ස්වභාවික වාසි (comparative advantages) හා නිර්මාණය කර ගත් වාසි (competitive advantage)


අපගේ ගනුදෙනු කරුවන් ලෙස සමහර ආයතන තෝරා ගැනීම අනෙක්වා තෝරාගැනීමට වඩා අපට වාසිදායක ය. ඒ වාසි අතුරින් සමහර වාසි අප තෝරාගත් ආයතනයේ පරිශ්‍රමයකින් තොරව ස්වභාවිකව නැතිනම් ඉන් ස්වායත්තව ඇති වූ ඒවා ය (comparative advantage). අනෙත් වාසි ප්‍රවේසමෙන් කැපවීමෙන් ගොඩ නගා ගන්නා වාසි ය (competitive advantage).

පළමු වර්ගයට (comparative advantage) උදාහරණයක් ගතහොත් යම් ආයතනයක පිහිටීම ගත හැකි ය. එහි පිහිටීම නිසාම ඊට උරුම වන වාසි ගණනාවක් තිබේ. කෙනෙකුට පිහිටීම ද තෝරාගැනීමෙකැයි කිව හැකි ය. එසේ වුව ද එය තෝරාගැනීමක් වන්නේ පිහිටුවීමට පෙර ය. ඉන්පසු එය තවදුරටත් එසේ නොවේ. එය දී ඇති සාධකයකි. ස්ථානය වෙනස් කිරීම හැරෙන්නට ඒ සම්බන්ධයෙන් අපට කළ හැකි දෑ අල්ප ය.

අපි උදාහරණයක් ගෙන බලමු. ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව ඇතුළු පරිපාලන කේන්ද්‍රය බත්තරමුල්ලේ ස්ථාන ගත කරන්නට පෙර යම් ආයෝජකයෙක් ඒ කිට්ටුව ඉඩමක් ගෙන යම් ආයතනයක් ආරම්භ කර තිබුනේ යැයි සිතමු. ඔහුගේ ඒ තීරණය සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේ පසු කාලීන ස්ථානගත කිරීම උපයෝගී වූයේ නැත. ඒ නිසා පසුකාලීනව සිදුවූ වෙනස්කම් නිසා ඔහු යම් වාසියක් අයත් කර ගත්තේ නම් ඒවා ඉබේ ඇති වූ ඒවා ය. ඔහුගේ පරිශ්‍රමයකින් තොරව ඇති වූ ඒවා ය.

එම ආයතනය අප විසින් ගනුදෙනුකරුවෙකු ලෙස තෝරාගැනීමට එහි පිහිටීමට අමතරව එයින් ලබා දෙන සේවාවේ විශිෂ්ඨත්වය ද බල පෑවේ නම් ඒ වාසිය පරිශ්‍රමයකින් ආයතනය විසින් ගොඩ නගා ගත් වාසියක් වේ. ඒ දෙවැනි ගණයට අයත් වාසි කැපවීමෙන් ගොඩ නගා ගන්නා ඒවා ය (competitive advantage).

අවාසි ද මේ කාණ්ඩ දෙකට දැමිය හැකි ය. තමන්ගේ ක්‍රියාවකින් ස්වායත්තව ලැබී ඇති අවාසි (comparative disadvantages) හා තමන්ගේම ක්‍රියා නිසා ඇති කර ගත් අවාසි (competitive disadvantages) වශයෙනි.

පළමු වර්ගය වාසනාව හෝ අවාසනාව යැයි බොහෝ දෙනා හඳුන්වන අහඹු සිද්ධි දාමයක ප්‍රතිඵලයක් වන විට දෙවැන්න අප වුවමනාවෙන් නිර්මාණය කරන සිද්ධි දාමයක ප්‍රතිඵලයක් තවත් විදියකට කියන්නේ නම් අපේ කර්මයක විපාකයක් වේ.

අපේ ජීවිතය ඉදිරියට ගෙන යන්නට මේ වාසි දෙකම උදව් වේ. වාසනාව හා වෙහෙස මහන්සිය යන දෙකම ඒ කෙරෙහි බල පායි. හරියට අපට ගමනක් යන්නට පාද දෙකක්ම වුවමනා වනවා සේ ය.

අහඹු සිද්ධිදාමයේ වාසිය ද ගෙන පරිශ්‍රමයෙන් ඉතිරිය ගොඩ නගා ගැනීම අපේ වගකීම ය.

සමහරුන්ට ඉබේ ලැබෙන වාසිය පවා වාසියකට හරවා ගැනීමට නොහැකිව ඇත්තේ ඊට අමතරව කිසිවක් කිරීමට වුවමනා නොවීම නිසා ය. ධනවත් පවුලක දරුවෙකු සිය දේපළ නැති නාස්ති කරමින් ජීවත්වනවා සේ ය.

ඉබේ ලැබෙන වාසිය දෙගුණ තෙගුණ කර ගත හැක්කේ පරිශ්‍රමය ද ඒ සමග මනා ලෙස එක් කිරීමෙනි. දේපල ඇති පවුලක දරුවෙකු ඒවා ද උදව්වට ගෙන මහා ව්‍යාපාරයක් ගොඩ නගනවා මෙන් ය.

පාද දෙකකින් යා හැකි දුර බොහෝ ය. ස්වභාවික වාසි අප මහන්සියෙන් ගොඩනගා ගන්නා වාසි සමග එක් කළොත් යා හැකි දුර ද බොහෝ ය. මෙය පුද්ගලයෙකුට ආයතනයකට පමණක් නොව රටකට ද සත්‍යයකි.

ස්වභාවික සම්පතෙන් අනූන රටක් ලැබුනාට මදි ය. එහි මිනිසුන් සිය නිර්මාණාත්මක දායකත්වය මගින් අමතර වාසි ද උත්පාදනය කර ගත යුත්තේ ය.

Advertisements