හැම ඉරියව්වෙන් ම දක්ෂ විය යුතු කළමනාකරුවා


30725

කළමනාකරුවෙකු වීමට ඕනෑ ම කෙනෙකුට පුළුවන. එහෙත් දක්ෂ කළමනාකරුවෙකු වීමට, වාසනාව අත වන තොත් මිස, හැම කෙනෙකුට ම බැරි ය.

ඔහු තමන් යටතේ ඉන්නා මිනිසුන්ගෙන් වැඩ ගත යුතු ය. ඒ සඳහා ඔවුන් අභිප්‍රේරණය කළ යුතු ය. දක්ෂ කළමනාකරුවෙකු තම අනුගාමිකයන්ගෙන් ඔවුන් කෙරෙන් ඔවුන්ගේ අපේක්ෂිත මට්ටමට ඔබ්බෙන් ගොස් දායකත්වය ලබා ගත යුතු ය. ඒ සියල්ල සඳහා ඔහු මනෝ විද්‍යාව දැන සිටිය යුතු ය. මිනිසුන් දිරි ගැන්විය හැක්කේ කෙසේ ද මිනිසුන් තමන් සතු උපරිමය ආයතනය වෙනුවෙන් දායක කරන්නට ඉදිරිපත් වන්නේ කුමන් තත්වයන් යටතේ ද යන වග දැන ගත යුතු ය.

මිනිසුන් එකිනෙකාට වෙනස් ය. මේ වෙනස් කම් නිසි ලෙස යොදා ගත හැක්කේ ඒවා තේරුම් ගත හැකි භාවමය බුද්ධිය ලබා ගැනීමෙනි. ඒ සඳහා සාහිත්‍ය පරිශීලනයෙන් ද පිහිටක් ලැබිය හැකි ය.

වැඩවල පීඩනය නිසා ද ඇතැම් විට පෞද්ගලික ප්‍රශ්න නිසා ද සමහර මිනිස්සු ආතතියෙන් විශාදයෙන් පෙළෙති. ඒ අයට සහන සලසා ඔවුන් ඒවායින් ගලවා ගැනීම ද එසේ නොකළ හැකි තැනක ඒ සඳහා විශේෂඥ සහය ලබා ගැනීමට ද කළමනාකරුවන්ට සිදු වේ. ඒ සඳහා ද මනෝ විද්‍යාව අවශ්‍ය ය. ඇතැම් විට තමන් ද ඒ තත්වයන්ට පත් වීමේ ඉඩ තිබේ. එවිට මනෝ විද්‍යාවෙන් පමණක් නොව දර්ශනවාදයෙන් ද පිටුවහලක් ලැබීම අවශ්‍ය ය. ජිවිතය දෙස නිවැරදි හා තැන්පත් බුද්ධියකින් බැලිය හැක්කේ ඒ හරහා ය. ඒ නිසා කළමනාකරුවන් දර්ශනවාදය ද උගත යුතු ය.

ආයතනයක් තුළ මිනිසුන් වැඩ කරන්නේ තනියම නොවේ. සමාජ පරිසරයක ය. තනියම කරන වැඩ එවැනි තැනක නොකරන්නටත් තනියම සිටිද්දී නොකරන වැඩ එවැනි පරිසරයක කරන්නටත් මිනිස්සු ඉදිරිපත් වෙති. තනි මිනිසකුගේ ක්‍රියාකාරිත්වය ඔහු කණ්ඩායම සමාජිකයෙකු ලෙස පෙන්නුම් කරන ක්‍රියාකාරිත්වයට වඩා වෙනස් ය. ඇතැම් කණ්ඩායම්, සිය සාමාජිකයන් සතු උපරිමය දායක කරගැනීමට සමත් වන අතර තවත් කණ්ඩායම් කෙනෙකුට තනිව ම කළ හැකි දෙය පවා කිරීමට නොහැකි තත්වයන් නිර්මාණය කර මිනිසුන් අකර්ණම්‍ය කරති. ඒ නිසා ම කණ්ඩායමක් තුළ කෙනෙකුගේ හැසිරීම තේරුම් ගැනිමට කළමනාකරුවෙකු සමාජ විද්‍යාව ද දැන සිටිය යුතු ය.

ආයතනයක ගැටුම් ඇති වීම ස්වභාවික ය. එක් පැත්තකින් පුද්ගලික ආරෝවන් ආයතනයේ ඵලදායකත්වය පහළ හෙලන මුත් මත ගැටුම් ආයතනයක ඉදිරිගමනට අවශ්‍ය ය. ඒ නිසා ම ගැටුම් කළමනාකරණය කළ  යුතු ය. එ සඳහා ද සමාජ විද්‍යාව අවශ්‍ය ය. ගැටුම් කළමනාකරණය කිරිමේ, කේවල් කිරීමේ, සම්මුතිවලට පැමිණීමේ කුසලතාවයන් ද ඒ සඳහා  අවශ්‍ය ය.

තමන්ගේ මතය සෙසු අයට ඒත්තු ගැන්වීමට ද සෙසු අයගේ මතය උකහා ගෙන ඒ අනුව සිය කටයුතු නැවත ප්‍රතිසංවිධානය කිරීීමට ද කළමනාකරුවෙකුට සිදු වේ. ඒ සඳහා සන්නිවේදනය ගැන දැන සිටිය යුතු ය. මුඛරි කම පමණක් ඒ සඳහා නොසෑහේ. මිනිසුන් දිනා ගැනීමට සමත් සවන් දීම ද ඇතුළත් සන්නිවේදන කුසලතා ඔහු/ ඇය විසින් ලබා ගත යුතු ය.

ආයතනය දුවන්නේ මුදල් සංසරණය හරිහැටි සිදු වුනොත් ය. ලාභ අලාභ පිළිබඳ අවධානයෙන් සිටියොත් ය. නැත්නම් නොසිතූ මොහොතක සියල්ල කඩා වැටිමට ඉඩ තිබේ. ඒ නිසා ම කළමනාකරුවෙකු මුල්‍ය කළමනාකරණය ද උගත යුතු ය. ආයතනය නිශ්පාදනයේ යෙදෙන හෝ ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රයේ කටයුතු කරන ආයතනයක් නම් ඊට අමතරව වෙනත් සම්පත් කළමනාකරණය හා ගබඩා කරණය ද කළමනාකරුවෙකු උගත යුතු ය.

ආයතනය පවතින්නේ කිසියම් දේශපාලන, ආර්ථික, සමාජ වටපිටාවක ය. ඒවායේ සිදු වන වෙනස් කම් ද ආයතනයට එක්කෝ තර්ජනයක් නැතිනම් අවස්ථාවන් සපයන්නේ ය. තර්ජනයන් හා අවස්ථාවන් මතු වූවාට පසු නොව ඒවා මතු වන්නට පොරොතුව ඒ පිළිබඳ පුරෝකතනයන් කිරිමට කළමනාකරුවෙකුට හැකි විය යුතු ය. එසේ නොවුනහොත් සිදු වන්නේ තමන් ඉදිරියේ දිග හැරෙන සිද්ධි දාමයන් දිහා පුදුමයෙන් බලා සිටීමට ය. එසේ නොවී ඒවාට මුහුණ දීම සඳහා කල් ඇතිව දැන ගැනීමට දේශපාලන විද්‍යාව හා ආර්ථික විද්‍යාව ද සමාජවිද්‍යාව ද ඔහු හෝ ඇය විසින් උගත යුතු ය.

මේ යුගයේ වඩාත් ම ලොකු පෙරලිකාරයා වන්නේ තාක්ෂණය ය. එය ව්‍යාපාර මුළුමණින් හිටි හැටියේ සුන්නද්දූලි කර දමන්නේ ය. ඇතැම් විටක ව්‍යාපාරය ප්‍රසාරණය සඳහා අධිවේගී මාවත් විවර කර දෙන්නේ ය. නව ව්‍යාපාර සඳහා පාර කපා දෙන්නේ ය. රැකියා ගණනාවක් එක යන්ත්‍රයකින් විස්ථාපනය කර දමන්නේ ය. තරගයට නව මානයක් දෙන්නේ ය. කළමනාකරුවෙකු තාක්ෂණයේ සිදු වන මේ වෙනස් කම් පිළිබඳ සංවේදීව සිටිය යුතු ය. ඒ ගැන දැනුම ඇති ව සිටිය යුතු ය. නැත්නම් එසේ සංවේදී වන තරගකරුවෙකුට පැරදීමට සූදානම් විය යුතු ය. මේ සියල්ලෙන් කියන්නේ ඔහු තාක්ෂණික ඥානයෙන් ද යාවත් කාලීන ව සිටිය යුතු බව ය.

මේ හැම දෙයක් ම කළමනාකරුවෙකු විසින් තනිව කළ යුතු යැයි මෙයින් අදහස් වන්නේ නැත. මේ හැම එකක් සම්බන්ධයෙන් ම විශේෂඥ උපදෙස් ඔහුට ගත හැකි ය. ඔහු විසින් ගත යුතු ය. එහෙත් එවැන්නක් අවශ්‍ය බව දැන ගැනීමට ඔහුට දැනුම අවශ්‍ය ය. ඒ උපදෙස් නිසි ලෙස ලබා ගැනීමට ද දැනුම අවශ්‍ය ය. එය කලට වෙලාවට ලබා ගැනීමට ද දැනුම අවශ්‍ය ය.

දැනුම හා කුසලතා පමණක් අභියෝග ජයගැනීමට ද වැටුණු විට නැගිටීමට ද ප්‍රමාණවත් නොවේ. ඒ සඳහා නිවැරදි ආකල්ප ද අවශ්‍ය ය. අවදානම් ගැනීමට ද අසාර්ථක වීමට බිය නොවීමට ද ආකල්ප අවශ්‍ය ය. අත හැරීමට පසු බැසීමට පැරදීමට සූදානම් නැති කෙනෙකු කිසිදු අභියෝගාත්මක දෙයක් කරන්නේ නැත. නව මංසලකට අඩිය තබන්නේ නැත. පැරණි සම්ප්‍රදාය තුළ ම රැ‍ඳෙනවා විනා නවොත්පාදනයක යෙදෙන්නේ නැත. මේ ආකල්ප සකස් කිරීමේ ලා ඉතිහාසය ඉගෙනීම හා වෙනත් අයගේ චරිතාපදනායන්ගෙන් ඉගෙනීම අවශ්‍ය ය. අනුගාමිකයන් විසින් මෙහෙයවනු ලබන්නේ නැතිව අනුගාමිකයන් මෙහෙයවීමට හැක්කේ එවන් ඉගෙනීමක් ඇති කෙනෙකුට ය.

මේ විදිහට බලා ගෙන ගිය විට පෙනෙන්නේ දක්ෂ කළමනාකරුවෙකු වීමට සාමාන්‍ය දැනුම ප්‍රමාණවත් යැයි කියන කතාව හරිහැටි නොදැන කරන ප්‍රකාශයක් බව ය. කළමනාකරුවෙකු වීමට එය ප්‍රමාණවත් විය හැකි වුව ද දක්ෂ කළමනාකරුවෙකු වීමට එය ප්‍රමාණවත් නැති බව ය.

ලංකාව අද ලබා ඇති දුර්භාග්‍ය පෙන්නුම් කරන්නේ ද කළමනාකරුවන් ඇති තරම් සිටිය ද දක්ෂ කළමනාකරුවන්ගේ හිඟයක් රට තුළ පවතින බව ය. ඒ සඳහා අවශ්‍ය පළල් දැනුම බොහෝ කළමනාකරුවන්ට නැති බව ය. අවශ්‍ය කුසලතා හෝ ආකල්ප ඔවුන් සතුව නොමැති බව ය. ඔවුන්ට ඉදිරියට යෑම සඳහා තව බොහෝ දේ ඉගෙන ගත යුතු ව තිබෙන බව ය. ඉගෙනිම සරසවියේ දොරටුවෙන් අවසන් කර පැමිණෙන අයට කළමනාකරුවන් හැටියට එහෙමට අනාගතයක් නැති බව ය.

 

 

Advertisements