නවකවදය ඇත්තේ සරසවියේ විතර ද? නව ආයතනයක දොර අභියස….


නවකවදය යන පදය ඇසුණු පමණින් බොහෝ දෙනෙකු එය සම්බන්ධ කරන්නේ සරසවියට ය. එය සමග අෑඳෙන්නේ රුදුරු වෙස්ගත සරසවි ශිෂ්‍යයකුගේ රූපයකි. හෙට අනිද්දා සරසවිය විවෘත කළ විට ජන මාධ්‍ය නවක වදය සම්බන්ධ තොරතුරුත් රැගෙන ඔබ ඉදිරියට එනු ඇත්තේ ය. නවක වදය ඇත්තේ සරසවියේ විතර ද?

සරසවියේ තරම් දරුණුවට නැතත් බොහෝ ආයතනවල ද ව්‍යාපාරික ස්ථානවල ද මෙය ක්‍රියාත්මක ය. නවකයන්ට එරෙහිව එලිපිට නැතත් ඉතා සියුම්ව මේ වදය ක්‍රියාත්මක ය.

නවකයා කවරෙකු වුව ද ඔහු තමන්ගේ කෙනෙකු ලෙස ගන්නට පෙර අත්හදා බැලීමේ කාලයකට යටත් කරනු ලැබේ. ඔහු කවර ක්ෂේත්‍රයක දස්කම් දක්වා ඇති කොතරම් අගනා ඔස්තාද් කෙනෙකු වුව ද මේ කාලය තුළ තරමක් පීචංව දිවි ගෙවීමට ඔහුට සිදු වේ. ඔහුට ඇත්තේ දෙවැනි පන්තියේ පුරවැසියෙකුට හිමි වරප්‍රසාද පමණ ය.

ආයතනය නවකයන් අවශෝෂණයට විධිමත් වැඩ පිළිවෙළක් යොදා නැතිනම් ඔහුට හෝ ඇයට තවත් බොහෝ කාලයක් මේ අතවරයට මුහුණ දීමට සිදු වේ.

නවකයාට ද මෙහිදී විශාල කාර්යය භාරයක් පැවරේ. ඒ ආයතනයට හා තම සගයන්ට ඇති කැප වීම ප්‍රදර්ශනය කිරීමට උත්සුක වීම ය. ඒ කැප වීම ප්‍රදර්ශනයේ දී වැඩි දෙනෙකුගේ සහය ඉල්ලා සිටින්නේ නම් එය වඩාත් යහපත් ය. තමන් වැඩ කිරීමට සූදානම් වුව ද කිසිවෙකුට තර්ජනයක් වීමට අකමැති බව එයින් පෙන්වා සිටිය හැකි ය.

ආයතනයේ සම්ප්‍රදායන් කොතරම් විප්‍රකාර වුව ද ඒවාට අනුගත වීමට මුල් වකවානුවේ ඔහුට ඇයට සිදු වේ. ඒවා වෙනස් කළ යුතු තරමේ ඒවා වුව ද එවැන්නකට අත ගැසීමට තවම සුදුසුකම් තමන් සපුරා නැති බව නවකයා දත යුත්තේ ය.

පැරැන්නන්ට කල්ලි ගැසී කැරලි ගැසීමට නවකයෙකුගේ ඕනෑම පියවරක පුංචි පලුද්දක් වුව සෑහේ. ඒ නිසාම මුල් වකවානුවේ අතිශයින් ප්‍රවේශම් විය යුතු ය.

කල්ලි බොහෝ ඇති ආයතනයක නම් නවකයා තමන්ගේ පිලට දිනා ගැනීමට මේ කල්ලි ක්‍රියාත්මක වනු දකින්නට පුලුවන. ඒ සමහර විට අනියම් තර්ජනයන් හා වක්‍ර බිය ඇතිකිරීම මගින් විය හැකි ය. එය සරසවියක සිදු වන ක්‍රියාදාමයට බෙහෙවින් සමාන ය. වෙනසකට ඇත්තේ එය එලිපිට නොව වෙනත් අතිශයින් පුම්බන ලද ආයතනික කාරණා පදනම් කර ගෙන සියුම්ව සිදු කිරීම පමණ ය.

නවකයෙකු මෙහිදී අතිශයින් උපක්‍රමශීලී විය යුතු ය. එක කල්ලියක් හා අනන්‍ය වීම අනික් කල්ලිවල දොර නියත වශයෙන්ම වසා ගැනීමට පෙළඹවීමක් වන හෙයිනි. අනිත් අතට කල්ලිවලින් සමන්විත ආයතනයක තනි පුද්ගලයෙක් ලෙස පෙනී සිටීම අපහසු හෙයිනි.

මේ හේතු නිසාම සංක්‍රාන්ති සමයේදී එම ආයතනය තුළ නවකයාගේ ඉරණම බොහෝ දුරට කුමක් දැයි තීරණය වී අවසාන ය.

නවකයන්ට කළමනාකරුගේ විශේෂ උදව් අවශ්‍ය මේ නිසා ය.

කෙසේ වුව ද කළමනාකරුගේ මැදිහත් වීම ඍජුව සිදුවනවාට වඩා ආයතනයේ සෙසු අය හරහා සිදු කිරීම නවකයාගේ කටයුතු වඩා පහසු කිරීමට හේතුවක් වන බවත් මතක තබා ගැනීම වටී. එසේ නොවුනහොත් නවකයා තනි වීමට එයම හේතුවක් වන්නට පුලුවන.

කළමනාකරුවෙකු සමාජ මනෝ විද්‍යාව ඉගෙන ගෙන තිබේ නම් මේ මැදිහත් වීම වඩාත් උපායශීලීව කිරීමේ මෙවලම් ඔහු සතු ය. කළමනාකරුවෙකු මනෝ විද්‍යාව හා සමාජවිද්‍යාව පමණක් නොව සමාජ මනෝවිද්‍යාව ද උගත යුත්තේ ඒ නිසා ය.

Advertisements

අපි අපේ උප විඥානයේ සිරකරුවන් වෙමු


යටි සිත මහ පුදුමාකාර එකකි. එය අපට යම් යම් දේ කරන්නට අනුබල  දෙයි. එහෙත් ඒ කිසිදු දෙයක් සම්බන්ධයෙන් වග නොකියයි.

අප කරන ඒ ක්‍රියාවන් සාධාරණීකරණය කරන්නට අපට සිදු වූ විට ඒ කාර්යය උඩු සිතට පවරා යටි සිත මග හරියි. කරන්නට අමාරු බොහෝ දේ බාර ගන්නට මේ නිසා උඩු සිතට සිදු වේ.

පසුගිය ලිපියේ අපි මිනිසුන් කළු හා සුදු ලෙස වර්ග කිරීමේ වැරැද්ද ගැන කීවෙමු. මේ නිසා අපට සිදුවිය හැකි අකරතැබ්බයන් සමහරක් ගැන ද කීවෙමු. මේ වර්ග කිරීම කරන්නේ උඩු හිතම නොවේ. බොහෝවිට යටි හිත ය.

සුදු ලෙස වර්ග කළ මිනිසෙකුගේ කළු වැඩක් දුටු විට අපේ උඩු සිත යටි හිතේ බලපෑම යටතේ වහා ඉදිරිපත් වී ඒ ක්‍රියාවට හේතුව ඒ පුද්ගලයා නොවන බවත් ඔහුට ඇති බාහිර පීඩනයන් බවත් කියමින් ඔහු ඉන් ගලවා ගැනීමට ඉදිරිපත් වනු දකින්නට පුලුවන.

ඒ අර්ථයෙන්ම කළු ලෙස නම් කළ පුද්ගලයෙකුගේ සුදු වැඩකින් පවා අපට උනන්දුවක් ඇති නොවන බවට ද එවැන්නක් අගය කරන්නට පමණක් නොව පිළිගන්නට පවා අප නොපෙළඹෙන බවට ද එය වග බලා ගනියි. එවැන්නෙකුගේ යහපත් කල් ක්‍රියාවක් පවා අපේ උඩු සිත යටි හිත විසින් තල්ලු කරනු ලදුව අපට පෙන්වන්නේ ලාභ ප්‍රයෝජන තකා ඔහු විසින් දියත් කර ඇති අවස්ථාවාදී මෙහෙයුමක් හැටියට ය.

අපේ යටි සිත තුළ ක්‍රියාත්මක වන උඩු සිත විසින් පසුව සාධාරණය කරනු ලබන මේ ක්‍රියාවලිය නිසාම අප සුදු යයි අදහන අයට අමතරව අප කැමති යයි සළකන පුද්ගලයින්ගේ අඩුලුහුඩුකම් ද අඩුවෙන් තක්සේරු කිරීමටත් අකමැති පුද්ගලයන්ගේ කෙන්දක් තරම් පුංචි අඩුපාඩු කන්දක් මෙන් විශාලව දැකීමටත් අපි අපට නොදැනුවත්වම ක්‍රියාකරමු.

තමන්ගේ එකා හොද වෙන්නේත් තමන්ගේ එකා කරන නරක වැඩය ඊට වඩා අඩු මට්ටමෙන් අනෙකා කළ ද මහා ව්‍යාසනයක් ලෙස දකින්නේත් ඒ හේතුව නිසා ය. අනෙකා (පරයා) කරන හොද වැඩය අවස්ථාවාදය ලෙස දකින්නේත් එයම තමන්ගේ එකා කළාම උපාය මාර්ගික දක්ෂතාවය ලෙස සළකා මහා අභිමානයෙන් කතා කරන්නේත් ඒ නිසා ය.

මෙසේ උප විඥානය තුළ සුදු හෝ කළු චරිත ලෙස ද කැමති හා අකමැති චරිත ලෙස ද තමන්ගේ එකා හා අනෙකා යන ලෙස ද බෙදිල්ලක් පවතී.

මේ බෙදිල්ලේ අවසන් ප්‍රතිඵලය වන්නේ ආයතනය තුළ කදවුරු ඇති වීම ය. කණ්ඩායමක් ගොඩ නැගීමට අපොහොසත් වීම ය. ආයතනික දේශපාලනයකට අපූරු තෝතැන්නක් ඇති වීම ය. කළු අය අකමැති අය අනෙක් අය වඩ වඩාත් කළු වීම ය. ඔවුන් අධෛර්යමත් වීම ය. සුදු අයට කැමති අයට තමන්ගේ අයට සිය අඩුපාඩු නොපෙනී යාම ය. ඔවුන්ගේ වර්ධනය ඇණ හිටීම ය.

මේ බව අප කලින් සටහනක ද ඇතුළත් කළෙමු. දැන් අප තවත් පියවරක් ඉදිරියට යමින් කියන්නේ මේ තත්වය දන්නා අයට පවා මෙයින් ගැලවිය නොහැකි බව ය. ඒ සදහා අමතර වෙහෙසක් දැරිය යුතු බව ය. එයට හේතුව මෙය ඒ අයටත් හොරා යටි සිත තුළින් මතුවන දෙයක් නිසා ය. යටි හිත කරන මෙවැනි ඕනෑම මගඩි වැඩක් සාධාරණීකරණය කරන්නට උඩු හිත පේවී සිටින නිසා ය.

යටි හිතට එනම් උප විඥානයට අප මෙහෙයවන්නට ඉඩ දුන්නොත් මෙයින් ගැලවෙන්නට බැරි ය.

යමක් දෙස හැගීම්වලින් වියුක්තව බැලීමේ කුසලතාවය ගොඩ නගා ගැනීමෙන් මිසක සෑම දෙයක් දෙසම විචාරශීලීව බැලීමේ මනසක් හදා ගැනීමෙන් තොරව මේ උප විඥානයෙන් ගැලවෙන්නට අපට බැරි ය.

හැම සුදු දෙයකම කළු ඇත්දැයි විපරම් කිරිමටත් හැම කළු දෙයකම සුදු ඇත් දැයි පිරික්සීමටත් කටයුතු කිරීම ඒ සදහා පූර්ව කොන්දේසියක් වෙයි. එසේ කරන ලෙස අපේ උඩු සිත පුරුදු පුහුණු කළ යුතු ය.

කළමනාකරුවාගේ අභියෝගය වන්නේ යටි සිත තුළ සැගවී ක්‍රියාත්මක වන මේ ක්‍රියාවලිය සාධාරණය කිරීමේ කාර්යයෙන් උඩු සිත මුදවා ගැනීම ය. ඒ වෙනුවට යටිසිතේ මේ උපදෙස් දෙස විචාරශීලීව බලන්නට උඩු සිතට උදව් දීම ය. යටි සිතේ නැතිනම් උපවිඥානයේ සිරකරුවෙකු නොවී ඉන් නිදහස් වීම ය.

ගොනාට ඉස්සරහින් කරත්තය තැබීම නොහොත් අනුපිළිවෙල වරද්දා ගැනීම


බොහෝ අය සන්නිවේදනයේ දී තොරතුරු ගොනු කරන අනුපිළිවෙල වරද්දා ගනිති.  මුලින් කිව යුතු දේ පසුවටත් අගට කිව යුතු දේ මුලටත් ගනිති. ඒ නිසා ම සන්නිවේදනය අසාර්ථක කර ගනිති.

මුලින් කිව යුතු දේ එක්කෝ ආකර්ෂණීය විය යුතු ය. නැතිනම් අනෙකාට පිළිගැනෙන දේ විය යුතු ය. අසන්නා අසන්නට කැමති දේ විය යුතු ය. ඔහු හෝ ඇය තේරුම් ගත් බව හා තේරුම්ගනිමින් ඉන්නා බව ඇගවෙන දේ විය යුතු ය.

අවශ්‍ය වන්නේ අපගේ අපේක්ෂාවන් ඉටු කරගැනීමට කලින්, අපේ අස්ථානය කියා සිටීමට කලින්, අනෙකා සමග යහපත් සම්බන්ධයක් ඇති කර ගැනීම ය.

අසන්නාගේ අස්ථානය වැරදි වුව ද ඔබ ඔහු හෝඇය හා එකග නොවුවද එය එක එල්ලේ පල නොකළ යුතු ය. අනෙකා එම අස්ථානයට ඒමට සාධාරණ හේතු තිබිය හැකි ය. ඒවා දක්වමින් ඔහු/ඇය තේරුම් ගැනීමට උත්සහ ගත යුතු ය. එසේ තේරුම් ගැනීමට උත්සහ ගනිමින් ඉන්නා බව දැන්විය යුතු ය.

අනෙකා විසින් හිතාමතාම කරන ලද වැරැද්දක් සම්බන්ධයෙන් යෙදෙන සන්නිවේදනයක දී පවා අසන්නාට ඔහු හෝ ඇය වැරදි යැයි මුහුණට දමාගසා කියන්නේ නැතිව අසන්නාට තමන්ගේ ක්‍රියාව වැරදි යැයි ඒත්තු යන ආකාරයට හා ඒ ගැන ඔහුට හෝ ඇයට පසුතැවීමක් ඇතිවන ආකාරයට කරුණු ඉදිරිපත් කළ යුතු ය. ඔහු හෝ ඇය වැරදි යයි නොකියා ඔහු හෝ ඇය වැරදි වන්නේ ඇයි ද යන්න පෙනෙන ආකාරයට කරුණු කියා සිටිය යුතු ය.

විකල්ප පිළිබදව අවධානය යොමු කළ යුත්තේ ඉන්පසුව ය. නිවැරදිව කළ යුතු ආකාරය පෙන්වන උදාහරණ ගෙන ආ යුත්තේ ඉන්පසුව ය. ආදර්ශණ ඉදිරිපත් කළ යුත්තේ ඉන් පසුව ය.

ඉන්පසුව අවශ්‍ය තරම් තොරතුරු සපයමින් තර්කයන් ගොනු කරමින් අනුක්‍රමයෙන් වඩා නිවැරදි ආකාරය කුමක්ද යන්න පිළිබද නිගමනයකට එළඹීමට උත්සහ කළ යුතු ය. ඒ හැම පියවරකදීම අසන්නාට පිළිවදන් දීමට ඉඩ හසර ලබා දිය යුතු ය. නිගමනයට එළඹිය යුත්තේ ඔහු හෝ ඇය සමගය.

අවසාන නිගමනයට එන විට විකල්ප සියල්ල සළකා බලා ඇති බවට වග බලා ගත යුතු ය. නිගමනයට අභියෝග කළ හැකි විකල්පයක් නැති බවට ඒත්තු ගන්වා තිබිය යුතු ය.

අවශ්‍ය වන්නේ සන්නිවේදනය අවසානය වන විට ඔහුට හෝ ඇයට මගහැර යා නොහැකි නිගමනයකට දෙපාර්ශවයම එකතුව එළැඹ තිබීම ය.

සමහර විට ඔහු හෝ ඇය මුලින් සිටි අස්ථානයට මෙන්ම ඔබ මුලින් හිතා සිටි අස්ථානයට ද වඩා නව අස්ථානයකට දෙපාර්ශවයම එක්ව පැමිණ තිබිය හැකි ය. සන්නිවේදනය සාර්ථක යැයි කිව හැක්කේ එවිට ය.

ඉහත අනුපිළිවෙල අනුගමනය නොකර අනෙකා වැරදි හා තමන් හරි යැයි ඔප්පුකිරීමට කරන සන්නිවේදනයක ප්‍රතිඵලය සන්නිවේදනය නැවත පණ ගැන්විය නොහැකි ලෙස මරා දැමීම ය.