කාලත්‍රයේ සැරි සැරීම


අතීතය මිය ගොසිනි. අනාගතය තවම ඉපදී නැත. එහෙයින් ජීවත්විය යුත්තේ වර්ථමානය තුළ ය.  මේ අප අසා පුරුදු කතාවකි.

ජීවිතයේ වටිනාම මොහොත මේ මොහොත බවට විවාදයක් නැත. එහෙත් මේ මොහොත ඕපපාතික ද?

නැත. එය එළෙඹෙන්නේ අප අතීතයේ කළ ක්‍රියාකාරකම් ඔස්සේ ය. ඒ අතීතය නොමැති වන්නට මේ මොහොත බොහෝ සෙයින් වෙනස් එකක් වන්නට ඉඩ තිබුනේ ය.

ඊට අමතරව මේ මොහොත අභියෝගාත්මක වූයේ නම් ඒ අතීතය නිසා ය. මේ මොහොත අප අසරණ බවට පත් කළ එකක් වූයේ නම් එහි ද මුල් සමහර විට ඇත්තේ අතීතයේ ය. වර්ථමානයට හිස කෙළින් තබා ගෙන මුහුණ දීමට හැකි වන්නේ නම් එසේ කිරීමට හයිය ඇති වූයේ ද එක්තරා දුරකටවත් අතීතයේ සිද්ධීන් පදනම්ව ය. එයින් ලද අභාෂයන් නිසා ය.

අප අද පවත්වන සියළු සබදකම්වල මුල් ඇත්තේ අපේ අතීතයේ ය. අපේ අනන්‍යතාවය ඇත්තේ එහි ය. මනෝ විද්‍යාඥ ෆ්‍රොයිඩ් කියන විදිහට අපේ ඊගෝ එක ගොඩ නැගුනේ එහි ය. අපේ කතාන්දරයේ මුල් පරිච්ඡේද ලියවුනේ එහි ය. ඒ ඊගෝ එක, අනන්‍යතාවය හා කතාව නොමැතිව මා අද මේ මොහොතේ පහළ වුනා නොවේ. ඒ නිසා අතීතය වැදගත් ය.

“මා ශාරීරිකව ඝාතනය කළාට කමක් නැහැ. එහෙත් මගේ චරිතය ඝාතනය කරන්නට එපා“ යැයි සමහරුන් කියන්නේ මේ කියන කතාව ඒ තරමට වැදගත් නිසා ය.

අනෙත් අතට වර්ථමානය අපේ අනාගතය සකස් කරන්නට අපට දී ඇති අවස්ථාවකි. එය භාවිතයට නොගත හොත් අනාගතයේදී එළඹෙන ඊනියා “මේ මොහොත“ දුක් කරදර ගොන්නක් කර පිට තබා ගෙන පැමිණෙන්නක් වීමට ඉඩ තිබේ. ඒ නිසා අතීතය පමණක් නොව අනාගතය ද නොසළකා වත්මන තුළ පමණක් ජීවත්වීම කරදර කැන්දන්නකි. හෙට නොපැමිණෙන්නේ නම් අද පමණක් අප ජීවත්වන්නේ නම් මේ මොහොත ගැන හිතුවහම ඇති ය.

මෙයින් කියන්නේ කුමක් ද අතීතය ගැන සිතා පසුතැවිලි වීමටත් අනාගතය ගැන සිතා ලතැවීමටත් වත්මන භාවිතා කළ යුතු බව ද? කිසිසේත් නැත.

අප මේ මොහොතේ ජීවත්විය යුතු ය. එසේ කරන විට අප පසු කළ අතීතයත් අපට පසුකරන්නට නියමිත අනාගතයත් ගැන අපේ ඇති සංවේදීත්වය අත නොහැරිය යුතු ය.

කොටින්ම කියනවා නම් කාලත්‍රයේම ජීවත්විය යුතු ය.

අපේ කතාවේ අප ලියන මේ වාක්‍යය අපේ අතීත කතාවට සම්බන්ධය. එය අපේ කතාවේ ඊළග වාක්‍යයට මග පෙන්වනු ඇත්තේ ය. එහෙත් මේ වාක්‍යය නිවැරදිව ලිවීමට නම් මේ මොහොතේ මේ වාක්‍ය ගැන සිහියෙන් එය ලිවිය යුතු ය. එසේ කළ යුතු වන්නේ එය අතීතයේ ලියූ වාක්‍ය සමග නිසි හුයකින් බැදුනේ ද යන්නත් අනාගතයේ ලියන්නට යන වාක්‍යයට අඩිතාලම නිසි ලෙස දැමුවේ ද යන්නත් ගැන සොයන අතරේ ය. විමසන අතරේ ය.

නැවතත් කිව යුතුව ඇත්තේ කාලත්‍රයේම ජීවත්විය යුතු බව ය. වරින්වර අතීතයටත් අනාගතයටත් ගොඩ වදිමින් වර්ථමානය තුළ මේ මොහොත තුළ ජීවත්විය යුතු බව ය.

අපට මෙන් කතාවක් නැති සතුන්ට මේ මොහොතේ ජීවත් වීම සෑහෙන්නේ ය. එහෙත් කතාවක් ගොතන මිනිසාට එසේ කිරීමේ හැකියාවක් නැත. අප අපේ කතාව හිතාමතා ගෙතුවත් නැතත් අප අකමැති වුවත් නැතත් අප ජීවත්ව සිටියොත් එය ලියවෙන්නේ ය. මම නම් මගේ කතාව ගැන තැකීමක් කරන්නේ නැතැයි කියන අයටත් ඒ කතාවෙන් මිදෙන්නට ඒ නිසා බැරි ය. අප නොලිව්වාට එය වටේට ඉන්නා අය අප වෙනුවෙන් ලියමින් ගොතමින් ඉන්නා බැවිනි. එය පොතක නොව ජනප්‍රවාදයේ පවතින එකක් වන බැවිනි.

ඒ කතාව අප වෙත කීර්තිය ද අවස්ථා ද සබදකම් ද තව බොහෝ දේ වටිනා දේ ද ගෙන දෙන බැවිනි. එපමණක් නොවේ. සමහර අවස්ථාවල ගල්මුල්ද ගුටිබැට ද ඇතුළු තවත් බොහෝ දේ ද ගෙන දිය හැකි බැවිනි. එයින් ගැලවීමක් නම් නැත්තේම ය.

අවසාන වශයෙනුත් කිව යුත්තේ ඒ නිසාම අපට කාලත්‍රයේම ජීවත් වීමට බල කෙරී ඇති බව ය. ජීවිතය අතීතය, වර්ථමානය හා අනාගතය යනුවෙන් කැබලි වලට කැඩීමට නොහැකි ප්‍රවාහයක් බව ය. නොනැවතී ගලා යෑමක් පමණක් එහි ඇති බව ය.

Advertisements

උකුස්සෙකු විලස අවට සිසාරා බලන දැක්මක්


බොහෝ කළමනාකරුව්න්ගේ අවධානය යොමුවන්නේ ආයතනයේ අභ්‍යන්තරයට ය. ඒ අභ්‍යන්තරයේත් කුඩා අංශ හා කොටස් කෙරෙහි ය. හරියට අන්වීක්ෂයක් හෝ අත් කාචයක් ගෙන ඇවිදින කෙනෙකුගේ රුවක් අප ඉදිරියේ එවිට දිස් වන්නේ ය.

එසේ අවධානය යොමු කරන්නෙකුට වටපිටාව නොපෙනෙයි. මුළු පින්තූරය ඔහු නොදකියි. පරිසරයේ වෙනස්කම් ආයතනයට බලපාන්නේ කෙසේ ද යන්න ඔහුගේ විෂය පථයට අසු නොවේ.

ආයතනයේ සමහර කරුණුවල උල්පත සමහර විට අවට පරිසරයේ ක්‍රියාකාරකමක් විය හැකි ය. එවැනි හේතු ඵල සම්බන්ධතා ඔහුගෙන් මග හැරෙයි.

අතිශයින් අවැදගත් කුඩා දේ ඔහුට ලොකුවට පෙනෙන අතර වැදගත් විශාල දේ ඔහුගෙන් මග හැරෙයි. තමන් ලග අලියෙක් සිටගෙන සිටිනා බව නොදකින ඔහුට අලියාගේ ඇගේ වසා සිටින කැරපොත්තා නම් වුවමනාවටත් වඩා ලොකුවට පෙනෙයි.

සිංගප්පූරුවේ සමනළයෙකු තටු ගසන විට කැලි‍ෆෝනියාවේ සුළි කුණාටුවක් ඇති වෙන තරමට අප එකිනෙකා හා සම්බන්ධ ය. වොෂින්ටනයට කිවිසුම් යන විට අපට සහළවා උණ හැදෙන තරමට අප සම්බන්ධ ය.

මේ ලොකු පින්තූරය දැකීමට හුරු වන කෙනෙකුට කල් ඇතිව සූදානම් වීමේ ඉඩකඩ ලැබෙයි.

ඊයේ සිදුවන දෙයින් හෙට සිදුවන දෙය පුරෝකථනය කිරීමට අපහසු යුගයක අපි ජීවත් වන්නෙමු. හෙට සිදුවන්නේ කුමක් ද යන්න පුරෝකථනය කළ හැක්කේ මේ ලොකු පින්තූරය ගැන අවබෝධයෙන් ඉන්නාට පමණකි.

තාක්ෂණික ලෝකයේ සිදුවන දේ අන් සියලු ක්ෂේත්‍රයන්හි සිදුවන දේට වඩා ආයතනයකට බලපානු ඇත්තේ ය. එය රටකටත් පොදු ය.

එක් පැත්තකින් දේශපාලන සමාජ ආර්ථික තලයේ සිදුවන දේ ගැන විමසිල්ලෙන් සිටිය යුතු ය. අනිත් පැත්තෙන් ලොව සිදුවන තාක්ෂණික පෙරලි ගැන සැළකිල්ලෙන් සිටිය යුතු ය.

නව නිශ්පාදන නව ශෛලීන් නව ජීවන රටා තැන තැන මතුවන්නේ හදිසියේ හතු පිපෙන්නා ආකාරයට ය. ඒ හැම වෙනසකට සාපේක්ෂව මිනිසුන්ගේ හැසිරීමේ සිතීමේ හා ජීවත්වීමේ හැටි ස්වභාවය වෙනස් වනු ඇත්තේ ය. මේ හැම එකක් ගැන ම සංවේදි විය යුතු ය.

එහෙත් මේ පින්තූරය දැක තමන් අසරණ බව සිතා බිය වී මුළු වැදීමට අවශ්‍ය නොවේ. එහෙත් අප වෙනස් විය යුතු බව අලුතින් සිතිය යුතු බව තේරුම් ගෙන ඊට සූදානම් වීම අවශ්‍ය ය.

අප ඉදිරියේ දිස්විය යුත්තේ උකුස්සකුගේ ඇසින් පහළ ලෝකය බලන කළමනාකරුවෙකුගේ රුවයි. උකුස්සකු මෙන් පරිසරය සිසාරා පියාඹන කළමනාකරුවෙකුගේ රුවයි.