තර්ක බුද්ධිය ද හැගීම් පිරි හදවත ද?


කළමනාකරුවෙකුගේ එක් කුසලතාවයක් වන්නේ මිනිසුන් වෙනස් කිරීම ය. ඔවුන් මෙහෙයවීම ය.

ඒ සඳහා ගත හැකි මාර්ග දෙකකි. එකක් මිනිසුන්ගේ තර්ක බුද්ධියට අාමන්ත්‍රණය කිරීම ය. අනික මිනිසුන්ගේ හැගීම් වලට කතා කිරීම ය.

කළමනාකරුවන් බොහෝ විට තෝරාගන්නේ තර්කයට ආමන්ත්‍රණය කිරීම ය. හේතුව එය පහසු වීම ය. තර්කයක් පහසුවෙන් වචනයට නැගිය හැකි නිසා ය. වචන දන්නා කෙනෙකුට ඒ සඳහා ගතවන්නේ සුළු කාලයකි. බොහෝ කළමනාකරුවන් උගත් ය. ඔවුන් පාසල් ගොස් වචන ඉගෙන ගෙන තිබේ. සමහර විට ඔවුන් දන්නා එකම ශාස්ත්‍රයත් අකුරු සෑස්තරේ ය. ඒ නිසා දෝ යොදාගන්නේම වචන ය. ඒවා හරහා ගෙන එන්නේ තර්ක විතර්ක හා ඒවා සනාථ කෙරෙන කරුණු හා සංඛ්‍යා ලේඛන ය.

හාමුදුරුවන් බණ කියන්නේ ද මේ වචන අනුසාරයෙන් ය. එහෙත් එයට රිද්මය මුසු කර තිබේ. බණ කියන්නේ ඇද පැද ලතාවකට ය. බණ ජාතක කතාවක් අනුසාරයෙන් නම් එයට සාහිත්‍ය රසය ද මුසු කර තිබේ. ඒ බණට පෙර සූදානම් ලෙස කියන රිද්මයානුකූල ගාථා හා වෙනත් චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර වලට අමතර වශයෙනි. ඒවා ද එකතු වූ කල මුළු කටයුත්තම කලා කටයුත්තක් බවට පත්ව තිබේ. සහභාගිත්වය ඇත්තේ මේ කටයුතු වලට ය.

වචනයෙන් කියන බණ බොහෝවිට ද්විතීයක ය. ඒවා අහන කෙනෙක් නැත. වැදගත් බණට දක්වන සහභාගිත්වය යි. ඒ ක්‍රියාවම තාර්කික නැත. ප්‍රධාන වන්නේ බණ නම් බණ ද්විතීයික වන්නේ කෙසේ ද? එහෙත් අතාර්කික මනසට එය අදාළ නොවේ. බණ ගෙදරක් අවසානයේ බණ ගැන කරන කතාබහ අවම ය. එය චාරිත්‍රයකි. එහි සැබෑ ආමන්ත්‍රණය මනසට නොවේ. හදවතට ය. හැගීමට ය.

බණ හැමතැනකම තිබීමත් බණ පිලිපදින අය කොහේවත් නැතිවීමත් අප එසේ තේරුම් ගන්නා විට කළමනාකරුවන් හැටියට අප ඉන් උගත යුත්තේ කුමක් ද?

තර්කය ලංකාවේ මිනිසුන් වෙනස් කිරීමේ දී අතිශය දුර්වල ආයුධයක් බව ය.

ලංකාවේ මිනිසුන් යැයි විශේෂයෙන් කිව්වාට විද්‍යාත්මක පරිචයක් නැති මිනිසුන් සහිත ඕනෑම ප්‍රජාවක් සම්බන්ධයෙන් සත්‍යය එය ය.

ලංකාවේ විද්‍යා අධ්‍යාපනය උරුම අතිශයින් සීමිත පිරිසකට ය. එසේ අවකාෂ ලැබ විද්‍යාව උගත් අය පවා විද්‍යාව වන පොත් කරනවා විනා විද්‍යාත්මක පරිචයක් ඇති අය නොවෙති. උන් දන්නේ පොතේ තියෙන දෙය නැවත වැමෑරීමට පමණි. විභාග පාස් කිරීමට එය ඇති ය.

ඒ නිසාම නේපාලයේ භූමිකම්පාව ඇති වුනේ අතිවිශාල සත්ත්ව ඝාතනයක් වූ නිසා යැයි ඔවුහු ප්‍රශ්න නොඅසාම පිළිගනිති. ලංකාවේ සුනාමිය ආවේත් එවැනි සත්ත්ව ඝාතනයක් වූ නිසා දැයි පෙරලා ප්‍රශ්න නොකරති.

සුනාමියෙන් බුදු පිළිම බේරුණු බවත් එය ආශ්චර්යයක් බවත් ඔවුනට විශ්වාස ය. සිමෙන්ති හා ගලින් තැනුනු නැවත හදා ගත හැකි පිළිම බේරා මිනිසුන් මැරුවේ ඇයි දැයි ඔවුහු තමන්වම නොවිමසති.

මෙවන් මිනිසුන් තර්කයට වෙනස් කළ නොහැකි ය. ඔවුන් පළමුව ගන්නේ විශ්වාසයේ පැත්ත ය. තර්කය ගෙනෙන්නේ හැගීම් බරව එළඹුනු විශ්වාසය තහවුරු කර ගැනීමට ය. එතැනදී නම් ඔවුහු තර්කයේ දක්ෂයෝ ය.

මේ නිසාම කළමනාකරුවෙකුගේ භූමිකාව අප වැනි රටවල අභියෝගාත්මක ය. එය ඉටුකිරීම සඳහා සමහරවිට රැවටීම හා රැවැට්ටීම අවශ්‍ය ය. එවිට හැගීම්වලට සංවේදී අය දිනා ගත හැකි ය. එහෙත් විද්‍යාත්මක පරිචයක් ඇති බුද්ධිමතුන් ඒ රැවටීම හා රැවැට්ටීම දකින නිසා ම ඈත් වේ. ප්‍රශ්නය මේ දෙආකාරයේම මිනිසුන් නැතිව ආයතනයක් ගෙන යන්නට බැරි වීම ය.

ඒ නිසාම කළමනාකරුවන් විද්‍යාත්මක පරිචයයක් ඇති තාර්කික මිනිසුන් ගොඩ නැගීමට ජාතියට ද උදව් කළ යුතු ය. එවන් පිරිසක් ගොඩ නැගෙන තෙක් හැගීම් වල පිහිට ද අප්පිරියාවෙන් වුවත් ගත යුතු ය.

Advertisements

නියම නායකයා කවුද? – ප්‍රශ්නය අදාළ ද?


රටේ සිදුවෙමින් පවතින පෙරලිය සංකීර්ණ ය. ඒ නිසාම එය බොහෝ දෙනෙකුට ලිහා ගැනීමට අසීරු ය. විශේෂයෙන් නායකයා හා නායකත්වය සමග බැඳුනු ප්‍රශ්න රාශියක් ඉන් ඇති කර තිබේ. ඉන් එකක් නම් නියම නායකයා කවුද යන්න ය.

මහින්ද නියම නායකයෙක්! අවුරුදු 30 ක් ජයගන්න බැරිවුන යුද්ධයකුත් ජයගත්ත. ඒකට රනිල් 29 වතාවක් පැරදුනා.

රනිල් නියම නායකයෙක්! පරාජය කරන්න බැහැයි කියල හිතපු යෝධයෙක්ව ඔහුගෙම ගෝලයෙක් ලව්ව බිම දැම්ම.

(ප්‍රේමදාස නියම නායකයෙක්! 88-89 කාලයේ අරාජික වෙලා තිබුන භීෂණයෙන් අැලලිලා තිබුනු රටට නිදහස ගෙනාවා! ඒක ටිකක් පරණ කතාවක්)

මේ කතා දෙක තුනම ඔබ අසා ඇතිවාට සැකයක් නැත. කඳවුරු දෙකක ඉන්නා මිනිසුන් සිය නායකයින් ගැන කියන මේ කතා බැලූ බැල්මට ඇත්ත ය. මේ දෙක තුන එකට තබා බලා ඔබට නියම නායකයා කවුදැයි නිගමනයක් දිය හැකි ද?

තමන් අයිති කුමන කඳවුරකට ද යන්න අනුව ඔබ උත්තරයක් තෝරාගන්නවා විනා එයින් වියුක්තව නම් ඔබට ඒ පැනයට උත්තරයක් දිය නොහැකි ය.

මේ ප්‍රශ්නය නැගුවේම මේ ප්‍රශ්නයට උත්තරයක් දීමට නොවේ. උත්තරයක් දීමට බැරි බව කීමට ය.

නියම නායකයින් කියා ජාතියක් නැත. යම් තත්වයන් යටතේ සාර්ථක වන නායකයෙකු නව තත්වයන් යටතේ කූජිත වෙනු අප දැක තිබේ. හිට්ලර් ප්‍රභාකරන් වැනි යුද්ධයෙන් පැරදුනු නායකයින් ගැන පමණක් නොව වින්සන්ට් චර්චිල් වැනි යුද්ධය දිනූ නායකයින් ගැන ද කිව හැක්කේ එයම ය. දෙවැනි ලෝක මහා යුද්ධය දිනූ චර්චිල්ට එයින් පසු පැවැත්වූ මැතිවරණය ජය ගැනීමට නොහැකි විය. වසර 30 ක යුද්ධයක් හමාර කළ මහින්දට තමන්ගේ දෙවැනි පෙළ නායකයෙක් ඊට වසර පහකට පසුව අභිබවන්නට නොහැකි විය.

නායකත්වය විද්‍යාවක් නොවේ. කලාවකි. විද්‍යාවකට මෙන් නොව කලාවකට නිශ්චිත උත්තර නැත.

නායකත්වය සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රධාන ගුණාංගය වන්නේ නව දෙයක් අත්හදා බලන්නට ඉදිරිපත් වීම ය. එය හරි යයි ද වැරදෙයි ද යැයි නොදැන ඉදිරිපත් වීම ය. අසාර්ථක වීමට ඇති බියෙන් තොරව ඉදිරිපත් වීම ය. මිනිසුන් පසු පස යන්නේ නැතිව මිනිසුන් තමන් යන මග ගෙන යා හැක්කේ එවැනි අසාර්ථක වීමට ඇති බියෙන් තොර කෙනෙකුට ය.

ඒ තුළ තිබෙන එක ඛේදවාචකයක් නම් අසාර්ථක වීම ය.

එයින් අදහස් කරන්නේ නායකයා සූදු අන්තුවෙක් බව නොවේ. කිසි දු සැළකිල්ලක් නැතිව අවදානම් ගන්නෙකු බව නොවේ.

එතෙකුදු එයින් කියවෙන මග හැරිය නොහැකි සත්‍යය වන්නේ නායකයා අසාර්ථක වීමේ ශාක්‍යතාවය ද තමන් තුළ රැගෙන එන බව ය.

එහි ප්‍රතිපක්ෂය ද සත්‍යය වෙයි. එනම් යම් කෙනෙකු බොහෝ තන්හි අසාර්ථක විය හැකි නමුදු යම් තත්වයන් යටතේ හිටි හැටියේ සාර්ථක නායකයෙකු ලෙස ද මතුවිය හැකිය යන්න ය.

ඒ නිසා කෙනෙකු නියම නායකයෙකු ද නැද්ද යන්න පුහු ප්‍රශ්නයකි. අරුත් විරහිත ප්‍රශ්නයකි. නැගිය යුතු ප්‍රශ්නය වන්නේ පවතින තත්වයන් යටතේ කෙනෙකු සපයන නායකත්වය හරි ද වැරදි ද යන්න ය.

අප විමසිය යුත්තේ නායකත්වය මිසක නායකයා නොවේ.