ද? නැතිනම් ඒ අය සොයා ගැනීමට අපහසු ද? ඔවුන් සොයා ගැනීමට යොදා ගෙන ඇති ක්‍රම වේදය නිවැරදි ද? නැත්තේ එවැනි මිනිසුන් ද නැතිනම් ඒ මිනිසුන් සොයා ගැනීමට හැකි මිනිසුන් ද? කුසලතා ඇති මිනිසුන් හැංගී සිටින්නේ ද? ඔවුන් තමන්ට නොවටිනා පුංචි රැකියාවලින් තෘප්තිමත් ව සිටින්නේ ද? රටේ ආර්ථිකය වේගයෙන් ක්ෂණිකව වර්ධනය වී ඇති නිසා ඔවුන් සම්බන්ධයෙන් ඉල්ලුම හදිසියේ ඉහළ ගොස් තිබේ ද? ඔවුන් පුද්ගලික අංශය විසින් ඩැහැගෙන තිබේ ද? ඔවුන් වෙනත් රටවලට සංක්‍රමණය වී ඇත් ද? ඔවුන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමට රජයේ වැටුප් ප්‍රමාණවත් නැති ද? රජයේ ආයතනවල කළමනාකරණය එවැනි මිනිසුන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමට පමණක් නොව රදවා ගැනීමට ද අසමත්වී ඇත් ද? අපේ රටේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය රටේ අවශ්‍යතා සම්පූර්ණ කිරීමේ දී අසාර්ථක වී ඇති ද?

මෙකී නොකී ප්‍රශ්න මේ සමග අපට ඇති වේ. එසේ වුව ද බොහෝ දෙනෙක් මේ සියලු ප්‍රශ්න ගොනු කරන්නට උත්සහ නොකොටම තීරණයන්ට බසිති. ඒ තමන්ගේ උපකල්පන වල එල්බ ගෙන ඒවා මත පදනම්ව ය.

අප ප්‍රශ්නයකට අවතීර්ණය වන්නේ මැදිනි.

එයට හේතුව අප සතුව ප්‍රමාණවත් දැනුමක් නොතිබීම ය. ඒ අඩුව අප පුරවනුයේ ඉක්මණින් අප බැස ගන්නා උපකල්පන වලිනි. ඒ උපකල්පන අප අසා ඇති දේ අනුව බැස ගන්නා ඉතාම දුර්වල අනුමානයන් ය. ඒ අනුමානයන් බොහෝවිට අපේ දේශපාලන හෝ ආගමික මතවාදය ශක්තිමත් කිරීම පිණිස අප විසින් තෝරාගෙන ඇති ඒවා ය. අප අයත් කදවුර හා අස්ථානය සනාථ කරන්නට රුකුල් දෙන ඒවා ය. කිසිදු බරපතල පරීක්ෂණයක හෝ සමීක්ෂණයක ප්‍රතිඵල මත ඒවා පදනම් වී නැත. ඒ නිසාම ඒවා බරපතල ලෙස ප්‍රශ්න කළ යුතු උපකල්පන ය.

ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ ප්‍රකාශය පවා උපකල්පනයක් වන්නට ඉඩ තිබේ. සමහරවිට තමන්ගේ අමාත්‍යංශයේ තනතුරකට නිලධාරියෙකු පත් කරන්නට ගොස් ලැබුණු අත්දැකීමක් ඔස්සේ එසේ එතුමාට හැගුණා වන්නට පුලුවන.

ප්‍රශ්නය විවිධ ආකාරයෙන් මතු කිරීමත් විකල්ප හැකි තාක් දුරට ගොනු කිරීමත් අප පදනම් වූ විකල්ප විමසීමත් මෙවැනි අකරතැබ්බයකින් ගැලවීමට ඇති හොදම ක්‍රමයකි. අප කලින් සටහනක නිවැරදි ප්‍රශ්නය නැගීමේ වැදගත් කම ගැන කීවෙමු.

අද කියන්නේ ප්‍රශ්නය නැගීමේදී අප පාදක කරගත් උපකල්පන ප්‍රශ්න කිරීමට ද අප විසින් කටයුතු කළ යුතු බව ය.

ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා ගේ ප්‍රකාශය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රශ්න කළ යුතු උපකල්පනය කුමක් ද?

ඒ අවශ්‍ය කුසලතා ඇති අයගේ හිගයක් ඇත යන්න ය. ඒ උපකල්පනයෙන් කියවෙන්නේ ඔවුන් වෙනත් නොවටිනා තැන්වල නොවටිනා රැකියාවන් කරමින් සිටින්නේය යන උපකල්පනය බැහැර කර ඇති බව ය. වඩාත් නිවැරදි දෙවැනි උපකල්පනය වන්නට බැරි ද? මේ දෙකම නොවන වෙනත් උපකල්පනයන් පිරික්සා බැලීම සදහා නිර්මාණය කරන්නට අපට පුලුවන්ද?

ප්‍රශ්නයට උත්තරය පළමුවැන්න නම් අප කළ යුත්තේ අධ්‍යාපනය ඊට සරිලන ලෙස වෙනස් කිරීමය. උත්තරය දෙවැන්න නම් අප කළ යුත්තේ අපගේ තෝරාගැනීමේ හා ප්‍රතිලාභ පිරිනැමීමේ විධි ක්‍රම වෙනස් කිරීම ය. වෙනත් උත්තර ඇතිනම් ඒවා ද පිරික්සිය යුතු ය.

එහෙත් මේ උපකල්පන අතුරින් නිවැරදි උපකල්පනය කුමක් දැයි තෝරා බේරා නොගෙන නිගමනයකට එළඹීම ඵලදායක නැත. ඒ නිසාම උපකල්පනයන් ප්‍රශ්න කිරීමට අප ඉටා ගත යුතු ය.