දියමන්ති මාලයක් ගෙලේ බැදී අසුන්දර ගැහැණියගේ කතාව


ඇය අසුන්දර ය. රුවින් පමණක් නොව වෙනත් ආකාරයෙන් ද අසුන්දර ය. එහෙත් ඇගේ ගෙලේ වටිනා දියමන්ති මාලයකි. එහි ආකර්ෂණය ඇගේ අසුන්දරත්වය වසන් කිරීමට හේතු වනු ඇත් ද?

කළමනාකරණ බ්ලොග් අඩවියක සුන්දරත්වය කතා කරන්නේ ඇයි ද යන ප්‍රශ්නය ඔබට නැගිය හැකි ය. අප ඒ කතාව කීවේ අප අද කතාකරන්නට යන මාතෘකාවට සාදෘශ්‍යයක් (analogue) වශයෙනි.

යටිතල ව්‍යුහය දියුණු කිරීම රටක සංවර්ධනයට අතවශ්‍ය ය. එයින් අදහස් වන්නේ මහාමාර්ග, දුම්රිය මාර්ග, වරාය, ගුවන් තොටුපොළවල්, විදුලිබලාගාර පමණක් නොව ක්‍රීඩා පිටි ද සෑදිය යුතු බව ය. දියුණු කළ යුතු බව ය. වත්මන් ආණ්ඩුව ඒ සම්බන්ධයෙන් සැළකිය යුතු ප්‍රගතියක් ද අත් කර ගෙන ඇත. එහෙත් ඒවායේ සාර්ථකත්වය ගැන මිනිසුන් තුළ කුකුසක් තිබේ. ඒ කුකුස සාධාරණ ය.

මත්තලට ගුවන්යානා ප්‍රමාණවත් ලෙස එනු ඇත් ද? හම්බන්තොට වරායට නැව් ප්‍රමාණවත් සංඛ්‍යාවක් පැමිණෙනු ඇත් ද? දකුණු අධිවේගී මාර්ගයේ ආයෝජනයට ප්‍රමාණවත් ආදායමක් රටට ලැබෙමින් තිබේ ද? යන මේ ප්‍රශ්න මේ කුකුසට හේතු වී තිබේ.

මේවා රටට වැදගත් වන්නේ ඒ මගින් රටේ ප්‍රමාණවත් වර්ධනයක් ඇති වේ නම් ය. සංචාරකයින්ගේ පැමිණීම වැඩිවන්නේ නම් ය. දේශීය මෙන්ම විදේශීය ආයෝජනයන් ද වැඩි වේ නම් ය. ක්‍රීඩාතරග ක්‍රීඩකයන් මෙන්ම ප්‍රේක්ෂෙකයින් ද ක්‍රීඩාගාර ප්‍රයෝජනයට ගන්නේ නම් ය. මේ යටිතල පහසුකම් ආර්ථිකයේ ක්‍රියාකාරිත්වය ඉහළ දමන්නේ නම් ය.

ඒ සදහා යටිතල පහසුකම් තිබීමම ප්‍රමාණවත් නොවේ.

රට තුළ ඊට සමගාමීව නිදහස් පරිසරයක් තිබීම ද ආයෝජකයන් හා සංචාරකයින් දිරිගන්වන වටපිටාවක් තිබීම ද  නීතියේ ආධිපත්‍ය සහිත සුරක්ෂිතභාවයක් සහතික කොට තිබීම ද එහි පුරවැසියන් තුළ ප්‍රගතිගාමී සිතුවිලි තිබීම ද ඔවුන් දැනුමෙන් සන්නද්ධව තිබීම ද කුසලතා සහිත වීම ද සෞඛ්‍ය සම්පන්න වීම ද වැනි තව බොහෝ දේ අවශ්‍ය ය. යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනයට සමගාමීව ඉහත සාධකවල වර්ධනයක් පෙන්නුම් නොකරන්නේ නම් ඒ යටිතල පහසුකම් අමතර බරක් වනවා හැර වෙන කිසිවක් ඇති නොකරන්නේ ය.

අප මේ බ්ලොග් අඩවියෙන් උත්සහ කරන්නේ රට හදන්නටම නොවේ. අපගේ වැඩිමනත් අවධානය ආයතන හදන්නට ය.

රටේ සිදුවන මේ සිදුවීම් පෙළ ආයතනවලට ද අදාළ ය. යම් ආයතනයක් සිය යටිතල පහසුකම් ඉතාම හොදින් දියුණු කරන්නට පුලුවන. බිමට පොලිෂ් ගල් ද උඩට උඩු වියන් ද බදින්නට පුලුවන. එහෙත් ඊට සමගාමීව ආයතනයේ සේවක සබදතා මහජන සබදතා මෙන්ම වෙනත් ක්‍රමවේදවල ද වෙනසක් නොම වේ නම් යටිතල පහසුකම් ආයතනයට අමතර බරක් මිස එලියක් වන්නේ නැත. රටේ කතාව කීවේ ඒ ටික කියන්නට ය.

මුලින් යොදා තිබූ මාතෘකාව අසමතුලිත සංවර්ධනයේ බරපැන යන්න ය. මාතෘකාව වෙනස් කළේ වුව ද කිව්වේ ඒ ගැන ය.

Advertisements

සයිබර් අවකාෂයේ පා තැබීම, සැරිසැරීම හා එය ජය ගැනීම


අතීතයේ මිනිසුන් බොහෝ දෙනෙක් එකිනෙකා හමුවුනේ වෙළද පොළේදී ය. පසු කලෙක පන්සලේ නැතිනම් පල්ලියේ ය. ඊලග වකවානුවේ ක්ලබ් එකේ නැතිනම් බාර් එකේ ය. දැන් බොහෝ දෙනෙක් මුණ ගැසෙන්නේ සයිබර් අවකාශයේ ය.

ඈත අතීතයේ මිනිසුන් යුද්ධ කළේ මහපොළොව මත ය. භූමිය අල්ලා ගත් පක්ෂය යුද ජයග්‍රහණය කළේ ය. මෑත අතීතයේ දී යුද්ධය සිදුවුනේ වෙළදපොළේ දී ය. වෙළද පොළ අල්ලා ගත් අය ඒ යුද්ධයෙන් ජය ගත්හ. අනාගත යුද්ධය සිදුවනු ඇත්තේ අභ්‍යවකාශයේ බව කලින් විශ්වාස ද කළ ද දැන් පෙනී යන්නේ එය සයිබර් අවකාශයේ සිදු විය හැකි බව ය. සයිබර් අවකාෂය පාලනය කළ හැකි අය අනාගතයේ ජය ගනු ඇත්තේ ය.

කළමනාකරුවන්ට මේ යථාර්තයට පිටු පා සිටිය නොහැකි ය.

දැන් මිනිසුන් හමුවන හා යුද්ධය සිදුවන තැන පමණක් නොව ව්‍යාපාරික ගනුදෙනු කරන තැන බවට ද සයිබර් අවකාශය පත් ව තිබේ.

වඩාත් වැදගත් දේ නම් භූගෝලීය දුර තවදුරටත් තීරණාත්මක නොවන බව ය. වෙනදා භෞතිකව පෙනී සිටිය යුතු බොහෝ දෑ දැන් (virtual) අතත්‍ය ව පෙනී සිටීමෙන් ඉටු කර ගත හැකි ය. ස්කයිප් හා වීඩියෝ තාක්ෂණය හරහා අතත්‍යව පෙනී සිටිය හැකි ය. ඔබට ම ආවේණික වූ රහස් පද හරහා ද අතත්‍යව පෙනී සිට කටයුතු කළ හැකි ය.

සයිබර් අවකාශය ඵලදායිකත්වය වැඩි කර තිබේ. සේවා සැපයීමේ වේගය අතිශයින් ඉහළ දමා තිබේ. වෙනදා ලගා විය නොහැකි ව තිබූ බොහෝ තැන්වලට ඒ හරහා යා හැකිව තිබේ.

හැම දෙයක්ම පාහේ වර්චුවල් – අතත්‍ය- වෙමින් තිබේ.

අප ඔබ හා මේ හමුවන්නේ ද සයිබර් අවකාශය හරහා ය. තවමත් ලංකාවේ එතරම් ප්‍රචලිත නොවෙතත් ඉදිරිගාමී ආයතනයන් ද ඉදිරිගාමී කළමනාකරුව්න් ද සයිබර් අවකාෂයේ තම පිය සටහන් තබා තිබේ.

ලංකාවේ සයිබර් අවකාශය භාවිතා කරන සීමිත මිනිසුන් සංඛ්‍යාව ද එය භාවිතා කරන්නේ සීමා සහිතව ය. සමාජ සබදතා සදහා එහි භාවිතය ඉහළ ය. තොරතුරු සොයාගැනීමේ මෙවලමක් ලෙස ද එය තහවුරුවී තිබේ. ගීතවලට සවන් දීමට ද චිත්‍රපටි බැලීමට ද වෙනත් එවැනි විනෝදජනක කටයුතු සදහා ද එය යොදා ගැනීම ප්‍රමුඛතාවක් ව තිබේ. ගුගල් සෙවුම් යන්ත්‍රය හරහා සෙක්ස් යන වචනය වැඩියෙන්ම සොයා ඇත්තේ ලංකාවෙන් බව මේ ඊයේ පෙරේදා වාර්ථා වූයේ ඒ නිසා විය යුතු ය. තව ටික කලකින් මෙයින් ඔබ්බට ශ්‍රී ලාංකිකයන් ද ගමන් කරනු ඇත්තේ ය. ඒ ඇරත් විදේශ පාරිභෝගිකයන් දිනා ගැනීමේ දී අපේ ව්‍යාපාරිකයන්ට දැනටම මෙයින් ප්‍රයෝජන ගත හැකි වී ඇත්තේ ය. ඒ ඔවුන් වඩාත් හොදින් හා පහසුවෙන් හමුවිය හැක්කේ ඒ හරහා බැවිනි.

සයිබර් අවකාශය ජය ගැනීමට ඉක්මන් වන අයට තරගයේ වාසිය අත්වනු ඇත්තේ ය.

තාක්ෂණය හැමදාමත් ලෝකය ඉදිරියට ගෙන ගියේ ය. අපේ ජීවිතවල පමණක් නොව සමාජ ව්‍යුහයන්ගේ ද වෙනස්කම් ඇති කිරීමට එය සමත් වී ඇත්තේ ය. එය ඒ සමගම අපේ සරල  දිවි පෙවෙත සංකිර්ණ කර ඇත්තේ ය. ඒ ගැන කොතෙක් මැසිවිලි නැගෙතත් ඒ මැසිවිලි නගන්නන්ම තව තවත් තාක්ෂණයේම එල්ලීමට තැත් කිරීමම එහි ශක්තිය කියා පායි.

අපට ඇත්තේ එක් විසදුමකි. එක්කෝ තාක්ෂණය පිළිගැනීම ය. නැතිනම් ….. ඒත් තාක්ෂණය පිළිගැනීම ය.

එතෙකුදු පැරණි කියමනක් තවමත් මේ නව තාක්ෂණයට අදාළ ය. දැන ගියොත් කතරගම නොදැන ගියොත් අතරමග.

ඒ නිසාම සයිබර් අවකාශයට තමන් පය තබනවාට අමතරව තමන්ගේ සගයින් හා අනුගාමිකයින් ද ගෙන්වා ගත යුතු ය. එය ඔවුන්ට ද හුරු පුරුදු දන්නා අදුනන තැනක් කළ යුතු ය. මේ සටහන ඔබේ මිතුරන් අතර ඔබ බෙදා ගත යුතු තවත් එක් හේතුවක් ඒක ය.

අප පක්ෂපාත විය යුත්තේ කාට ද? නායකයාට ද? ආයතනයට ද? රටට ද?


ආයතනයක් සම්බන්ධයෙන් මේ ප්‍රශ්නය ඔබගෙන් ඇසුවොත් ඔබ දෙන පිළිතුර කුමක් ද?

සමහරුන්ට අනුව පක්ෂපාත විය යුත්තේ නායකයාට ය. ඔහුගේ අණට ය. මක් නිසා ද යත් අපේ පැවැත්ම ඇත්තේ ඔහු අත නිසා ය.

තවත් සමහරුන්ට අනුව පක්ෂපාත විය යුත්තේ ආයතනයට ය. ආයතනයේ ප්‍රතිපත්ති හා මෙහෙවරට ය. නායකයා තාවකාලික භාරකරුවෙක් පමණක් බව ද හෙට වෙනත් නායකයෙකු ඔහුගේ තැන ගත හැකි බව ද සළකා නොවෙනස් වන ආයතනයටම අප පක්ෂපාතී විය යුතු බව මේ කණ්ඩායමේ අදහස ය.

තුන්වෙනි පාර්ශවයකට අනුව අපේ සේවා ලාභීන්ට ය. ඔවුන්ගේ අපේක්ෂාවන්ට ය. මක්නිසා ද යත් අප වැටුප් ලබන ආයතනයේ පැවැත්ම ඇත්තේ ඔවුන් මත නිසා ය.

සිව්වෙනි පාර්ශවයකට අනුව අපේ රටට ය. ජාතියට ය. මක්නිසා ද යත් රට නොරැකී ආයතනය හෝ නායකයා රැකීමෙන් වැඩක් නැති නිසා ය. රටක් ජාතියක් නැති කල ඉතිරිවන ආයතනයක් හෝ නායකයෙක් නැති නිසා ය.

පස් වෙනි පාර්ශවයකට අනුව තමන්ට ය. නැතිනම් තමන්ගේ හෘද සාක්ෂියට ය. එසේත් නැතිනම් තමන් අනුගමනය කරන කිසියම් දර්ශනයකට ය. ආගමකට ය. මතවාදයකට ය. හර පද්ධතියකට ය. ආචාර ධර්මයන්ට ය.

මෙය කියවන ඔබ මේ අන්තෝ ජටා බහි ජටාවෙන් ගැලවීමට ලස්සණ උපායක් සැළසුම් කරනු පෙනේ. ඔබ කියන්නට හදන්නේ මේ සියල්ලන්ට පක්ෂපාත විය යුතු බව නොවේ ද?

එසේ කළ හැකි නම් අගනේ ය. එහෙත් ප්‍රශ්නය මතු වන්නේ නායකයා ආයතනයේ වුවමනා වෙනුවෙන් පෙනී නොසිටින කල ය. පාරිභෝගික අපේක්ෂා ආයතනයේ වුවමනාවන් සමග ගැටුනු විට ද නායකයාගේ හෝ ආයතනයේ වුවමනා රටේ පොදු අභිවෘද්ධියට හරහට හිටින විට ද ඒ හා සමාන තත්වයක් ඇති වන්නේ ය.

ඒ සෑම විටම අපට උත්තර සොයා ගැනීමට අපහසු ප්‍රශ්නයක් ඉතිරි වන්නේ ය. සරල උත්තරයක් නැති ප්‍රශ්නයක් ඉතිරිවන්නේ ය.

ඒ ප්‍රශ්නයට උත්තරය කුමක් දැයි ඔබ සිතන්නේ ද?

ඔබේ උත්තරවලට විග්‍රහයක් ද සමග ඉදිරියේදී මුණ ගැසෙමු.

ආයතනවල ඉන්නා අයිය මලෝ හා අක්ක නගෝ


සරසවියේ අප උගන්නා කාලයේ අපට වඩා වසර කීපයක් ජේෂ්ඨ අයටත් අපට වඩා වසර කීපයක් කනිෂ්ඨ අයටත් මචං කියා අමතන පුරුද්දක් අපට තිබුණි. පාසල තුළ පවා තත්වය බොහෝ දුරට එසේ විය.

එහෙත් දැන් මේ ආයතන දෙකේම ජේෂ්ඨයන් අමතනු ලබන්නේ අයියා හෝ අක්කා යන ගෞරව නාමයෙනි. එතකොට ඉතිරිවන අය ඉබේම මල්ලිලා හා නංගිලා වෙයි.

මේ ආමන්ත්‍රණ රටාව දැන් බොහෝ ආයතනවල ද දැක ගත හැකි ය.

බැලූ බැල්මට මේ අලුත් විදිහ යහපත් ය. යම් බැදීමක් වගකීමක් ඒ හරහා ඇතිවන නිසා ය. පවුලක තිබෙන සම්බන්ධය එයින් ඇගවෙන නිසා ය. එහෙත් ව්‍යවහාරයේදී මේ බැදීමට යටින් පුංචි පරතරයක් පවත්වා ගෙන යාමේ වුවමනාවක් ද යටහත් පහත් භාවයක අපේක්ෂාවක් ද දැකිය හැකි ය.

අයියාත් අක්කාත් මල්ලීට හා නංගීට වඩා බලවත් ය. වයසින් වැඩි ය. ගරු කටයුතු ය.

අයියලාත් අක්කාලාත් කියන පරිදි ඔවුන්ගේ ඔවදන්වලට අවනත වෙමින් වැඩ කිරීම මල්ලිලාගෙනුත් නංගිලාගෙනුත් අපේක්ෂිත ය. වැඩේ දෙල්වෙන්නේ මේ හැගීම ඔලුවට වැටුන විට ය.

නංගිලා මල්ලිලාගේ අඩුපාඩු තමන් විසින් හැදිය යුත්තේය යන වගකීමත් ඔලුවට ගත් විට සියල්ල ජේෂ්ඨත්වයේ පාලනයට යටත් ය.

අක්කාටත් අයියාටත් තැන ලබා දී ඔවුන් කියන්නක් කර ගෙන ඉන්නට පුරුදුවීම හැර වෙනයමක් නංගිලාටත් මල්ලිලාටත් ඉතිරි නොවේ.

මෙය හැමගේ දායකත්වයට එක සමාන ඉඩ හසරක් සහිත ආයතනික වටපිටාවක් ඇති කිරීමට ද වඩා දක්ෂතා පෙන්වන අයට වඩා ඉදිරියට යන්නට හැකි වටපිටාවක් ඇති කිරීමට ද එරෙහිව යයි.

ඒ සබදතාවය ඒ නිසාම ආයතනය තවත් පැරණි ගමක තත්වයට පිරිහෙලයි.