දෘෂ්‍යමාන හා අදෘෂ්‍යමාන ප්‍රතිඵල


40484දෑසට පෙනෙන යමක් කිරීමට බොහෝ දෙනා කැමති ය. එවැනි එකක් නැවත ඇගිල්ලෙන් ඇන පෙන්විය යුතු නොවන නිසා ය. ඒ නිසා ම ආයතනයක නම් බොහෝ අය කැමති ගොඩනැගිලි, පුටු, මේස, රාක්ක, මල්පෝච්චි වැනි දෑ වෙනස් කිරීමට ය. ඒවා බොහෝ විට මුදල් වියදම් කර කළ යුතු වැඩ ය. ඒ නිසා මුදල් සොයා ගැනීමට දක්ෂ අයට පමණක් කළ හැකි වැඩ ය.

මෙවැනි වැඩ කිරීමට වැඩියෙන් උනන්දු වීමට තව හේතුවක් තිබේ. එවැනි වෙනස්කමක් තුළ මුදල් උපයා ගැනීමේ ඉඩකඩ ද තිබීම ය. අත යටින් ගනුදෙනු කිරිමේ ඉඩකඩ තිබීම ය.

මීට ප්‍රතිපක්ෂව තිබෙන අදෘෂ්‍යමාන වැඩ වලට අයිති වන්නේ ආයතනයේ ප්‍රතිපත්ති වෙනස් කිරීම ය. ආයතනික සංස්කෘතිය වෙනස් කිරීම ය. ආයතනයේ ක්‍රියාවලි වෙනස් කිරීම ය. ආයතනය තුළ ක්‍රියාත්මක වන විවිධ පද්ධති හා ක්‍රමවේදයන් වෙනස් කිරීම ය.

ඒවා නව ගොඩනැගිල්ලක් තරම් විද්‍යාමාන වන්නේ නැත. පිටින් බලන කෙනෙකුට ආකර්ෂණීය වන්නේ ද නැත. කළේ කවුදැයි ලියා දක්වන්නට බැරි ය.

පළමු වර්ගයේ නිමැවුමක් විවෘත කිරීමට උත්සවයක් පැවැත්විය හැකි ය. ආරාධිත අමුත්තන් කැඳවා ගත හැකි ය. දේශපාලනඥයෙකු කැඳවා ලකුණු දමා ගත හැකි ය (අඩු වශයෙන් එසේ දමා ගත හැකි යැයි සිතෙන්නේ ය). පුවත්පතක ඡයාරූපයකට වුව එවැන්නක් අපූරු ය. මාධ්‍යකරුවන් සොයන්නේ ද ආකර්ෂණීය රූප ය. එහෙත් අප කි දෙවැනි ආකාරයේ නිමැවුම් එසේ නැත. ඒවා ෆොටෝජිනික් නැත. පෙන්නා පාරම්බාන්නට අමාරු එකවර පෙන්වන්නට දෙයක් ඒවායේ නැති නිසා ය. ඒවා කළේ යැයි එකවර කිසිවෙකුට ඒත්තු ගැන්වීමට ද නොහැකි ය. එපමණක් නොවේ. ඒ වෙනස්කම් හා ඒවායින් ඇති කරන ප්‍රතිඵල අතර ඍජු සම්බන්ධයක් බොහෝ දෙනෙකුට නොපෙනීම ද එයට හේතුවක් වෙයි.

ඒ දෙවැනි කී ඇතැම් අදෘෂ්‍යමාන නිමැවුම් සඳහා විශාල මුදලක් වැය නොකරන නිසා ම, විශාල පරිශ්‍රමයක් නොදරන නිසා ම, ඇතැම්විට විශාල කාලයක් ගත නොවන නිසා ම, ඒවාට මිනිසුන් දෙන වටිනාකම ද අඩු ය (තවත් ඇතැම් දෙවැනි වර්ගයේ මැදිහත්වීම්වලට -මිනිසුන් පුහුණුකිරීම වැනි- විශාල ලෙස වියදම් වෙතත් ප්‍රතිඵල ගැන සහතිකයක් නැති වීම ද මේ සඳහා බලපාන්නේ ය). එපමණක් නොවේ. ඒවා ටික කලකින් අමතකව යන සුළු ය. ඊළග නායකයා යටතේ වෙනස් වීමට ද ශාක්‍යතාවයක් සහිත ය. ඒ කරුණු නිසා ද ඒවාට අඩු අගයක් පිරි නැමේ.

පිරිනමනු ලැබූ දියමන්ති මුද්දක වටිනාකම, මහමෙරක් බර හදවතේ රැඳි ආදරයට නැත. පළමුවැන්න විකිණිය හැකි ය. දෙවැන්නට එවැනි වටිනාකමක් නැත. ඒ උපහැරණය ගෙනාවේ අප ඉහත දැක්වූ දෘෂ්‍යමාන හා අදෘෂ්‍යමාන නිමැවුම් ගැන වඩාත් ගැලපෙන සන්සන්දනයක් කිරීමට ය.

ඒ නිසා ආයතනවලට අලුත් ගොඩනැගිලි ලැබේ. එහෙත් ඉන්නේ පරණ මිනිසුන් ම ය. වැඩ කෙරෙන්නේ පරණ විදිහට ම ය. බිම කාපට් කරලා ය. එහෙත් ලියුමකට උත්තර ගන්නට වෙනදා තරම් ම, නැතිනම් ඊට වැඩි, වෙලාවක් රැඳී සිටිය යුතු ය.

නව ගොඩනැගිලි සෑදීමවත් ඒවා කාපට් කිරීමවත් නරක නැත. සුන්දර පරිසරයක වැඩ කිරීමට පෙළඹවීම වැඩි ය. ඒ නිසා ම ඒ නවීකරණයන් කළ යුතු ය. නරක එතැනින් නතර වීම ය. එයින් සෑහීමකට පත් විම ය. එවැනි වැඩ කටයුතු උඩ දමන අතරේ ඵලදායී අදෘෂ්‍යමාන වෙනස්කම් නොසළකා හැරීම ය. ඒවාට අඩු ලංසුවක් තැබීම ය. ඒ සඳහා කැප නොවීම ය.

ඇතැම් විට ඊට හේතු අතර දෙවැන්න වඩා අමාරු යැයි සැළකීම ද වෙයි. දෙවැන්න අමාරු වන්නේ ඒ සඳහා අවශ්‍ය කුසලතා නොමැති වීම නිසා ය. දෙවැනි ගණයේ නිර්මාණයන් මුදල් ගෙවූ පමණින් ලබා ගත නොහැකි ය. බාහිර උපදේශකවරයෙකුගේ සහය ලබා ගත්ත ද කළමනාකරුට ද කිරීමට කාර්යයක් ඒ තුළ ඇත.

උදාහරණයක් ලෙස සේවකයන් අභිප්‍රේරණය කරන වැඩසටහනක් පැවැත්වූයේ යැයි සිතමු. ඒ සඳහා දක්ෂම පුහුණුකරුවෙකුගේ සේවය මුදල් ගෙවීමෙන් ලබා ගත හැකි ය. ඔහු අතිශයින් දක්ෂ ලෙස එම කාර්යය නිම කර සේවකයන් අභිප්‍රේරණය කළේ යැයි සිතමු. එහෙත් එයින් ඵල ලබා ගැනීමට නම් ආයතනයේ කළමනාකාරිත්වය ද වෙනස් විය යුතු ය. අභිප්‍රේරණය වූ සේවකයන්ට වැඩ කළ හැකි පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට කළමනාකාරිත්වය අපොහොසත් වෙයි නම් වැඩ මුළුවකින් අත්වන යහපතක් නැත. ඒ පරිසරය ඇති කිරීමට අවශ්‍ය සම්පත් ලබා දිය යුතු ය. අධිකාරී බලය ලබා දිය යුතු ය. දෑත් බැඳ තබන රෙගුලාසි ඉවත් කළ යුතු ය. අවශ්‍ය තාක්ෂණය සැපයිය යුතු ය. වැඩ කරන්නන්ට ප්‍රතිලාභ ලබා දිය යුතු ය. ඔවුන්ගෙන් සිදුවන අතපසුවීමක දී ආරක්ෂාව ලබා දිය යුතු ය. ඒවා කරන්නට අපොහොසත් වන්නේ නම් ලබා ගත් අභිප්‍රේරණය ඉතාම කෙටි කලකින් වාෂ්ප වී යනවා ඇත.

තවත් උදාහරණයක් ගෙන බලමු. ආයතනයේ ප්‍රතිපත්ති කෙසේ වෙනස් විය යුතු දැයි අධ්‍යයනයක් කර වාර්ථා කිරීමට බාහිර උපදේශකයෙකුගේ සේවය මුදල් ගෙවා ගත හැකි ය. ඔහු නව ප්‍රතිපත්ති මාලාවක්, ඉතාම වටිනා ප්‍රතිපත්ති මාලාවක්, සකස් කර ඉදිරිපත් කරනු ඇත. එහෙත් ඒවා ක්‍රියාත්මක කළ යුත්තේ කළමනාකාරිත්වය ය. ඒ සඳහා අවශ්‍ය වෙනස්කම් කළ යුත්තේ කළමනාකාරිත්වය ය. ඒ ප්‍රතිපත්ති ආයතනය පුරා ක්‍රියාත්මක වන බවට වග බලා ගත යුත්තේ ද කළමනාකාරිත්වය ය.

ඒ උදාහරණ දෙකේදිම අවශ්‍ය වන ආයතනික වෙනස්කම් සඳහා අවශ්‍ය කුසලතා හා පරිචය කළමනාකාරිත්වය සතුව නැති වුවහොත් වන්නේ මුදල් ද වියදම් කර අවසානයේ මුකුත් නොලැබිම ය. ඒ නිසා ඇතැම් කළමනාකරුවෝ දෘෂ්‍යමාන වෙනස්කම් වලින්ම ලකුණු ලබා ගැනිමට උත්සහ කරති. ඒවා සම්බන්ධයෙන් තමන්ට කරන්නට ඉතිරි වන්නේ, විවෘත කිරීමේ උත්සවය සංවිධානය කර, ලකුණු ලබා ගැනීම පමණක් වන හෙයිනි. ඒ සඳහා අවශ්‍ය පරිචය හා උනන්දුව නම් බොහෝ දෙනෙකුට නිසඟයෙන් ම තිබෙන හෙයිනි.

ආයතන සම්බන්ධයෙන් පමණක් නොව රට සම්බන්ධයෙන් ද මේ කියන ලද කාරණය අදාළ ය. වසරකට වරක් හෝ දෙකක්, ඇතැම් විට ජීවිතයට වරක් හෝ දෙකක්, අධිවේගී මාර්ගය භාවිතා කරන අය පවා එයින් අමන්දානන්දයට පත් වන්නේත් වැඩි වියදමකින් තොරව ගෙනෙන ලද, තමන්ගේ ජීවිතයට වඩාත් දැඩිව බලපාන, තොරතුරු දැන ගැනීමේ පනතට හෝ විගණන පනතට එවැනි අගැයීමක් නැත්තේත් ඒ නිසා ය. මේ කියන්නේ එකක් අනෙකට වඩා වැදගත් බව නොවේ. දෙවැනි දේ සම්බන්ධයෙන් ලැබිය යුතු අගය නොලැබෙන බව ය. ඒ නිසා ම ඒවා සඳහා ප්‍රමාණවත් දිරි ගැන්වීමක් සිදු නොවන බව ය. එය අභාග්‍යයට හේතුවක් විය හැකි බව

Advertisements