කියන කොට එහෙමයි, කරන කොට මෙහෙමයි!


සන්නිවේදනය කී පමණින් අපේ මනසට එන්නේ වචන ය. වචනවලින් තොර සන්නිවේදනයක් ඇතැයි යන්න පිළිගැනීමට පවා බොහෝ දෙනෙකුට තරමක් දුරට සිතන්නට සිදුවේ.

මෙයට එක් හේතුවක් නම් අපේ පාසල් අධ්‍යාපනය තුළ වචන සිංහාසනාරූඩ කර තිබිම ය. වචන නැති අධ්‍යාපනයක් අපට සිතා ගැනීමට බැරි ය. ගුරුවරයා කීවේ වචන ය. ලීවේ වචන ය. අපට කියන්නට කීවේ වචන ය. අපට ලියන්නට කීවේ වචන ය. විභාගයේදී පරීක්ෂාවට ගත්තේ වචන ය. වචනවලින් තොර යමක් පාසැලේ තිබුනේ නම් අප ඒවාට කීවේ බාහිර ක්‍රියාකාරකම් කියා ය. ඒවා අධ්‍යාපනයේ ප්‍රධාන ධාරාවට සම්බන්ධ වූයේ නැත. ඒවා භාවිත වුනේ අධ්‍යාපනය සදහා නොවේ. පාසැලේ නම බැබලවීම සදහා ය.

දෙමාපියන් පවා ආදර්ශයට වඩා උතුම් කොට සැළකුවේ අවවාද ය. ඒ තුළ තිබුනේ වචන ය. තමන් ද සැක කළ විශ්වාස නොකළ වචන ය.

පන්සලේ හාමුදුරුවන් බෞද්ධයන් යහමග යවන්නට තැත් කළේ බණ කීමෙනි. ඒ ද වචන හරහා ය. පන්සිල් රැකීමට වඩා පන්සිල් ගැනීම උතුම් විය. පන්සිල් රැකීම ක්‍රියාවක් වන විට පන්සිල් ගැනීම වචන උච්චාරණයක් විය. ලතාවකට පන්සිල් කීවේ නම් බොහෝ දෙනෙකුට එය සෑහුනේ ය. බෞද්ධයෙක් වීම සදහා තිසරණ සහිත පන්සිල් සමාදම් වීම සෑහුනේ ය. බුදුන් සරණ යනවා යයි පොරොන්දු වුනු බෞද්ධයෙකුට ඊලග මොහොතේ පල්ලියට ගල් ගැසීමට අත ඔසවන්නට හිරිකිතයක් නැතිවුනේ ඒ නිසා ය. දාන ගෙදරක මත්පැන් කට ගා ගත් අය සුරාමේරය මජ්ජපමා කීමට හරිබරි ගැසුනේ ඒ නිසා ය.

දෙවියන්ට යාඥා කිරීමෙන් කිතුණුවෝ ද සැනසුනෝ ය. දෙවියන් හා එක්විය හැක්කේ තමන්ගේ ක්‍රියාවෙන් බව පෙන්වූ ජේසුස්ගේ ජීවිත ආදර්ශය බොහෝ කිතුණුවෝඅමතක කළෝය. ඔවුන් දෙවියන් හා එක්වුනේ වචනයෙන් පමණ ය. ඒ ගීථිකා කට පාඩමෙන් කීම හරහා ය.

ක්‍රියාවෙන් සමාජවාදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නොවුනත් අපේ රට නාමයෙන් එනම් වචනයෙන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදී ජනරජයක්ම වූයේ ය.

දේශපාලනඥයන් පවා අපට සංග්‍රහ කළේ වචනයෙනි. දේශපාලන වේදිකාවේ දී පමණක් නොව මැතිවරණ සමයේ වර්ණවත් පෝස්ටර්වල ද ප්‍රකාශනවල ද තිබුනේ වචන ය. ඒවායේ ශබ්ද රසයට වැඩි යමක් නොතිබුනේ ය.

වේදිකාවේ පමණක් නොව රිදී තිරයේ ද නළුවන් අඩුවෙන්ම කළේ රග පෑම ය. වැඩිපුර කළේ දෙබස් කීම ය.

ආයතන ඇතුළේ දී ඇතැම් ආයතන ප්‍රධානීන් ද වැඩිපුර කැමති සිය කාර්ය මණ්ඩලයට දේශනා පැවැත්වීමට ය. එහෙත් අවාසනාවකට මේ රැස්වීම්වල ආයතන ප්‍රධානීන් දෙසන බණ බොහෝ විටක අවකාශයට අධෝවාතයකින් තරම්වත් ප්‍රයෝජනයක් එකතු කරන්නේ නැත. එයට හේතුව ආයතනයේ කාර්ය මණ්ඩලය වෙන කවරෙකුටත් වඩා හොදින් කතාව පිටුපස ඇති ප්‍රධානියාගේ ක්‍රියාව ගැන අවබෝධයකින් සිටින නිසා ය.

වචන ලාභ ය. වචනවලට ඒ නිසා පහසුවෙන් බොරුවේ ස්වරූපය ගත හැකි ය. වරක් වචනයට රැවටුන මිනිසෙක් නැවත ඒ වචනම ඒ කියන්නාගේ මුවින් පිටවෙන කල විශ්වාස කරන්නේ නැත. බුද්ධිමත් මිනිසෙක් ක්‍රියාවෙන් සනාථ වන තුරු කවරෙකුගේ වුව කිසිදු වචනයක් විශ්වාස කරන්නේ නැත.

ඒ නිසා වඩාත් වැදගත් වන්නේ අඩුවෙන් කතා කර වැඩියෙන් වැඩ කර ඒ හරහා මිනිසුන් ඒත්තු ගැන්වීම ය. බොරුවෙන් තොර රටක් ගොඩ නැගිය හැක්කේ ක්‍රියාවෙන් සන්නිවේදනයේ යෙදීම හරහා ය. අප ආයතන තුළ ගොඩ නැගිය යුත්තේ ක්‍රියාවෙන් කෙරෙන සන්නිවේදනය අගයන සංස්කෘතියකි.

සන්නිවේදනයේ දී වචනවලට ඇති භූමිකාව අවතක්සේරු කිරීමක් මෙයින් අපේක්ෂා නොකෙරේ. යමක් අපට පැහැදිලි කළ හැක්කේ වචන හරහා ය. මේ බ්ලොග් සටහන ලිවීමේදී ද මා භාවිතා කළේ වචන ය.

ඒත් යමක් ඒත්තු ගැන්වීමට නම් ඒ වචන ක්‍රියාවට නැගිය යුතු ය. වචනය ආරම්භයකට හොද ය. එහෙත් එයින් අවසානය ලගා කර ගත නොහැකි ය. එය කළ හැක්කේ ක්‍රියාවකිනි.

Advertisements

කළමනාකරණයේ ආචාර ධර්ම – ඒ අහවල් දෙයකට ද? මොකෝ කන්න ද?


බොහෝ ආයතන අභාවයට යන්නේ ඒවා තුළ ආචාර ධර්ම නොමැති නිසා ය. එවන් ආයතනවලට අහිමිව යන්නේ සේවාලාභීන් හා පාරිභෝගිකයන් පමණක් නොවේ. සේවකයන් හා සැපයුම්කරුවන් ද ඔවුන්ගෙන් ඈත්වෙයි. ආයෝජකයින් ද ඉවත් වෙයි. ඒ ආයතනය සතුව සමහරවිට හොදම භාණ්ඩ ද අත්‍යවශ්‍ය සේවාවන් ද තිබිය දී ය. අනිත් සියල්ලෙන් සම්පූර්ණව තිබියදී ය.

ඒ නිසාම අත්‍යවශ්‍ය ආචාර ධර්ම කීපයක් මේ සටහනෙන් ලියා තැබීමට අදහස් කළෙමු.

  1. ආයතනයට පිවිසෙන්නේ කවරෙක් වුව ද ඔහු/ඇය සුහදව පිළිගැනීමට කටයුතු කිරීම
  2. ඔවුන්ට අවශ්‍ය කාරණය කාරුණිකවත් නොපමාවත් ඉටු කර දීම
  3. ඔවුන්ගේ ප්‍රශ්නවලට – ඒ ප්‍රශ්න කුමන වර්ගයේ වුව ද – අප්‍රමාදවත් සම්පූර්නයෙනුත් පිළිතුරු සැපයීම
  4. ඔවුන්ගේ සැක සාංකා සාධාරණ බව පිළිගැනීම හා ඒවා විසදීමට හා ඉවත්කිරීමට හැකි හැමදෙයක් ම කිරීම
  5. ඔවුන්ට තීරණ ගැනීම පහසු කරනු සදහා ද ඒ තීරණ ගැන පසුව පසුතැවිලි නොවනු සදහා ද අවශ්‍ය සියලු විස්තර හා තොරතුරු සැපයීම
  6. ඔවුන්ට පාඩුවක් විය හැකි තැනක එය නොවලහා පළ කිරීම හා ඔවුන්ට වඩාත් වාසිදායක තිරණය ගැනීමට උදව් දීම
  7. ඔවුන්ගේ අසීරුතාවයන්ගෙන් හෝ හදිසියෙන් ප්‍රයෝජන ගැනීමෙන් වැළකීම
  8. ඔවුන්ගේ නොදැනුවත්කමින් අනවශ්‍ය වාසි ලබා ගැනීමෙන් වැළකීම
  9. ඔවුන් අතින් සිදුව ඇති අත් වැරදීම්වලට වන්දි ඉල්ලා නොසිටීම
  10. තමන්ගේ ආයතනයේ අභ්‍යන්තර ප්‍රශ්න විසදීම සදහා ඔවුන් ඉත්තන් කර නොගැනීම
  11. ආයතනයේ පහසුව සදහා ඔවුන් එහා මෙහා යැවීම හා ඔවුන් පණිවුඩකරුවන් බවට පත් කර ගැනීම
  12. ඔවුන්ගේ පසුබිම ගැන නොසළකා සමාන සේවයක් ලබා දීම
  13. පැමිණි අනුපිළිවෙලට සේවය ලබා දීම හා සුවිශේෂී තත්වයන් යටතේ පමණක් (උදා-රෝගී කෙනෙකුට දක්වන අනුග්‍රහයක් වශයෙන්) ඒ අනුපිළිවෙල වෙනස් කිරීම
  14. අයකරන මුදලට ගැලපෙන හෝ වැඩි වටිනාකමක් ඔවුන්ට ලබා දීම
  15. ඔවුන් ආයතනය තුළ ගත කරන කාලය තුළ අවම වෙහෙසක් අවම පීඩනයක් හා අවම කරදරයක් ඇතිවන ආකාරයට වටපිටාව හා පහසුකම් සකස් කර තිබීම

ආචාර ධර්ම කුමකට ද? එයින් ආයතනයට ඇතිවන ලාභයක් තිබේ ද?

කෙටියෙන්ම දිය හැකි පිළිතුර නම් ඔබේ ආයතනයේ ප්‍රතිරූපය එය විසින් සාදන නිසා බව ය. ඔබගේ ආයතනය හා දිගුකාලීන සබදකමක් මිනිසුන් ඇති කරගන්නේ මේ ආචාර ධර්ම ඔබ වෙත ඇතොත් ය. මේවා නැතිවත් පවතින ආයතන තිබේ. එහෙත් ඒ වැඩි කලකට නම් නොවේ.