නොගොහින් එන්නට බැරි ය. නොදී ගන්නට බැරි ය.


බොහෝ දෙනාට බොහෝ දේ ගන්නට වුවමනා ය. එහෙත් ඔවුන් ළග නැත්තේ ඒ වෙනුවෙන් දෙන්නට යමක් ය.

හරියට සරත්චන්ද්‍ර ශූරින්ගේ මළවුන්ගේ අවුරුදු දා නවකතාවේ එන නොරිකෝ සන් දෙවොන්දරා සන්ට කීවා සේ “නොගොහින් එන්නට බැරිවා“ වගේ ය. නොදී ගන්නට බැරි ය.

අපට දෙන්නට හැක්කේ මොනවා ද? මුදල්, අදහස්, ශ්‍රමය, දැනුම, භාණ්ඩ හා සේවා ආදී වටිනාකමක් දිය හැකි බොහෝ දේ ඒ අතර තිබේ. ඊට අමතරව සෙනෙහස, කැපවීම, මිත්‍රත්වය වැනි දෑ ද තිබේ.

පළමු ගණය හැමටම නැත. එහෙත් දෙවැන්න අප කාහටත් තිබේ.

ඒ නිසා අප කිසිවෙක් දුප්පත් නැත.

එහෙත් වස්තුවෙන් පොහොසත් අය පවා සමහර විට හිතින් දුප්පත් ය. එවැනි අයට බොහෝ දේ ඇතත් දෙන්නට දෙයක් නැත. නොදී ගන්නට බැරි ය. ඒ නිසා ඒ වස්තුව ක්ෂය වෙනවා විතර ය.

සමහරු දෙනවාට වඩා වැඩියෙන් ගන්නට පිඹුරුපත් සකසති. එය තාවකාලිකව සාර්ථක විය හැකි ය. එහෙත් එවැන්නක් දිගින් දිගට පවත්වා ගෙන යෑ නොහැකි ය.

බැංකුවක තැන්පතු වගේ ය. දිගටම කරන්නේ ගැනීම නම් ඉක්මණින් ඒ තැන්පතු ඉවරවීමට නියමිත ය.

මිනිසුන්ට පමණක් නොවේ. ආයතනවලට රටකට මෙන්ම ආණ්ඩුවකට ද මේ කාරණය අදාළ ය. එපමණක් නොවේ. ජනතාවට ද අදාළ ය.

ආණ්ඩුවට නොදී ආණ්ඩුවෙන් ගන්නට බැරි ය. ආඩි හත් දෙනා කැඳ බොන්නට සිතුවේ හාල් නොදා ය. අවසානයේ සිදු වුනේ උණු වතුර බොන්නට ය.

කළමනාකරුවන් හැටියට අප විශේෂයෙන් මේ සරල සත්‍යය අවබෝධ කර ගත යුතු ය. මේ කළමනාකරණයේ හෝඩිය ය. එහෙත් බොහෝ දෙනෙකු නව දේ ඉගෙන ගත්ත ද හෝඩිය අමතක කරති. එය අපේ උගැන්මේ පදනම ය. පදනම නැතිව කළ හැකි දේ සීමිත ය.

දුප්පත් මිනිසුන් දුප්පත් මිල මුදලින් පමණක්ම නොවේ. ඔවුන් අන් ආකාරයන්ගෙන් ද දුප්පත් ය. ඔවුන් සමහර විට දුප්පතුන් හැටියටම ජීවිතය ගෙවන්නේ ඒ දෙවැනි කාරණාව නිසා ය. ඔවුන් හොයන්නේ නොදී ගන්න ය.

නොදී ගන්න හදන ආයතන ද සංවිධාන ද ඉක්මණින් ඒ දුප්පතුන්ගේ ගොඩට වැටීම වළකනු බැරි ය.

Advertisements

පලා යාම නිවට කමකි. එතකොට කලු ගලක ඔලුව හප්පා ගැනීම?


නායකයෙකුට තම වෘත්තීය ජීවිතයේ මුහුණ දිය යුතු එක් දුෂ්කරතාවයක් වන්නේ පහසුවෙන් ජය ගත නොහැකි අභියෝග හමුවේ කළ යුත්තේ කුමක් ද යන ප්‍රශ්නයට උත්තර සෙවීම ය.

ජය ගත නොහැකි අභියෝගයක් නැතැයි කීව ද සමහර අභියෝග ජය ගැනීමට දරණ පරිශ්‍රමය එයින් ලබන ප්‍රතිඵලය දෙස බලන විට තේරුමක් නැතැයි හැගේ. කන්දක් විලිලා කෙන්දක් වැදීමේ තේරුමක් නැත.

ඒ නිසා පහසුවෙන් ජය ගත නොහැකි අභියෝගයක් යන්නෙන් අදහස් කළේ ප්‍රතිඵලවලට වඩා ලොකු පරිශ්‍රමයක් අවශ්‍ය අභියෝගයන් ගැන ය.

එවැනි අභියෝගයන් හමුවේ ඒවා මග හැර යෑමට නායකයෙකුට අයිතියක් නැත් ද?

ඔහුට ඇති විකල්පය කලුගලක ඔලුව ගසා ගැනීම නම් මග හැර යෑම හෝ සමහර විට පලා යාම ඊට වඩා උචිත ය. තවත් දිනක සටන් කිරීමට ඔහු ජීවිතය ඉතිරි කර ගත යුතු බැවිනි.

නායකයෙකු යනු අභියෝග ඉදිරියේ නොසෙල්වෙන කෙනෙකු යැයි යන සම්ප්‍රදායික මතය නිකම් පුරාජේරු කීමට හොද ය. එහෙත් නායකයෙකුගේ සැබෑ වත එයින් හෙලි නොවේ.

සටන් කිරීම තරමට පසුබැසීමට ද නායකයෙකු උගත යුත්තේ ය.

එක සටන් බිමක සටන දුෂ්කර වූ කල සටන් බිම මාරු කිරීමට ඔහු උපාය ශීලි විය යුතු ය.

එක් ආයතනයක තවදුරටත් ඉදිරියට යා නොහැකි යයි හැගේ නම් ඒ මත්තේ නැහීමේ තේරුමක් නැත. ඔහුට ඉන් ඉවත්වන්නට ධෛර්යය තිබිය යුතු ය. එහෙත් එසේ කළ යුතු වන්නේ ඒ සදහා ඇති සියලු ප්‍රවේශ මාර්ග පරීක්ෂා කිරීමෙන් පසු පමණකි.

නව ස්ථානය කලින් ස්ථානයට වඩා විවෘත ඉඩ හසර ඇති එකක් විය යුතු ය. එවැනි එකක් තිබියදී පැරණි තැන එක තැන කරකැවීම තේරුමක් නැති වැඩකි.

ස්ථාන මාරුව අමාරු එකකි. නායකයෙකු තමන් නායකත්වය දුන් තැනකට ඇති ඇලීම එසේ මාරුව අමාරු වීමට එක් හේතුවකි. නව ස්ථානය පිළිබද ඇති අවිනිෂ්චිතතාවය දෙවැනි හේතුව ය. තම සගයින් අනුගාමිකයින් අතරමං කළේය යන පසුතැවිල්ල අනික ය. අභියෝග හමුවේ පරාජයට පත් වූවා ය යන්න ද මනසට ඇති කරන ධනාත්මක ඉතිරියක් නොවීම ඉතිරි හේතුව ය.

එසේ බැලූ විට මාරුවද අභියෝගයකි. එක් අභියෝගයක් වෙනුවට අනිත් අභියෝගය තෝරාගැනීම කි. එය අභියෝග හමුවේ පලා යෑමක් නොවන්නේ ඒ නිසා ය. ඔලුව ගලේ හප්පා ගැනීම වෙනුවට වෙනත් වඩා ඵලදායී අභියෝගයක් තෝරා ගැනීම ගැන නායකයෙකුට දොස් කිව නොහැකි ය.