අනුකම්පාව හා සහකම්පාව


කළමනාකරුවෙකු තමන්ගේ කණ්ඩායමේ සමාජිකයන් කෙරෙහි තමන්ගේ සගයන් කෙරෙහි අනුකම්පාව දැක්විය යුතු ද?

අනුකම්පා කිරීමේ දී අප අනෙකාගේ මට්ටමට වැටෙන්නට සූදානම් නැත. අප ඉහළ රැඳෙනා අතර පහළ ඉන්න අනෙකා වෙනුවෙන් යමක් විසිකරන්නට පමණක් එවිට අපි ඉදිරිපත් වන්නෙමු. ඈත සිට අත දෙන්නට පමණක් ඉදිරිපත් වන්නෙමු.

අප අනුකම්පාව වෙනුවට සහකම්පාව පළ කරන්නේ නම් අප අනෙකාගේ තත්වයට මනෝභාවයට වැටීමට සූදානම් ය. ඔහු/ඇය සමග ඔහුගේ ඇයගේ දුක වේදනාව අපේක්ෂාභංගත්වය බෙදා ගැනීමට සූදානම් ය. එම මනෝභාවයන් විඳ ගැනීමට එ්වා තේරුම් ගැනීමට ඒ හරහා ඔහුට ඇයට ශක්තියක් වීමට අප සූදානම් ය.

අනුකම්පා කිරීමේ දී අප කරන්නේ ඔහු හෝ ඇයට තමන්ගේ මනෝභාවයෙන් මිදීමට බල කිරීම ය. නියෝග දීම ය. සහකම්පාව දැක්වීමේ දී අප ඒ වෙනුවට එම මනෝභාවය ඒ අයුරින් පිළිගැනීමට සූදානම් ය.

අනුකම්පා කිරීමේදී අප කරන්නේ අප සිටින තැන සිට අත දිගු කිරීම බව අපි කීවෙමු.

සහකම්පාවේදී අප කරන්නේ ඔහු/ඇය ඉන්නා තැනට ගොස් කර වටට අතක් දමා ගෙන් ඔහු හෝ ඇය සමග නැගී සිටිම ය.

අනුකම්පාව අනුකම්පාව ලබන්නා තුළ වඩාත් පරාජිත හැගීමක් ඇති කරයි. සහකම්පාව ඔහු හෝ ඇය තුළ ශක්තියක් ඇති කරයි.

අනුකම්පාව දක්වන්නා කියනු ඇත්තේ ඕවා ඔහොම තමයි ඔයාට විතර ද ඔය වගේ ඒවා ලෝකෙ හැමෝටම වෙනව. හිතන්න ඔයින් ගියා ඇති කියල. නොලැබුන දේ ගැන හිතන්න එපා. අමාරුවකින් ගැලවුනා කියල හිතන්න.

සහකම්පාව දක්වන්නා කියනු ඇත්තේ මට ඔයාගෙ වේදනාව හැගීම තේරෙනව. ඒක ස්වභාවිකයි. මට වුනානම් මට කොහොම වෙයි ද කියල හිතාගන්න බැහැ. අපි අලුතින් ජීවිතේ දිහා බලමු.

(සමහර විට ඔහු එක ද වචනයක් හෝ නොකියා ඒ වෙනුවට ඔහුට හෝ ඇයට ශරීර ස්පර්ශයෙන් ප්‍රතිචාර දක්වන්නට පුලුවන. නිශ්ශබ්දතාවයෙන් ප්‍රතිචාර දක්වන්නට පුලුවන. සහකම්පනය බොහෝ විට වචනයෙන් තොර ය.)

බැලූ බැල්මට ඉහත දැක්වූ ප්‍රකාශ දෙක අතර විසල් වෙනසක් නැත. බැලු බැල්මට දෙකින් ම අපේක්ෂා කරන්නේ ද එකකි. ඒ දුකට පීඩාවට පත් තැනැත්තාට උදව් කිරීම ය. සහය වීම ය. එහෙත් ලබන්නාගේ හිතේ ඇතිවන මනෝභාවය අහසට පොළොව තරම් වෙනස් ය.

පළමුවැන්න පීඩාවට පත් තැනැත්තා

    වෙනුවෙන්

උපකාරයකට ඉදිරිපත් වීමකි. දෙවැන්න පීඩාවට පත් තැනැත්තා

    සමග

ඔහු/ඇයගේ දුක හා හැගීම බෙදා හදා ගැනීමකි.

එකක් කේන්තියත් අනෙක සැනසීමත් ගෙනෙන්නේ ය. එකක් වේදනාව වැඩි කරන්නේ ය. අනෙක වේදනාව සමනය කරන්නේ ය. එකක් තමන් ගැන හීනමානයක් ඇති කරන්නේ ය. අනෙක තමන් සුරක්ෂිතය යන හැගීම ඇති කරන්නේ ය.

ඊළග අවස්ථාවේ ඔබෙ හිතවතෙකු කරදරයක වැටුනු කල අනුකම්පාව වෙනුවට සහකම්පාව දැක්වීමට මතක තබා ගන්න. නැතිනම් ඔබ කරන්නේ ගහෙන් වැටුන මිනිහාට අනින්නට ගොනෙකු මෙහෙයවීම ය.

කැකිල්ලේ නීති හා දඩුවම්


සරත් පන්තියේ තමන් අසල සිටි සගයාට අල්පෙනෙත්තකින් ඇන්නේ ය. සගයා (නිමල්) වහා ක්‍රියාත්මක වී සරත්ට ගහන්නට අත ඉස්සුවේ ය. දෙවැනි ක්‍රියාව පමණක් දුටු ගුරුතුමිය නිමල්ට බැණ වැදී පන්තියෙන් එලියට දැම්මේ දණ ගසාගෙන සිටින ලෙස ද අණ කරමිනි. නිමල් සමාවට කාරණා කියන්නට කට ඇරිය නමුත් ගුරුවරියගේ ප්‍රතිචාරයෙන් පසු බෑවේ ය. දත් මිටි කමින්ම ඔහු පන්තියෙන් එලියට ගියේ ය.

ඉස්සරහින් ගිය ත්‍රී වීලරය හිටිහැටියේ ලේන් මාරු කළේ ය. අනපේක්ෂිත ඒ හැරවුම නිසා නිමල්ට සිදු වූයේ සිය රථය දකුණු පස තිබූ කෙලින් ඉර කපා බේරා ගැනීමට ය. ඊට මීටර 100 කින් සිටි පොලීසිය විසිල් පාරක් ගසා පාරට පැන නිමල් නැවතී ය. කොතරම් කියා සිටිය ද ඔහුට ගැලවීමක් නැති විය. දඩ කොළයක් ලැබුනේ ය. ඒ ඉර කැපීම නිසා ය.

මේ ලයිස්තුව බොහෝ දිග ය. වැරැද්දට හේතුව පැත්තක ය. වැරදි කාරයා ලෙස හංවඩුව ගැසෙන්නේ දැනටමත් අසාධාරණයට ලක්වූ අයට ම ය.

අපේ පැරැන්නන් කීවේ ගහෙන් වැටුනු මිනිහාට ගොනා ද ඇන්න බව ය. එසේ වූයේ ගොනා මිනිහෙකු ගහෙන් වැටීමෙන් කලබල වූ නිසා ය. ඒ සම්බන්ධයෙන් ගොනෙකු හා උරණ වන්නට අපට බැරි ය. එහෙත් ඒ දෙයම මිනිසෙකුගෙන් වෙතැයි අප අපේක්ෂා කරන්නේ නැත.

අපේ සමාජයේ ද එවැනි ගොනුන් මෙන් හැසිරෙන අය නිසා වැරදි කාරයින් නිදහසේ සිටිනා අතරේ අහිංසකයන් දඩුවම් ලබන්නේ ය.

අවස්ථා දෙකේදීම නිමල් සම්පූර්ණයෙන්ම අහිංසක නැතැයි කෙනෙකුට කිව හැකි ය. එහි තරමක ඇත්තක් තිබේ. පළමු අවස්ථාවේ ඔහු විසින් කළ යුතුව තිබුනේ සරත් සම්බන්ධයෙන් ගුරුවරියට වාර්ථා කිරීමට ය. දෙවැනි අවස්ථාවේ ඒ තරම්වත් ඉඩක් ඔහුට තිබුනේ නැත. හැකියාවක් තිබුනේ නම් පමණක් තිරිංග යෙදීමට නම් සුළු ඉඩක් තිබෙන්නට ඇත. ඒත් එය සහසුද්දෙන්ම කිව හැක්කේ දෙවියන්ට පමණ ය. එහෙත් ඔහු පමණක් දඩුවම් ලැබීමේ ප්‍රතිවිපාක බොහෝ ය. එයින් සමාජයට පමණක් නොව නිමල්ලාට යන පණිවිඩය ද වැරදි ය.

මේ ටික ලීවේ කළමනාකරුවන්ට ද වැරදි කරුවන්ට දඩුවම් දීමට සිදුවන නිසා ය. එවන් විටක මතුපිට පෙනෙන කතාවෙන් ඔබ්බට විමසීම වැදගත් ය.

යම් සිද්ධියක් ඊට කලින් සිට ආරම්භ වූ සිද්ධිදාමයක ප්‍රතිඵලයක් විය හැකි ය. කැකිල්ලේ රජු මෙන් මුග්ධ නොවී ඒ සිද්ධිදාමය පිරික්සා බැලීමේ හැකියාවෙන් කළමනාකරු ප්‍රයෝජන ගත යුතු ය. එසේ නොකළොත් සිදුවන්නේ දඩුවම් නියම කිරීමේදී කැකිල්ලේ කෙනෙක් වීමට ය.