දැන උගත්කම් හා ප්‍රායෝගිකත්වය


50853

උගත් අයගේ විගඩම් බලන ඇතැම්හු කියන්නේ උන් පොළොවේ පය ගසා නැති අමුතුම සතුන් වර්ගයක් බව ය. ජීවත් වන්නේ උන්ටම උරුම වූ අරුම ලෝක වල බව ය. මහ පොළොවේ ජීවත්වන මිනිසුන් සමග පෑහීමක් ඒ නිසා ඔවුන්ට නැති බව ය.

මේ චෝදනා වල කිසියම් ඇත්තක් නැතිවා නොවේ. තමන්ගේ ක්ෂේත්‍රය තුළ ඇසූ පිරූ ඇත්තේ වුව ද බොහෝ දෑ දැන සිටින්නේ වුව ද ඉන් අඟලක් දෙකක් එහාට වුනොත් මේ ඇතැම් උගත්තු දන්නා දෙයක් නැත. එක ක්ෂේත්‍රයක ගැඹුරට ගිය ද ලෝකයේ පළල ගැන වගේ වගක් ඔවුන්ට නැත. ඒ නිසා බොහෝ බාහිර ප්‍රශ්නවල දී ඔවුන් මොන්ටිසෝරි ළමයි බවට පත් වෙනවා අපට දැක ගත හැකි ය.

ඕනෑවට වඩා හිතන අයට ඒ දණ්ඩේ යන්නට බැරි ය. පණ්ඩිතයන්ට ඒ දණ්ඩේ යන්නට බැරි යයි කියමින් ගැමියන් අපහාසයට ලක් කරනු ලබන්නේ ද මේ ඊනියා උගතුන් ය.

ඔවුන්ගේ විසූක දස්සණ බලන බොහෝ දෙනෙකු පොදුවේ දැන උගත්කම ද පාච්චල් කරනු ඊට සමාන්තරව අප දැක තිබේ. ඇතැම් දෙනා එසේ කරනු ලබන්නේ උගතුන්ට න්‍යායික දැනුම තිබුනේ වුව ද පොතපතේ දැනුම තිබුනේ වුව ද ඒ දැනුම වැඩකට ගත නොහැකි ප්‍රායෝගික නොවන දැනුමක් බව කියමිනි.

න්‍යායික දැනුමට වඩා ප්‍රායෝගික දැනුම ඉහළ ද? වඩා ප්‍රයෝජනවත් ද? මේ දෙආකාරයක දැනුම සමග අප ගනුදෙනු කරන්නේ කෙසේ ද? අද මාතෘකාව ඒ පිළිබඳව ය.

පොත පතේ ඇති න්‍යායික දැනුම මිනිසුන් සිය දහස් ගණනකගේ අත්දැකිම් පෙරා සාදා ගත් එකකි. එහෙත් එය වියුක්ත දැනුමකි. උදාහරණයක් ලෙස ඕනෑම වස්තූන් දෙකක් රික්ත අවකාශයක එකම උසක සිට අතැරියොත් එක ම ත්වරණයකින් පොළොව කරා එන බවත් ඒ නිසා එකම මොහොතක පොළොවට ළඟා වන බවත් එසේ සොයා ගත් වියුක්ත දැනුමකි. රික්ත අවකාෂයක කරන ලද පරික්ෂණ ගණනාවක අවසාන නිගමනය එය ය.

ප්‍රායෝගික දැනුම කෙනෙකු තමන්ගේ වැඩ කිරීමෙන් ලබන දැනුමකි. සංයුක්ත දැනුමකි. ගලක් හා පුළුන් කෑල්ලක්  එක ම උසම සිට අතැරියොත් එසේ එකම කාලයක දී පොළොවට ළඟා නොවන බව කෙනෙකුගේ පෞද්ගලික අත්දැකීමකි. එයින් එම පුද්ගලයාට බැස ගත හැකි එක් නිගමනයක් නම් බර වැඩි ද්‍රව්‍යය ඉක්මණින් පොළොවට ළඟා වන බව ය. ඒ නිසා ම ඔහු අප කලින් කී න්‍යායික දැනුම ප්‍රතික්ෂේප කර තමන්ගේ ප්‍රායෝගික දැනුම මත විශ්වාසය තබනු ඇත. ඔහුගේ අත්දැකීම ඇත්ත නමුදු ඔහු එයින් බැසගත් නිගමනය වැරදි ය. හේතුව පුළුන් කෑල්ල පමා වන්නේ එය හුළගින් ලබන උඩුකුරු තෙරපුමෙන් ඇතිවන ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වීම ය. ගල් කැට දෙකක් අතැරියේ නම් බරින් වෙනස් වුව ද දෙකම පොළොවට ළඟා වනු ඇත්තේ එකම වෙලාවක ය. රික්තකයක නොවූව ද එහි අපට පැහැදිලි වෙනසක් දැකිය නොහැකි වනු ඇත. එහෙත් අප කී දෙවැනි පුද්ගලයා තමන්ගේ සංයුක්ත (කීප වරක් නිරීක්ෂණය කර ඇති අහඹු සිදුවීම් ඇසුරෙන් ලබා ගත්) දැනුම භාවිතා කරමින් න්‍යායික දැනුම අපහාසයට පත් කරනු ඇත.

මේ හේතුව නිසා න්‍යායික දැනුම ප්‍රායෝගික නැතැයි කියා අප ඉවත දැමිය යුතු නොවේ.

අප කී සංයුක්ත දැනුම අදාළ වන්නේ ගලක් හා පුළුන් කැබැල්ලක් යන නිශ්චිත වස්තූන් සම්බන්ධයෙන් වායුගෝලය තුළ කරන අත්හදා බැලීමක් විෂයෙහි පමණ ය. එහෙත් අප මුලින් කී වියුක්ත දැනුම පරීක්ෂණ විශාල සංඛ්‍යාවක් අනුසාරයෙන් කරන නිසා ඕනෑම වස්තූන් දෙකක් සම්බන්ධයෙන් ඕනෑම රික්තකයක දි අදාළ වන්නේ ය. ඒ වියුක්ත දැනුම යම් නිශ්චිත ගලක් හා පුළුන් කෑල්ලක් සම්බන්ධයෙන් වායුගෝලයේ දී යෙදෙන විට අවශ්‍ය නිවැරදි කිරිම් කරමින් යෙදිය යුතු ය.

ඒ නිසා ම වියුක්ත දැනුමේ සිමා ද සංයුක්ත දැනුමේ සීමා ද පැහැදිලිව දැන අප ඒ දැනුම් ආකාර දෙක භාවිතා කළ යුතු ය.

අපට දැනෙන්නේ පොළොව පැතලි බව ය. අහස ගෝලාකාර බව ය. හිරු පොළොව වටා කැරකෙන බව ය. ඒ අපගේ ප්‍රායෝගික දැනුම ය. එහෙත් ලෝකයේ විවිධ මිනිසුන් කාලාන්තරයක් තිස්සේ ලබා ගත් අත්දැකීම් ඇසුරෙන් මේ ප්‍රායෝගික දැනුම එසේ නොවන බව අපි දැන් දන්නෙමු. ඒ එම අත්දැකීම් ඇසුරෙන් නිර්මාණය වූ න්‍යායික දැනුමක් පොත පතින් උගෙනීමෙනි.

ඒ අනුව පොළොව ගෝලාකාර ය. අහස නිමක් නැති අවකාෂයකි. හිරු වටා කැරකෙන්නේ මහ පොළොව ය. අපට හිරු කැරකෙනවා සේ පෙනෙන්නේ අප කැරකෙන නිසා ය.

මේ දැනුම ලබා නොගත් කෙනෙකුට පහසුවෙන් ඒ දැනුමට සිනාසිය හැකි ය. මහපොළොවේ පය ගැසීමට අසමත් කෙනෙකුගේ විකාර යයි ප්‍රතික්ෂේප කළ හැකි ය. එසේ කර තම සුපුරුදු ජිවිතය ගැටළුවකින් තොරව ගෙන යා හැකි ය. ඒ ඔහු පොළොවේ කෙළවර සොයන්නටවත් අහසේ ඉම හොයන්නටවත් නොයන බැවිනි.

එහෙත් ඔහුට ඇමරිකාවේ නාසා ආයතනයේ වැඩ කරන්නට සිදු වුවහොත්, අගහරු ග්‍රහයාට යවන යානයක කිසියම් කාර්යයක් බාර වුවහොත්, ග්‍රහලෝක පිහිටීම හා අපේ මහ පොළොව ඇතුළු ග්‍රහ ලෝකවල භ්‍රමණයන් ගැන ද දැනගන්නට සිදු වනු ඇත. ලෝකය පැතලි යයි යන විශ්වාසයේ තවදුරටත් එල්බ ගෙන සිටීම ඔහුගේ කටයුතු කර ගෙන යෑමට බාධාවක් වනු ඇත. මහ පොළොව විශ්වයේ කේන්ද්‍රය ලෙස ගෙන මෙතෙක් තමන් ගොඩනැගූ චිත්‍රය ඔහුට බාධා කරනු ඇත. ඔහු ලද ප්‍රායෝගික දැනුම ඔහුට සීමා පනවනු ඇත.

එයින් කියවෙන්නේ ප්‍රායෝගික දැනුම අප දැනටමත් කරගෙන යන වැඩ ඒ විදියටම කර ගෙන යෑමට ප්‍රමාණවත් වන්නේ නමුදු අප ඉන් එහාට අඩිය තබන්නට යන්නේ  නම් එය නොසෑහෙන්නට ඉඩ ඇති බව ය. එය ඇතැම් විට අපේ නව ප්‍රයත්නයන්ට බාධා කළ හැකි බව ය

කළමනාකරුවෙකු මේ දෙයාකාරයේම දැනුම ලබා ගත යුතු ය. භාවිතා කළ යුතු ය. එකක් තම සුපුරුදු කටයුතු හොඳින් කර ගෙන යෑමට ය. අනෙක නව වපසරියකට තම කටයුතු පුළුල් කිරීමට ය.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s