කළමනාකරණයේ සිව්වැදෑරුම් කටයුතු


කළමනාකරණය පිළිබද බොහෝ ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථ ආරම්භ කරන්නේ මේ සිව් වැදෑරුම් කටයුතු හදුන්වා දෙමිනි.

  1. සැළසුම් කිරීම
  2. සංවිධානය
  3. නායකත්වය
  4. පසු විපරම

යමක් සාර්ථකව කිරීමට නම් එය බොහෝ සිතාමතා සැළසුම් කළ යුතු ය. ඒ කටයුත්තට සම්බන්ධවන සියලු පාර්ශව කරුවන්ගේ කෝණයෙන් එය දෙස බලා එයින් අපේක්ෂා කරන සියලු ඉලක්කයන් සහතික කරනු වස් සැළසුම් කළ යුතු ය. මේ සම්බන්ධයෙන් සංවිධානය තුළ කිනම් ශක්තීන් තිබේ ද මේ කටයුත්ත කිරීමේ දී සංවිධානයේ කිනම් දුර්වලතා මතුව ඊට එරෙහිව යා හැකි ද යන්න විමසා ඒ සැළසුම් සකස් කළ යුතු ය. තරගකරුවන්ගේ ප්‍රතික්‍රියා කෙබදු විය හැකි ද පරිසරයෙන් මතුව ආ හැකි වෙනත් තර්ජන කවරේද පරිසරය තුළින් ලබා ගත හැක්කේ කුමන තල්ලුවක් ද කුමන ආකාරයේ සහයක් ද යන්න ද විමසිය යුතු ය. කෙටි කාලීනව පමණක් නොව දිර්ඝකාලීනව ඇතිවිය හැකි ප්‍රතිවිපාක ද සැළකිල්ලට ගත යුතු ය. ආයතනයේ මෙහෙවර සපුරාලිය හැකි වන ලෙසත් ආයතනයේ ඉදිරිදැක්ම සාක්ෂාත් කරගනු සදහාත් ඒ සැළසුම කෙසේ සකස් විය යුතු ද යන්න ද සෙවිය යුතු ය. ඉතා පළල් ලෙස බලන මනසක් ඊට අවශ්‍ය වේ.

සැළසුම අවසන් කළ පසු එය ක්‍රියාත්මක කළ යුත්තේ කෙසේ ද ඒ සදහා වගකීම් පැවරිය යුත්තේ කාට ද ඒ සදහා සම්පත් සැපයිය යුත්තේ කෙසේ ද යන ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු ඇතුළත් සංවිධානය ඊළග පියවර ය. මේ සදහා සංවිධානය තුළ ඇති විවිධ ආයතනයික ව්‍යුහයන් ගැන එක් එක් පුද්ගලයාගේ දක්ෂතා දුර්වලතා ගැන දැන සිටිය යුත්තේ ය. හැම දෙයක්ම හැකිතාක් සවිස්තරව පෙළ ගැස්විය යුතු නිසා සිදු කළ යුතු නිසා ගැඹුරින් විමසන මනසක් ඊට අවශ්‍ය ය.

සංවිධානය සූදානම් නම් ඊළගට ඇත්තේ එය මෙහෙයවීම ය. ඒ සදහා මිනිසුන් දිරිගැන්වීම ද ඔවුන්ට මග සළකුනු නිසි ලෙස සන්නිවේදනය කිරීම ද අවශ්‍ය ය. ඒ සදහා සංවේදි හදවතක් ද දක්ෂ නායකත්ව කුසලතා ද අවශ්‍ය ය. සමහර විට කළයුත්තේ කෙසේ දැයි ක්‍රියාවෙන් ආදර්ශයෙන් පෙන්වා දීම ද ඊට අයත් ය.

ඊට පසු එන්නේ වඩාත් අප්‍රසන්න එහෙත් මගහැරිය නොහැකි කාරණයට ය. එනම් සැළසුම් කළ පරිදි සංවිධානය කළ පරිදි මග පෙන්වන ලද පරිදි සියල්ල සිදුවේ දැයි බැලීම ය. එසේ නොවන්නේ නම් නැවතත් සැළසුම සංවිධානය හා මගපෙන්වීම ප්‍රතිසංවිධානය කළ යුත්තේ කෙසේ දැයි සොයා බැලීම ය. ඒ සදහා තොරතුරු එක් රැස්කිරීමත් සුපරීක්ෂණයත් අවශ්‍ය ය.  ඊට විචාරාත්මක මනසක් අවශ්‍ය ය.

කළමනාකරණය අපහසුව ඇත්තේ එකිනෙකට වෙනස් කරුණු රාශියක් එක් අයෙකුට කරන්නට සිදුවූ විට ය. අප හැමදෙනෙක් ම මේ සියල්ලට දක්ෂ නැත. ඒ නිසාම කළමනාකරුවෙකු තමන් දක්ෂ මෙයින් කවර ක්ෂේත්‍රයන් සම්බන්ධයෙන් ද යන වග විමසා තමන් එතරම් දක්ෂ නොවන ක්ෂෙත්‍ර සම්බන්ධයෙන් තමන් යටතේ ඉන්නා අනෙත් කළමනාකරුවන්ගේ පිහිට පැතිය යුතු ය.

බොහෝ ආයතනවල කළමනාකරුවන් නායකත්වය මෙසේ බෙදාහදා ගැනීම ගැන විශ්වාසය තියන්නේ නැත. ඒ නිසාම ඒ ආයතනවල මේ සිව් වැදෑරුම් කටයුතුවලින් එකක් හෝ දෙකක් මගහැරී ඇති බව පෙනෙයි. මේ සිව් කටයුත්තම සිදු නොකර ඵලදායී ලෙස ආයතනයක් ඉදිරියට ගෙන යනු බැරි ය.

Advertisements

කළමනාකරණය කුමට ද කාට ද? එහි දිග පළල මොනවා ද?


අපට ඇති සම්පත් ප්‍රමාණය සීමිත නම් ද අපට කළ යුතුව ඇති වැඩ ප්‍රමාණය අසීමිත නම් ද එතැන කළමනාකරණයට නිමිත්තක් තිබේ. එවැනි අභියෝගයන්ට මුහුණ දෙන කවරෙකුට වුව ද කළමනාකරණය වැදගත් ය.

ඒ නිසාම එහි උරුමය හා බලපෑම ඇත්තේ කරපටි කාර මැනේජර් පැලැන්තියට පමණක් නොවේ. ඉහත අභියෝගයට මුහුණ දෙන හැමට ය. ඒ හැමට එයින් ඵල  ලැබිය හැකි ය.

අසීමිත වැඩ අතරින් කවර ඒවාට ප්‍රමුඛත්වය ලැබිය යුතු ද එසේ තෝරාගත් වැඩ වඩාත්කාර්යක්ෂම සිදුකළ හැක්කේ කෙසේ ද යන්නට කළමනාකරණ මූලධර්මයන්ගෙන් උදව් පදව් ලැබිය හැකි ය.

තබා ඉණිමගක් බිත්තියට

නැගුනෙමි හණිකට

නැගගොස් බැලූවිට දුටුවේ

ඉණිමග තබා තිබූ බව වැරදි බිත්තියකට

බොහෝ ආයතනවල ඉණිමං තබා ඉක්මණින් නගිනු පෙනේ. එහෙත් ඔවුන් ආයාසයක් දරා නැග ඇත්තේ වැරදි බිත්තියකට ය. කාර්යක්ෂමතාවය ලගා කර ගෙන ඇතත් ඔවුන් සඵල නැත.

සමහරු හරි බිත්තියට ඉණිමග තබතත් නගින්නට අමුඩ බදිනවා විනා නගින්නේ නම් නැත. නැග්ගත් ඉබි ගමනෙනි. සඵලත්වය නිවැරදිව අපේක්ෂා කරතත් කාර්යක්ෂමතාවය නැත්තේ ය. එසේත් නැත්නම් ඒ මද ය.

සඵලත්වයත් කාර්යක්ෂමතාවයත් දෙකම ලගා කර ගත හැකි තැන කළමනාකරණය නිසි ලෙස සිදුවුනා වෙයි.

ඒ නිසා හරි දේ කිරීමත් කරන දේ හරියට කිරීමත් දෙකම එකතු වූ තැනක නිසි කළමනාකරණය සිදු වෙයි.