කාර්යාල දේශපාලනය


අසාර්ථක ආයතන වල “කාර්යාල දේශපාලනය“ ජය ගන්නේ ය. සාර්ථක ආයතන වල නිවැරදි අදහස් ජය ගන්නේ ය. “කාර්යාල දේශපාලනය“ තුළ තිබෙන්නේ එකිනෙකාගේ පිට කසා ගැනීම සඳහා ගොඩනගා ගත් අශුද්ධ සන්ධානයන් ය. කල්ලි ය. ඒවාට ප්‍රතිපත්ති නැත. තිබෙන්නේ තම තමන්ගේ පෞද්ගලික අභිප්‍රායයන් පමණකි. ඒ සඳහා ම පමණක් ඒ කල්ලියට අයත් අය විසින් විවිධ එකඟතාවයන් ඇති කර ගෙන තිබේ. ඉදිරිපත් කරන යෝජනාව තමන්ගේ කල්ලියේ එකකුගේ නම්, එය කොතරම් නොතරම් වුව ද, එයට සහයෝගය දක්වන්නටත් විරුද්ධ පිලේ එකෙකු ඉදිරිපත් කරන යෝජනාවක් කොතරම් විශිෂ්ඨ වුව ද එය නොසළකා හරින්නට හෝ ඊට විරුද්ධ වන්නටත් ඒ නිසා කටයුතු සිදු වේ. ඒ නිසා ම ජය ගන්නේ නිවැරදි අදහස් නොවේ. දේශපාලන හයිය හා පිරිස් බලය ඇති අයගේ අදහස් ය. ආයතන ගත වෙන්නේ ඒවා ය. ඒ නිසා ම ආයතනයක් විසින් ගනු ලබන තීරණ ආයතනයේ යහපත පිණිස හේතු වන්නේ නැත. එය යහපත් වන්නේ බලය හිමි පිරිසට ය.

ඇතැම් ආයතනයක බලය උසුලන කල්ලියට ප්‍රතිපක්ෂව තව කල්ලි බිහි වීමට ද ඉඩ තිබේ. ඇතැම් විට කල්ලි දෙකක් නොව තුන හතරක් ම බිහි වීමට ඉඩ තිබේ.

ඇතැම් කල්ලිවල පදනම අධ්‍යාපනය ලැබූ පාසල ය. තවත් තැනක ගම් පළාත ය. තව තැනක වෘත්තීය ය. තවත් තැනක දේශපාලනය ය. ඇතැම් තැනක ආගම ය. ජාතිය ය. ජන වර්ගය ය. කුලය ය.

මේ එකක් වත් ආයතනය හා සම්බන්ධ නැති පරිබාහිර ඒවා ය.

ඇතැම් ඒවා රහසිගත ව ද ඇතැම් ඒවා විවෘතව ද පවත්වා ගෙන යනු ලැබේ. ආගමක් මත ඇති කර ගන්නා කල්ලියක් රහසේ සංවිධානය වීමට ඉඩ ඇති වුව ද වෘත්තීය පදනමක් මත ඇති වන කල්ලියක් එලිපිට ක්‍රියාත්මක වන්නට පුළුවන.

ආයතනයක මෙවැනි කල්ලි ඇති වූ විට තනි පුද්ගලයින් හැටියට මිනිසුන්ට පැවැත්මක් නැති වෙයි. අකමැත්තෙන් වුව ද එක පැත්තක් තෝරාගැනීමට ඔවුන්ට බල කෙරේ. නැත්නම් වන්නේ ඔහු හෝ ඇය තමන්ගේ පැත්තේ නොවන බවට නැගෙන චෝදනා සියලු පැති වලින් නැගීම ය. එවිට සිදු වන්නේ කිසිවෙකු විසින් තමන්ගේ යැයි නොසළකන පරයෙකු ලෙස ජීවත් වීමට ය. “තමන්ගේ“ අයට ද්‍රෝහියෙකු වීම ය. “අපේ කම“ නාඳුනන නරුමයෙක් වීමට ය.

යම් ආගමකට අයත් පිරිසක් මෙවැනි කල්ලියක් රහසේ පවත්වාගෙන යනවා යැයි සිතමු. එම ආයතනයේ වැඩ කරන එම ආගමටම අයත් සේවකයෙකු මේ කල්ලියට සහභාගි වීම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ නම්, එහි උපදෙස් අනුව වැඩ නොකරන්නේ නම්, සිය ආගමික සගයින් විසින් ඔහු සළකනු ඇත්තේ ද්‍රෝහියෙකු ලෙස ය. ඔහුට එම කල්ලියේ ආරක්ෂාව තවදුරටත් නොලැබෙන අතර, ඇතැම් විටක දරුණු පලිගැනීමකට පවා, ද්‍රෝහියෙකුට ලැබෙන දැඩි දඩුවමකට පවා, යටත් වන්නට සිදු වනු ඇත. ඒ නිසා ම මෙවැනි පරිසරයක අකමැත්තෙන් වුව ද තම පක්ෂපාතිත්වය අදාළ කල්ලියට දැක්වීමට බොහෝ අයට සිදු වේ.

කල්ලියකට ඇතැම් විටක ආයතනයේ නායකයාව ගලග්‍රහණයට ගැනීමට වුව පුළුවන. විශේෂයෙන් කල්ලිය ප්‍රමාණයෙන් හෝ වෙනයම් බලයකින් වැඩි වූ විට නායකයා ඔවුන්ගේ සිරකරුවෙකු බවට පත් වීමට ඇති ඉඩ වැඩි ය. ඇතැම් තැනක නායකයා මේ කල්ලි වල පැවැත්ම තම පැවැත්ම හා වුවමනාවන් තහවුරු කර ගැනීම සඳහා යොදා ගන්නට වුව පුළුවන. මේ දෙකින් කුමක් වුව ද එයින් ආයතනයට වන හානිය ප්‍රබල ය. නිවැරදි තීරණ නොව අදාළ කල්ලියට හා කල්ලි සමග නායකයා පවත්වාගෙන යන ගනුදෙනුවට යහපත් වන තීරණ අවසානයේ නායකයා විසින් ගනු ලැබිය හැකි නිසා ය. ඒ අනුව පුද්ගලයන් ස්ථාන ගත කිරීමේ දී ද, සුදුසුකම් වෙනුවට මේ කල්ලි දේශපාලනයට වාසි දායක වන ලෙස තනතුරු හා උසස්වීම් ලබා දීමට නායකයා කටයුතු කිරීමට ඉඩ ඇති නිසා ය.

කල්ලි අතර ගැටුම් විවෘතව එලිපහලියේ ද ඇතැම් විටක සැඟව අභ්‍යන්තරයේ ද සිදු වනු ඇත. ඒ නිසා විධිමත් කණ්ඩායමක් ගොඩ නැගීමට ඇති ඉඩ කඩ අඩු ය. ඒ නිසා ම කණ්ඩායම කල්ලි විසින් තමන්ට රිසි තැනකට ඇදගෙන යෑමට උත්සහ කරනු ඇත්තේ ය. මේ කඹ ඇදිල්ල අවසානයේ විධිමත් කණ්ඩායම දුර්වල කර දමනු ඇත්තේ ය. වෙහෙසට පත් කර දමනු ඇත්තේ ය. විධිමත් කණ්ඩායමක් ගොනු කළ හැක්කේ අර්ථාන්විත ඒකකයක් මත පදනම් ව ය. දැන් මේ හැදී ඇති කල්ලිවලට එවැනි අර්ථයක් නැත. ඒවා සිය පුද්ගලික අභිමතාර්ථ සපුරාගනු වස් ගොඩ නගා ගන්නා ලද අර්ථාන්විත පදනමක් නැති අශුද්ධ සන්ධානයන් ය. කෙතරම් අශුද්ධ වුව ද ඒවා විධිමත් සංවිධාන ව්‍යුහයන් අභියෝගයට ලක් කරමින් පැවතිය හැකි ය. කණ්ඩායම තුළ අශුද්ධ කල්ලි වල අභිමතාර්ථ ඉටු කර ගැනීමට මිසක පොදු අභිවෘද්ධීයට අවශ්‍ය දෑ ඉදිරියට ගැනීමට ඇති පෙළඹවිම අඩු ය.

ඊට අමතරව ගනුදෙනු කිරීමට කාර්යාලයට පැමිණෙන අය ද තම කල්ලියට අයත් වර්ගයට අයත් නම් විශේෂ අනුග්‍රහයන්ට ලක් වෙන අතර ප්‍රතිවිරුද්ධ කල්ලියක කෙනෙකු නම් දැඩි නොසැළකිල්ලකට ද ඇතැම් විටක දැඩි විරුද්ධතාවයනට ද අසු වනු ඇත.

ආයතනය තුළ නවෝත්පාදනයන් කළ හැක්කේ ද ප්‍රතිසංවිධනයන් කළ හැක්කේ ද කල්ලිවල දේශපාලනය විසින් ඉඩ දෙනු ලබන සීමාවට යටත් ව ය.

ආයතනයේ  විනය පවත්වාගෙන යෑමේ දුෂ්කරතා ද ඇති විය හැකි ය. ප්‍රබල කල්ලියක කෙනෙකුට විරුද්ධව විනය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම නිසා විනය බලධාරියා කල්ලියේ තර්ජනයන්ට ලක් විය හැකි  නිසා ය.

සම්පත් බෙදීමේ දී ද ඇතැම් කල්ලිවලට විශේෂ වරප්‍රසාද ලබා දීමට සිදු වන අතර ඇතැම් කල්ලිවලට අයත් සේවකයන්ට වැඩ කිරීමට අවශ්‍ය වන අවම සම්පත් හා පහසුකම් පවා නොලැබී යනු ඇත.

බලය ඇති කල්ලියේ අදක්ෂයන් සෙසු කල්ලිවල දක්ෂයින් අභිබවා උසස්වීම් ලබන නිසා අවසානයේ බලය ලත් කල්ලියට පිටින් ඉන්නා දක්ෂ සේවකයින් උකටලීව අකර්ණම්‍ය වනු ඇත. ඉඩ ලැබුනු මුල් මොහොතේ ම ඔවුන් ආයතනයෙන් ඉවත් ව යනු ඇත. රටක් නම් රට හැර යනු ඇත.

“කාර්යාල දේශපාලනය“ ඕනෑම වටපිටාවක තිබිය හැකි ය. එසේ වුව ද “අපේ කම“ අගයන සංස්කෘතීන් තුළ, ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටවල් තුළ, එයට ඇති ඉඩ වැඩි ය. ඒ නිසා ම මේ කල්ලි මැඩපවත්වා, “කාර්යාල දේශපාලනය“ යටපත් කර දැමීමට, දැඩි නායකත්වයක්, කල්ලිවලින් උඩට පැමිණ, කල්ලිවලට අභියෝග කරන නායකත්වයක්, එවැනි තැනක දී, විශේෂයෙන් අවශ්‍ය ය.

සිය පැවැත්ම, ආයතනයක නම් ආයතනයට උඩින්, රටක නම් රටට උඩින්, තබන නායකයෙකුට එවැන්නක් කළ නොහැකි ය. ඔහු නිදහස් නැති නිසා ය. තමන්ගේ පැවැත්ම තුළ සිරකරුවෙක් නිසා ය.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s